10th Maths Algebra Question Paper with Solutions July 2024 (Hindi Medium)

SSC рдЗрдпрдд्рддा резреж рд╡ीं рдмीрдЬрдЧрдгिрдд рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░िрдХा рд╣рд▓ - рдЬुрд▓ाрдИ реирежреирек (рд╣िंрджी рдоाрдз्рдпрдо)

рдк्рд░рд╢्рди рез. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рдХे рд▓िрдП рдЪाрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк рджिрдпे рд╣ैं। рдЙрдирдоें рд╕े рд╕рд╣ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдирдХрд░ рдЙрд╕рдХा рд╡рд░्рдгाрдХ्рд╖рд░ рд▓िрдЦिрдП : (рек рдЕंрдХ)
(i) x рддрдеा y рдЪрд░ांрдХ рд╡ाрд▓े рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдпрджि $D_{x}=49$, $D_{y}=-63$ рддрдеा $D=7$ рд╣ो, рддो $x=$ рдХिрддрдиा ?
рд╡िрдХрд▓्рдк: (A) 7, (B) -7, (C) 1/7, (D) -1/7
рд╣рд▓:
рдХ्рд░ेрдорд░ рдкрдж्рдзрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, $x = \frac{D_x}{D}$
$x = \frac{49}{7} = 7$
[cite_start]рдЙрдд्рддрд░: (A) [cite: 497]
(ii) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрдирд╕ा рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рд╣ै ?
рд╡िрдХрд▓्рдк:
(A) $\frac{5}{x}-3=x^{2}$ (рдпрд╣ рдШрди рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╣ोрдЧा)
(B) $x(x+5)=2$ ($x^2+5x-2=0$, рдХोрдЯि реи рд╣ै)
(C) $n-1=2n$ (рд░ेрдЦीрдп рд╕рдоीрдХрд░рдг)
(D) $\frac{1}{x^{2}}(x+2)=x$ (рдпрд╣ рдШрди рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╣ोрдЧा)
[cite_start]рдЙрдд्рддрд░: (B) [cite: 510]
(iii) -10, -6, -2, 2, ... рдпрд╣ рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा ........
рд╡िрдХрд▓्рдк:
(A) рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ेрдвी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि $d=-16$
(B) рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ेрдвी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि $d=4$
(C) рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ेрдвी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि $d=-4$
(D) рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ेрдвी рдирд╣ीं рд╣ै
рд╣рд▓: $d = t_2 - t_1 = -6 - (-10) = -6 + 10 = 4$.
[cite_start]рдЙрдд्рддрд░: (B) [cite: 521]
(iv) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрдирд╕ी рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рд╣ो рдирд╣ीं рд╕рдХрддी ?
рд╡िрдХрд▓्рдк: (A) 2/3, (B) 1.5, (C) 15%, (D) 0.7
рд╣рд▓: рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा 0 рд╕े 1 рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрддी рд╣ै। 1.5 рдпрд╣ рд╕ंрдЦ्рдпा 1 рд╕े рдмреЬी рд╣ै।
[cite_start]рдЙрдд्рддрд░: (B) [cite: 530]
рдк्рд░рд╢्рди рез. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : (рек рдЕंрдХ)
(i) рдиिрдо्рди рдиिрд╢्рдЪрдпрдХ рдХा рдоाрди рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП : $\begin{vmatrix}5 & -2 \\ -3 & 1\end{vmatrix}$
рдоाрди = $(5 \times 1) - (-2 \times -3)$
$= 5 - (6)$
$= 5 - 6 = -1$
[cite_start]рдоाрди = -1 [cite: 539]
(ii) рдиिрдо्рди рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХा рдк्рд░рдердо рдкрдж рддрдеा рд╕ाрдоाрди्рдп рдЕंрддрд░ рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП : 5, 1, -3, -7...
рдк्рд░рдердо рдкрдж ($a$) = 5
рд╕ाрдоाрди्рдп рдЕंрддрд░ ($d$) = $t_2 - t_1 = 1 - 5 = -4$
[cite_start]a = 5, d = -4 [cite: 541]
(iii) рдпрджि рд╢ेрдпрд░ рдХा рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп = 100 рд░ुрдкрдпे; рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп = 65 рд░ुрдкрдпे рд╣ो, рддो рдЙрд╕ рд╢ेрдпрд░ рдХा рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп (MV) = рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп + рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп
MV = $100 + 65 = 165$
[cite_start]рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп = 165 рд░ुрдкрдпे [cite: 545]
(iv) рдПрдХ рдкाँрд╕ा рдлेंрдХрдиे рдкрд░ рдирдоूрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢ рд▓िрдЦिрдпे।
рдирдоूрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢ $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$
[cite_start]S = {1, 2, 3, 4, 5, 6} [cite: 549]

SSC Mathematics

Maths March 2025 Board Papers

Maths July 2025 Board Papers

Maths March 2024 Board Papers

Maths July 2024 Board Papers

рдк्рд░рд╢्рди реи. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХोрдИ рджो рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे : (рек рдЕंрдХ)
(i) рджिрдпे рдЧрдпे рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХा рдЖрд▓ेрдЦ рдЦींрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рд╕ाрд░рдгी рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे : $x+2y=4$
x -2 0 2
y 3 2 1
(x, y) (-2, 3) (0, 2) (2, 1)
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдпрджि x=-2, -2+2y=4 → 2y=6 → y=3. [cite_start]рдпрджि y=1, x+2(1)=4 → x=2. [cite: 554]
(ii) рд╡िрд╡ेрдЪрдХ рдХे рдоाрди рд╕े рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдХे рдоूрд▓ рдХो рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХीрдЬिрдП : $m^{2}+2m+9=0$
рддुрд▓рдиा рдХрд░рдиे рдкрд░:
$a = 1, b=2, c=9$
$b^{2}-4ac = 2^{2} - 4 \times 1 \times \boxed{9}$
$= 4 - 36$
$b^{2}-4ac = \boxed{-32}$
$b^{2}-4ac < 0$
[cite_start]рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдХे рдоूрд▓ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕ंрдЦ्рдпा рдирд╣ीं рд╣ैं। [cite: 559]
(iii) рд╕्рдоिрддा рдиे 12,000 рд░ुрдкрдпे рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ 10 рд░ुрдкрдпे рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп рд╡ाрд▓े рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдк्рд░рддि рд╢ेрдпрд░ 2 рд░ुрдкрдпे рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп рдкрд░ рдЦрд░ीрджे, рддो рдЙрд╕े рдХुрд▓ рдХिрддрдиे рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोंрдЧे। рдпрд╣ рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рдХृрддि рдкूрд░ी рдХीрдЬिрдП।
$FV=10$, рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп = 2 рд░ुрдкрдпे
рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп = рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп + рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп = 10 + 2 = 12 рд░ुрдкрдпे
рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा = $\frac{\text{рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢}}{\text{рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп}}$
$= \frac{12,000}{\boxed{12}}$
[cite_start]$= \boxed{1000} \text{ рд╢ेрдпрд░्рд╕.}$ [cite: 572]
рдк्рд░рд╢्рди реи. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХोрдИ рднी рдЪाрд░ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : (рео рдЕंрдХ)
(i) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : $x+y=5$, $x-y=3$
$x+y=5$ ... (I)
$x-y=3$ ... (II)
рд╕рдоीрдХрд░рдг (I) рдФрд░ (II) рдЬोреЬрдиे рдкрд░:
$2x = 8 \Rightarrow x = 4$
x рдХा рдоाрди рд╕рдоीрдХрд░рдг (I) рдоें рд░рдЦрдиे рдкрд░:
$4 + y = 5 \Rightarrow y = 1$
[cite_start]рд╣рд▓: (x, y) = (4, 1) [cite: 590]
(ii) рдпрджि $x=3$ рдпрд╣ $kx^{2}-10x+3=0$ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХा рдПрдХ рдоूрд▓ рд╣ै, рддो k рдХा рдоाрди рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें $x=3$ рд░рдЦрдиे рдкрд░:
$k(3)^2 - 10(3) + 3 = 0$
$9k - 30 + 3 = 0$
$9k - 27 = 0$
$9k = 27 \Rightarrow k = 3$
[cite_start]k = 3 [cite: 591]
(iii) рджी рд╣ुрдИ рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХा 19рд╡ाँ рдкрдж рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे : 7, 13, 19, 25...
$a = 7, d = 13 - 7 = 6, n = 19$
рд╕ूрдд्рд░: $t_n = a + (n-1)d$
$t_{19} = 7 + (19-1)6$
$t_{19} = 7 + (18 \times 6)$
$t_{19} = 7 + 108 = 115$
[cite_start]19рд╡ाँ рдкрдж 115 рд╣ै। [cite: 596]
(iv) рдХिрд╕ी рд░िрд╕्рдЯ рд╡ॉрдЪ рдмेрд▓्рдЯ рдХा рдХрд░рдкाрдд्рд░ рдоूрд▓्рдп 586 рд░ुрдкрдпे рд╣ै। GST рдХी рджрд░ рдпрджि 18% рд╣ो, рддो рдмेрд▓्рдЯ рдЧ्рд░ाрд╣рдХ рдХो рдХिрддрдиे рд░ुрдкрдпों рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧी ?
рдХрд░рдкाрдд्рд░ рдоूрд▓्рдп = 586 рд░ुрдкрдпे
GST рд░ाрд╢ि = $586 \times \frac{18}{100} = 586 \times 0.18 = 105.48$
рдХुрд▓ рдоूрд▓्рдп = рдХрд░рдкाрдд्рд░ рдоूрд▓्рдп + GST
рдХुрд▓ рдоूрд▓्рдп = $586 + 105.48 = 691.48$
[cite_start]рдЧ्рд░ाрд╣рдХ рдХे рд▓िрдП рдоूрд▓्рдп = 691.48 рд░ुрдкрдпे [cite: 597]
(v) рдХिрд╕ी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рд╡ृрдд्рддाрд▓ेрдЦ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╢ेрдпрд░्рд╕: $60^\circ$, рд╕्рдеाрдиीрдп рдоाрд▓рдордд्рддा: $120^\circ$, рдо्рдпुрдЪ्рдпुрдЕрд▓ рдлंрдб: $60^\circ$, рдмैंрдХ рдоें рд╕ीрдзी рдЬрдоा: $90^\circ$, рдбाрдХрдШрд░: $30^\circ$. рдпрджि рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рд░ाрд╢ि 2,000 рд╣ो, рддो рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рдбाрдХрдШрд░ рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।
(a) рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХोрдг = $\frac{\text{рд╢ेрдпрд░्рд╕ рдоें рдиिрд╡ेрд╢}}{\text{рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢}} \times 360^\circ$
$60^\circ = \frac{2000}{\text{рдХुрд▓}} \times 360^\circ$
$\text{рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢} = \frac{2000 \times 360}{60} = 2000 \times 6 = 12,000$

(b) рдбाрдХрдШрд░ рдоें рдиिрд╡ेрд╢:
рдбाрдХрдШрд░ рдХा рдХोрдг = $30^\circ$
$\text{рд░ाрд╢ि} = \frac{30}{360} \times 12,000 = \frac{1}{12} \times 12,000 = 1,000$
рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢ = 12,000 рд░ुрдкрдпे; [cite_start]рдбाрдХрдШрд░ рдоें рдиिрд╡ेрд╢ = 1,000 рд░ुрдкрдпे [cite: 614]
рдк्рд░рд╢्рди рей. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХोрдИ рднी рдПрдХ рдХृрддि рдкूрд░ी рдХीрдЬिрдпे : (рей рдЕंрдХ)
(i) рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╢ेрдпрд░ рдХा рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп 1,000 рд░ुрдкрдпे рд╣ै। рдЙрд╕ рд╢ेрдпрд░ рдХो рдмेрдЪрдиे рдкрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ 0.1% рджрд▓ाрд▓ी рджी, рддो рдмेрдЪрдиे рдХे рдмाрдж рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд░рдХрдо рдХिрддрдиी рд╣ै ?
рджрд▓ाрд▓ी рд░рдХрдо = рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп $\times$ рджрд▓ाрд▓ी рдХी рджрд░
$= 1000 \times \frac{0.1}{\boxed{100}}$
$= 10 \times 0.1 = \boxed{1}$
рд╢ेрдпрд░ рдмेрдЪрдиे рдкрд░ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд░рдХрдо = рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп - рджрд▓ाрд▓ी
$= 1000 - \boxed{1}$
[cite_start]$= \boxed{999} \text{ рд░ुрдкрдпे.}$ [cite: 625]
(ii) рдПрдХ рдкाँрд╕े рдХे рдКрдкрд░ी рдкृрд╖्рдарднाрдЧ рдкрд░ 2, 4, 6, 8, 10, 12 рд╕ंрдЦ्рдпाрдПँ рд╣ैं। рдпрд╣ рдкाँрд╕ा рдПрдХ рдмाрд░ рдЙрдЫाрд▓рдиे рдкрд░ рдКрдкрд░ी рдкृрд╖्рдарднाрдЧ рдкрд░ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдЧ рд╣ो рдпрд╣ рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдоिрд▓рдиे рдХी рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдП।
$S = \{2, 4, 6, 8, 10, 12\}$
$n(S) = \boxed{6}$
рдШрдЯрдиा B: рд╕ंрдЦ्рдпा рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдЧ рд╣ोрдиा। рдХेрд╡рд▓ 4 рдпрд╣ рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдЧ рд╕ंрдЦ्рдпा рд╣ै ($2^2$).
$B = \{ \boxed{4} \}$
$n(B) = \boxed{1}$
[cite_start]$P(B) = \frac{n(B)}{n(S)} = \frac{\boxed{1}}{6}$ [cite: 638]
рдк्рд░рд╢्рди рей. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХोрдИ рджो рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे : (рем рдЕंрдХ)
(i) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХ्рд░ेрдорд░ рдкрдж्рдзрддि рд╕े рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : $4m-2n=-4; 4m+3n=16$.
$D = \begin{vmatrix}4 & -2 \\ 4 & 3\end{vmatrix} = (12) - (-8) = 20$
$D_m = \begin{vmatrix}-4 & -2 \\ 16 & 3\end{vmatrix} = (-12) - (-32) = 20$
$D_n = \begin{vmatrix}4 & -4 \\ 4 & 16\end{vmatrix} = (64) - (-16) = 80$
$m = \frac{D_m}{D} = \frac{20}{20} = 1$
$n = \frac{D_n}{D} = \frac{80}{20} = 4$
[cite_start]рд╣рд▓: (m, n) = (1, 4) [cite: 651]
(ii) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рд╕ूрдд्рд░ рдкрдж्рдзрддि рд╕े рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : $y^{2}+\frac{1}{3}y=2$
3 рд╕े рдЧुрдгा рдХрд░рдиे рдкрд░: $3y^2 + y = 6 \Rightarrow 3y^2 + y - 6 = 0$
$a=3, b=1, c=-6$
$b^2 - 4ac = (1)^2 - 4(3)(-6) = 1 + 72 = 73$
$y = \frac{-b \pm \sqrt{b^2-4ac}}{2a}$
$y = \frac{-1 \pm \sqrt{73}}{6}$
[cite_start]рдоूрд▓: $\frac{-1+\sqrt{73}}{6}, \frac{-1-\sqrt{73}}{6}$ [cite: 657]
(iii) рджो рдкाँрд╕े рдЙрдЫाрд▓рдиे рдкрд░ рдирдоूрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢ 'S' рддрдеा $n(S)$ рд▓िрдЦो рддрдеा рдШрдЯрдиा A рдФрд░ B рд▓िрдЦिрдП।
$S = \{(1,1)...(6,6)\}$, $n(S) = 36$.
рдШрдЯрдиा A: рд╕ंрдЦ्рдпाрдУं рдХा рдпोрдЧрдлрд▓ 5 рдХा рдЧुрдгрдЬ рд╣ै।
рдпोрдЧрдлрд▓ 5 рдпा 10 рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
$A = \{(1,4), (2,3), (3,2), (4,1), (4,6), (5,5), (6,4)\}$
$n(A) = 7$

рдШрдЯрдиा B: рд╕ंрдЦ्рдпाрдУं рдХा рдпोрдЧрдлрд▓ 25 рд╣ै।
рдЕрдзिрдХрддрдо рдпोрдЧрдлрд▓ 12 (6+6) рд╣ोрддा рд╣ै। рдпोрдЧрдлрд▓ 25 рдЕрд╕ंрднрд╡ рд╣ै।
$B = \{ \}$ (рд░िрдХ्рдд рд╕рдоुрдЪ्рдЪрдп)
[cite_start]$n(B) = 0$ [cite: 658]
рдк्рд░рд╢्рди рек. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХोрдИ рднी рджो рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : (рео рдЕंрдХ)
(i) рдЯोрд▓ рдиाрдХे рдкрд░ рдЬрдоा рдХрд░ (рд░ुрдкрдпों рдоें) рд╡ рд╡ाрд╣рдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рджी рдЧрдИ рд╣ै। рдЬрдоा рдХिрдП рдЧрдП рдХрд░ рдХा рдоाрдз्рдп "рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоाрдз्рдп" рдкрдж्рдзрддि рд╕े рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоाрдз्рдп $A = 550$ рдоाрдиेंрдЧे (500-600 рдХा рд╡рд░्рдЧрдордз्рдп)।
рд╡рд░्рдЧ (рдХрд░) рд╡рд░्рдЧрдордз्рдп ($x_i$) $d_i = x_i - 550$ рдмाрд░ंрдмाрд░рддा ($f_i$) $f_i d_i$
300-400350-20080-16000
400-500450-100110-11000
500-60055001200
600-700650100707000
700-800750200408000
рдХुрд▓ $\sum f_i = 420$ $\sum f_i d_i = -12000$
$\bar{d} = \frac{\sum f_i d_i}{\sum f_i} = \frac{-12000}{420} \approx -28.57$
рдоाрдз्рдп $\bar{X} = A + \bar{d} = 550 + (-28.57) = 521.43$
[cite_start]рдФрд╕рдд рдХрд░ = 521.43 рд░ुрдкрдпे [cite: 664]
(ii) рдордиीрд╖ा рдХो 540 рдХेрд▓े рдХुрдЫ рдЫाрдд्рд░ों рдоें рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдмाँрдЯрдиे рд╣ैं। рдпрджि 30 рдЫाрдд्рд░ рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддे рддो рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЫाрдд्рд░ рдХो 3 рдХेрд▓े рдХрдо рдоिрд▓рддे рддो рдЫाрдд्рд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рдоाрдиा рдЫाрдд्рд░ों рдХी рдоूрд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा = $x$. рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХो рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдХेрд▓े = $540/x$.
рдирдИ рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा = $x+30$. рдирдП рдХेрд▓े рдк्рд░рддि рдЫाрдд्рд░ = $540/(x+30)$.
рд╢рд░्рдд: рдкुрд░ाрдиा рд╣िрд╕्рд╕ा - рдирдпा рд╣िрд╕्рд╕ा = 3
$\frac{540}{x} - \frac{540}{x+30} = 3$
3 рд╕े рднाрдЧ рджेрдиे рдкрд░: $\frac{180}{x} - \frac{180}{x+30} = 1$
$180(x+30) - 180x = x(x+30)$
$180x + 5400 - 180x = x^2 + 30x$
$x^2 + 30x - 5400 = 0$
5400 рдХे рдЧुрдгрдирдЦंрдб рдЬिрдирдХा рдЕंрддрд░ 30 рд╣ै: 90 рдФрд░ 60.
$(x+90)(x-60) = 0$
$x = 60$ (рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдЛрдгाрдд्рдордХ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддी)।
[cite_start]рдЫाрдд्рд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा = 60 [cite: 671]
(iii) 2,000 рд░ुрдкрдпे рдХा 10% рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ рдХी рджрд░ рд╕े рдиिрд╡ेрд╢ рдХिрдпा рддो рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдЕंрдд рдоें рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдм्рдпाрдЬ рдХी рд░рдХрдо рдХ्рдпा рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рд╣ोрдЧी ? 10 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдм्рдпाрдЬ рдХी рд░рдХрдо рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рдоूрд▓рдзрди = 2000, рджрд░ = 10%.
рд╡рд░्рд╖ 1 рдХा рдм्рдпाрдЬ: $(2000 \times 10 \times 1)/100 = 200$
рд╡рд░्рд╖ 2 рдХा рдм्рдпाрдЬ: $(2000 \times 10 \times 2)/100 = 400$
рд╡рд░्рд╖ 3 рдХा рдм्рдпाрдЬ: 600...
рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा: 200, 400, 600...
рд╕ाрдоाрди्рдп рдЕंрддрд░ $d = 200$ рд╕्рдеिрд░ рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ेрдвी рд╣ै।
10 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рдХा рдм्рдпाрдЬ ($t_{10}$):
$t_{10} = a + 9d = 200 + 9(200) = 200 + 1800 = 2000$.
[cite_start]10 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рдм्рдпाрдЬ = 2,000 рд░ुрдкрдпे [cite: 673]
(iv) [рд╕ांрдЦ्рдпिрдХी - рдмрд╣ुрд▓рдХ] рдмाрд░ंрдмाрд░рддा рд╕ाрд░рдгी рддैрдпाрд░ рдХीрдЬिрдП рдФрд░ рдмрд╣ुрд▓рдХ рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
рджी рдЧрдИ рдЬाрдирдХाрд░ी: 0-20 (10%), 20-40 (20%), 40-60 (35%), 60-80 (20%), 80-100 (рдмрдЪे рд╣ुрдП 30 рдЫाрдд्рд░)।
рдХुрд▓ рдк्рд░рддिрд╢рдд = $10+20+35+20 = 85\%$. рдмрдЪे рд╣ुрдП = $15\%$.
рдпрджि $15\% = 30$ рдЫाрдд्рд░, рддो рдХुрд▓ рдЫाрдд्рд░ $N = (30/15) \times 100 = 200$.
рдмाрд░ंрдмाрд░рддा рд╕ाрд░рдгी:
0-20: $10\% \text{ of } 200 = 20$
20-40: $20\% \text{ of } 200 = 40$ ($f_0$)
40-60: $35\% \text{ of } 200 = 70$ ($f_1$ - рдмрд╣ुрд▓рдХीрдп рд╡рд░्рдЧ)
60-80: $20\% \text{ of } 200 = 40$ ($f_2$)
80-100: 30

рдмрд╣ुрд▓рдХ:
рдмрд╣ुрд▓рдХीрдп рд╡рд░्рдЧ: 40-60. $L=40, h=20, f_1=70, f_0=40, f_2=40$.
рдмрд╣ुрд▓рдХ $= L + [\frac{f_1-f_0}{2f_1-f_0-f_2}] \times h$
$= 40 + [\frac{70-40}{140-40-40}] \times 20$
$= 40 + [\frac{30}{60}] \times 20$
$= 40 + 10 = 50$
[cite_start]рдмрд╣ुрд▓рдХ = 50 рдЕंрдХ [cite: 678]
рдк्рд░рд╢्рди рел. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдоें рд╕े рдХोрдИ рдПрдХ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे : (рей рдЕंрдХ)
(i) рдиिрдо्рди рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдЖрдпрддाрд▓ेрдЦ рдж्рд╡ाрд░ा рджрд░्рд╢ाрдУ :
рджी рдЧрдИ рдЬाрдирдХाрд░ी: 60-80 (4), 80-100 (12), 100-120 (16), 120-140 (8).
Draw histogram of the following data:Data given: 60-80 (4), 80-100 (12), 100-120 (16), 120-140 (8). рдиोрдЯ: рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрд▓ेрдЦ рдмрдиाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। [cite_start]X-рдЕрдХ्рд╖ рдкрд░ 'рдмुрдж्рдзрдпांрдХ' рдФрд░ Y-рдЕрдХ्рд╖ рдкрд░ 'рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा' рд▓ेрдХрд░ рд╕рд▓рдЧ рд╕्рддंрдн рдмрдиाрдПँ। [cite: 689]
(ii) рдЖрдХृрддि рдоें рджी рдЧрдИ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЖрдзाрд░ рд╕े рдЖрдпрдд рдХी рд▓ंрдмाрдИ рддрдеा рдЪौрдб़ाрдИ рд╕ेрдоी рдоें рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдП।
Find length and breadth of rectangle using given figure рдЖрдпрдд рдХी рд╕рдо्рдоुрдЦ рднुрдЬाрдПँ рд╕рдоाрди рд╣ोрддी рд╣ैं।
1) $2m + 3n + 5 = 5m + n$
$5m - 2m + n - 3n = 5$
$3m - 2n = 5$ ... (I)

2) $3m - 2n + 7 = m + n - 3$
$3m - m - 2n - n = -3 - 7$
$2m - 3n = -10$ ... (II)

рд╕рдоीрдХрд░рдг (I) рдХो 3 рд╕े рдФрд░ (II) рдХो 2 рд╕े рдЧुрдгा рдХрд░ें:
$9m - 6n = 15$
$4m - 6n = -20$
рдШрдЯाрдиे рдкрд░: $5m = 35 \Rightarrow m = 7$.

m=7 рд╕рдоीрдХрд░рдг (I) рдоें рд░рдЦрдиे рдкрд░:
$3(7) - 2n = 5$
$21 - 5 = 2n$
$16 = 2n \Rightarrow n = 8$.

рдЖрдпрдд рдХी рд╡िрдоाрдПँ:
рд▓ंрдмाрдИ $= 5m + n = 5(7) + 8 = 35 + 8 = 43$.
рдЪौрдб़ाрдИ $= m + n - 3 = 7 + 8 - 3 = 12$.
[cite_start]рд▓ंрдмाрдИ = 43 рд╕ेрдоी, рдЪौрдб़ाрдИ = 12 рд╕ेрдоी [cite: 692]
Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com