Showing posts with label SSC Board Papers. Show all posts
Showing posts with label SSC Board Papers. Show all posts

10th Algebra Question Paper July 2025 with Solutions (Hindi Medium) - SSC Maharashtra Board

рдк्рд░рд╢्рди 1. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╡िрдХрд▓्рдкों рдоें рд╕े рд╕рд╣ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдХो рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рдХ्рд░рдоांрдХ рдХे рд╕ाрде рд▓िрдЦिрдпे:
(i) рдиिрд╢्рдЪрдпрдХ \(\begin{vmatrix} 5 & 3 \\ -7 & -4 \end{vmatrix}\) рдХा рдоाрди рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।
  • (A) -1
  • (B) -41
  • (C) 41
  • (D) 1

рд╣рд▓:
$$ D = (5 \times -4) - (3 \times -7) $$ $$ D = -20 - (-21) $$ $$ D = -20 + 21 = 1 $$ рдЙрдд्рддрд░: (D) 1

(ii) рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХौрдирд╕ा рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдирд╣ीं рд╣ै?
  • (A) \(x^2+4x=11+x^2\)
  • (B) \(x^2=4x\)
  • (C) \(5x^2=90\)
  • (D) \(2x-x^2=x^2+5\)

рд╣рд▓:
рд╡िрдХрд▓्рдк (A): \(x^2+4x=11+x^2 \Rightarrow 4x=11\)। рдпрд╣ рдПрдХ рд░ेрдЦीрдп рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╣ै, рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдирд╣ीं। рдЙрдд्рддрд░: (A)

(iii) рдХिрд╕ी рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдоें \(a=3.5, d=0\), рддो \(t_2 =\)?
  • (A) 0
  • (B) 3.5
  • (C) 7
  • (D) 10.5

рд╣рд▓:
\(t_2 = a + d = 3.5 + 0 = 3.5\) рдЙрдд्рддрд░: (B) 3.5

(iv) рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХौрдирд╕ा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдирд╣ीं рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै?
  • (A) 0.6
  • (B) 2.0
  • (C) 0.15
  • (D) 0.75

рд╣рд▓:
рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдХा рдоाрди 0 рд╕े 1 рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрддा рд╣ै। 2.0 рдпрд╣ рдоाрди 1 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░: (B) 2.0

рдк्рд░рд╢्рди 1. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП:
(i) x рддрдеा y рдЪрд░ांрдХ рдХे рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдпрджि \(D_x=49, D_y=-63, D=7\) рддो x рдХा рдоाрди рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдХ्рд░ेрдорд░ рдкрдж्рдзрддि рд╕े: $$ x = \frac{D_x}{D} $$ $$ x = \frac{49}{7} = 7 $$ рдЙрдд्рддрд░: \(x = 7\)

(ii) рдиिрдо्рди рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдХो рдоाрдирдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд▓िрдЦिрдпे: \(2y=10-y^2\)

рджिрдпा рдЧрдпा рд╕рдоीрдХрд░рдг: \(2y = 10 - y^2\)
рдоाрдирдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк \(ax^2 + bx + c = 0\) рдоें:
рдЙрдд्рддрд░: \(y^2 + 2y - 10 = 0\)

(iii) рдХिрд╕ी рд╢ेрдпрд░ рдХा рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп ₹100 рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп ₹ 10 рд╣ै, рддो рдЙрд╕ рд╢ेрдпрд░ рдХा рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?

рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп (MV) = рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп (FV) + рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп (Premium)
\(MV = 100 + 10 = 110\)
рдЙрдд्рддрд░: рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп ₹ 110 рд╣ै।

(iv) 6-10 рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХा рд╡рд░्рдЧांрддрд░ рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рд╡рд░्рдЧांрддрд░ (Class Interval) = рдКрдкрд░ी рд╕ीрдоा - рдиिрдЪрд▓ी рд╕ीрдоा
рд╡рд░्рдЧांрддрд░ = \(10 - 6 = 4\)
рдЙрдд्рддрд░: 4

SSC Mathematics

Maths March 2025 Board Papers

Maths July 2025 Board Papers

Maths March 2024 Board Papers

Maths July 2024 Board Papers

рдк्рд░рд╢्рди 2. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХृрддि рдХो рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे (рдХोрдИ рджो):
(i) рдХृрддि рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे: \(x^2+8x-48=0\) (рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдЧ рд╡िрдзि)

\(x^2 + 8x - 48 = 0\)
\(x^2 + 8x + 16 - \)16\( - 48 = 0\)
\((x+4)^2 - \)64\( = 0\)
\((x+4)^2 = 64\)
\(x+4 = \)8 рдпा \(x+4 = -8\)
\(x = 4\) рдпा \(x = \)-12

(ii) рдХुрд░िрдЕрд░ рд╕ेрд╡ा рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдПрдЬेंрдЯ рдиे... рд╡рд╕्рддु рд╕ेрд╡ा рдХрд░ рдХी рджрд░ рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे:

рдХुрд▓ рд╡рд╕्рддु рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ा рдХрд░ (GST) = рдХेंрдж्рд░ рдХрд░ + рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░
= 45 + 45
= ₹ 90
рд╡рд╕्рддु рд╡ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ (GST) рдХी рджрд░ = \(\frac{90}{500} \times \) 100
\(\therefore\) рдХुрд░िрдЕрд░ рд╕ेрд╡ा рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдПрдЬेंрдЯ рдиे GST рдХी рджрд░ 18% рд▓рдЧाрдИ।

(iii) рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХोрдг рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे:
рдордж рдк्рд░рддिрд╢рдд рдЦрд░्рдЪ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХोрдг рдХे рдоाрдк
рдЕрди्рди 40 \(\frac{40}{100}\times360^{\circ}=\) 144\(^{\circ}\)
рдХрдкрдб़े 20 \(\frac{20}{100}\times360^{\circ}=\) 72\(^{\circ}\)
рд╢िрдХ्рд╖ा 30 \(\frac{30}{100}\times360^{\circ}=\) 108\(^{\circ}\)
рдЕрди्рдп рдЦрд░्рдЪ 10 \(\frac{10}{100}\times360^{\circ}=\) 36\(^{\circ}\)
рдХुрд▓ 100 \(360^{\circ}\)
рдк्рд░рд╢्рди 2. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП (рдХोрдИ рдЪाрд░):
(i) рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг \(101x+99y=501\) рддрдеा \(99x+101y=499\) рдоें \((x+y)\) рддрдеा \((x-y)\) рдХा рдоाрди рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХो рдЬोрдб़рдиे рдкрд░:
\(200x + 200y = 1000 \Rightarrow x+y = 5\)
рд╕рдоीрдХрд░рдг 1 рдоें рд╕े 2 рдШрдЯाрдиे рдкрд░:
\(2x - 2y = 2 \Rightarrow x-y = 1\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x+y=5, x-y=1\)

(ii) \(x^2-15x+54=0\) рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдХो рдЧुрдгрдирдЦंрдб рд╡िрдзि рд╕े рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे।

\(x^2 - 9x - 6x + 54 = 0\)
\(x(x-9) - 6(x-9) = 0\)
\((x-9)(x-6) = 0\)
\(x=9\) рдпा \(x=6\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x=9, 6\)

(iii) 2, 11, 20, 29, ... рдЗрд╕ рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХा рдХौрдирд╕ा рдкрдж 560 рд╣ै?

\(a=2, d=9, t_n=560\)
\(t_n = a + (n-1)d\)
\(560 = 2 + (n-1)9\)
\(558 = 9(n-1)\)
\(62 = n-1 \Rightarrow n = 63\)
рдЙрдд्рддрд░: 63 рд╡ाँ рдкрдж 560 рд╣ै।

(iv) рдПрдХ рд╢ेрдпрд░ рдХा рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп ₹ 200 рд╣ै। рдпрджि рджрд▓ाрд▓ी рдХी рджрд░ 0.3% рд╣ै, рддो рд╢ेрдпрд░ рдХा рдХ्рд░рдп рдоूрд▓्рдп рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рджрд▓ाрд▓ी = \(0.3\%\) of \(200 = 0.60\)
рдХ्рд░рдп рдоूрд▓्рдп = рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп + рджрд▓ाрд▓ी
= \(200 + 0.60 = 200.60\)
рдЙрдд्рддрд░: ₹ 200.60

(v) рдпрджि \(\sum f_id_i=10,000, \sum f_i=100\) рддрдеा \(A=2000\) рддो рдоाрдз्рдп (\(\bar{X}\)) рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

\(\bar{d} = \frac{\sum f_id_i}{\sum f_i} = \frac{10000}{100} = 100\)
рдоाрдз्рдп \(\bar{X} = A + \bar{d}\)
\(\bar{X} = 2000 + 100 = 2100\)
рдЙрдд्рддрд░: рдоाрдз्рдп = 2100

рдк्рд░рд╢्рди 3. (A) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХोрдИ рдПрдХ рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे:
(i) рдХिрд╕ी рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХे рддीрди рдХ्рд░рдоिрдХ рдкрджों рдХा рдпोрдЧрдлрд▓ 27 рддрдеा рдЙрдирдХा рдЧुрдгрдирдлрд▓ 504 рд╣ो, рддो рд╡े рдкрдж рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдоाрдиा рдкрдж \(a-d, a, a+d\) рд╣ैं।
\(a-d+a+a+d = \) 27
\(3a = 27 \Rightarrow a = \) 9
\((a-d) \times a \times (a+d) = 504\)
\((9^2 - d^2) \times 9 = 504\)
\(d^2 = 81 - 56 = 25 \Rightarrow d = \pm 5\)
рдпрджि \(a=9\) рдФрд░ \(d=5\), рддो рдкрдж = 4, 9, 14
рдпрджि \(a=9\) рдФрд░ \(d=-5\), рддो рдкрдж = 14, 9, 4

(ii) рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдХृрддि (рд▓ाрд▓ рдкрдд्рддा, рдЪिрдд्рд░рдпुрдХ्рдд рдкрдд्рддा)।

\(n(S) = \) 52
рдШрдЯрдиा A: рд▓ाрд▓ рдкрдд्рддा
\(n(A) = \) 26
\(P(A) = \frac{26}{52} = \) \(\frac{1}{2}\)
рдШрдЯрдиा B: рдЪिрдд्рд░рдпुрдХ्рдд рдкрдд्рддा
\(n(B) = \) 12
\(P(B) = \frac{12}{52} = \) \(\frac{3}{13}\)

рдк्рд░рд╢्рди 3. (B) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे (рдХोрдИ рджो):
(i) 210 рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХा рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕े рджрд░्рд╢ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЖрдпрддाрд▓ेрдЦ рдЦींрдЪिрдпे।

[рдЖрд▓ेрдЦ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै]
рдХрджрдо:
X-рдЕрдХ्рд╖: рдиिрд╡ेрд╢ (рд╡рд░्рдЧ: 10-20, 20-30, рдЖрджि)
Y-рдЕрдХ्рд╖: рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा (рдкैрдоाрдиा: 1 рд╕ेрдоी = 10 рдкрд░िрд╡ाрд░)
рдЖрдпрддों рдХी рдКँрдЪाрдИ: рдХ्рд░рдорд╢ः 30, 50, 60, 55, 15।

(ii) рд╢्рд░ी рд╢िрд╡ाрдЬी рд░ाрд╡ рдиे ₹ 100 рдЕंрдХिрдд рдоूрд▓्рдп рдХे 150 рд╢ेрдпрд░्рд╕ ₹ 120 рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп рдкрд░ рдЦрд░ीрджे। рд▓ाрднांрд╢ 7%, рддो рдк्рд░рддिрдлрд▓ рдХी рджрд░ рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдХुрд▓ рдиिрд╡ेрд╢ = \(150 \times 120 = 18,000\) рд░ुрдкрдпे।
рдПрдХ рд╢ेрдпрд░ рдкрд░ рд▓ाрднांрд╢ = \(7\%\) of \(100 = 7\) рд░ुрдкрдпे।
рдХुрд▓ рд▓ाрднांрд╢ = \(150 \times 7 = 1,050\) рд░ुрдкрдпे।
рдк्рд░рддिрдлрд▓ рдХी рджрд░ (RoR) = \(\frac{\text{рдХुрд▓ рд▓ाрднांрд╢}}{\text{рдиिрд╡ेрд╢}} \times 100\)
\(RoR = \frac{1050}{18000} \times 100 = 5.83\%\)
рдЙрдд्рддрд░: 5.83%

(iii) рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी 2 рд╕ाрд▓ рдкूрд░्рд╡ рддрдеा 3 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдХी рдЖрдпु рдХा рдЧुрдгрдирдлрд▓ 84 рд╡рд░्рд╖ рд╣ै, рддो рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдЖрдпु рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдоाрдиा рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдЖрдпु \(x\) рд╣ै।
\((x-2)(x+3) = 84\)
\(x^2 + x - 6 = 84\)
\(x^2 + x - 90 = 0\)
\((x+10)(x-9) = 0\)
\(x=9\) (рдЖрдпु рдЛрдгाрдд्рдордХ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддी)
рдЙрдд्рддрд░: 9 рд╡рд░्рд╖।

(iv) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдпुрдЧрдкрдд рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХो рдЖрд▓ेрдЦ рд╡िрдзि рд╕े рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे: \(x+y=6, x-y=4\)

рд╕рдоीрдХрд░рдг 1: \((0,6), (6,0)\)
рд╕рдоीрдХрд░рдг 2: \((0,-4), (4,0)\)
рдк्рд░рддिрдЪ्рдЫेрджрди рдмिंрджु: \((5,1)\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x=5, y=1\)

рдк्рд░рд╢्рди 4. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП (рдХोрдИ рджो):
(i) рдХिрд╕ी рдЦेрддी рд╡िрднाрдЧ рдоें рдХुрд╢рд▓ рдФрд░ рдЕрдХुрд╢рд▓ рдордЬрджूрд░ों рдХी рдордЬрджूрд░ी рдХा рдЕрдиुрдкाрдд 5 : 4 рд╣ै। рдПрдХ рджिрди рдХी рдХुрд▓ рдордЬрджूрд░ी ₹900 рд╣ै। рдордЬрджूрд░ों рдХी рдордЬрджूрд░ी рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдоाрдиा рдХुрд╢рд▓ рдордЬрджूрд░ рдХी рдордЬрджूрд░ी = \(5x\), рдЕрдХुрд╢рд▓ рдордЬрджूрд░ рдХी рдордЬрджूрд░ी = \(4x\)।
\(5x + 4x = 900\)
\(9x = 900 \Rightarrow x = 100\)
рдХुрд╢рд▓: \(5(100) = 500\)
рдЕрдХुрд╢рд▓: \(4(100) = 400\)
рдЙрдд्рддрд░: рдХुрд╢рд▓: ₹500, рдЕрдХुрд╢рд▓: ₹400।

(ii) рджो рдкाँрд╕े рдлेंрдХрдиे рдкрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдШрдЯрдиाрдУं рдХी рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे:

\(n(S) = 36\)
(a) рдпोрдЧрдлрд▓ рдХрдо рд╕े рдХрдо 9: \(\{(3,6),(4,5),(4,6),(5,4),(5,5),(5,6),(6,3),(6,4),(6,5),(6,6)\}\)। рд╕ंрдЦ्рдпा=10। \(P(A)=10/36 = 5/18\)।
(b) рдпोрдЧрдлрд▓ 5 рдХा рдЧुрдгрдЬ: \(\{(1,4),(2,3),(3,2),(4,1),(4,6),(5,5),(6,4)\}\)। рд╕ंрдЦ्рдпा=7। \(P(B)=7/36\)।
(c) рдкрд╣рд▓ी рд╕ंрдЦ्рдпा > рджूрд╕рд░ी рд╕ंрдЦ्рдпा: рд╕ंрдЦ्рдпा=15। \(P(C)=15/36=5/12\)।

(iii) рдорд░ीрдЬों рдХी рдЖрдпु рдХी рдоाрдз्рдпिрдХा рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।

рдХुрд▓ \(N=300\), \(N/2 = 150\)।
рдоाрдз्рдпिрдХा рд╡рд░्рдЧ (cf > 150): 30-40 (f=55, cf=102)।
\(L=30, h=10, f=55, cf=102\)
рдоाрдз्рдпिрдХा \(= L + \left[ \frac{N/2 - cf}{f} \right] \times h\)
\(= 30 + \left[ \frac{150 - 102}{55} \right] \times 10\)
\(= 30 + \frac{480}{55} = 30 + 8.73 = 38.73\) рд╡рд░्рд╖।

рдк्рд░рд╢्рди 5. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे (рдХोрдИ рдПрдХ):
(i) рдиीрдЪे рджिрдпे рд╡िрд╡ेрдЪрдХ рдХे рдоाрди рдХे рд▓िрдП рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рддैрдпाрд░ рдХीрдЬिрдпे:

(a) \(\Delta = 0\) (рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдФрд░ рд╕рдоाрди рдоूрд▓): рдЙрджा., \(x^2 - 4x + 4 = 0\)
(b) \(\Delta > 0\) (рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдФрд░ рдЕрд╕рдоाрди рдоूрд▓): рдЙрджा., \(x^2 - 5x + 6 = 0\)
(c) \(\Delta < 0\) (рдЕрд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдоूрд▓): рдЙрджा., \(x^2 + x + 1 = 0\)

(ii) рдпрджि рдХिрд╕ी рдЕंрдХрдЧрдгिрддीрдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХा рдк्рд░рдердо рдкрдж 'p', рдж्рд╡िрддीрдп рдкрдж 'q' рддрдеा рдЕंрддिрдо рдкрдж 'r' рд╣ै, рддो рд╕िрдж्рдз рдХीрдЬिрдпे рд╕рднी рдкрджों рдХा рдпोрдЧрдлрд▓ \(\frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\) рд╣ै।

рдпрд╣ाँ, \(a = p\), \(d = q - p\), \(t_n = r\)।
рд╕ूрдд्рд░ \(t_n = a + (n-1)d\) рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे:
\(r = p + (n-1)(q-p)\)
\(r - p = (n-1)(q-p)\)
\(n-1 = \frac{r-p}{q-p}\)
\(n = \frac{r-p}{q-p} + 1 = \frac{r-p+q-p}{q-p} = \frac{q+r-2p}{q-p}\)
рдпोрдЧрдлрд▓ \(S_n = \frac{n}{2}(t_1 + t_n)\)
\(S_n = \frac{q+r-2p}{2(q-p)} \times (p+r)\)
\(S_n = \frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\)
рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com

10th Algebra Question Paper July 2025 with Solutions (Marathi Medium) - SSC Maharashtra Board

рдк्рд░рд╢्рди рез. (A) рдкुрдвीрд▓ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиाрд╕ाрдаी рдЪाрд░ рдкрд░्рдпाрдпी рдЙрдд्рддрд░े рджिрд▓ी рдЖрд╣ेрдд. рдд्рдпाрдкैрдХी рдЕрдЪूрдХ рдкрд░्рдпाрдп рдиिрд╡рдбूрди рдд्рдпाрдЪे рд╡рд░्рдгाрдХ्рд╖рд░ рд▓िрд╣ा :
(i) \(\begin{vmatrix} 5 & 3 \\ -7 & -4 \end{vmatrix}\) рдпा рдиिрд╢्рдЪрдпрдХाрдЪी рдХिंрдордд рдХिрддी?
  • (A) -1
  • (B) -41
  • (C) 41
  • (D) 1

рдЙрдХрд▓:
$$ D = (5 \times -4) - (3 \times -7) $$ $$ D = -20 - (-21) $$ $$ D = -20 + 21 = 1 $$ рдЙрдд्рддрд░: (D) 1

(ii) рдЦाрд▓ीрд▓рдкैрдХी рдХोрдгрддे рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдиाрд╣ी?
  • (A) \(x^2+4x=11+x^2\)
  • (B) \(x^2=4x\)
  • (C) \(5x^2=90\)
  • (D) \(2x-x^2=x^2+5\)

рдЙрдХрд▓:
рдкрд░्рдпाрдп (A): \(x^2+4x=11+x^2 \Rightarrow 4x=11\). рд╣े рд░ेрд╖ीрдп рд╕рдоीрдХрд░рдг рдЖрд╣े, рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдиाрд╣ी. рдЙрдд्рддрд░: (A)

(iii) рдПрдХा рдЕंрдХрдЧрдгिрддी рд╢्рд░ेрдвीрд╕ाрдаी \(a=3.5, d=0\), рддрд░ \(t_2 =\) ?
  • (A) 0
  • (B) 3.5
  • (C) 7
  • (D) 10.5

рдЙрдХрд▓:
\(t_2 = a + d = 3.5 + 0 = 3.5\) рдЙрдд्рддрд░: (B) 3.5

(iv) рдЦाрд▓ीрд▓ рдкрд░्рдпाрдпाрдд рджिрд▓ेрд▓्рдпा рд╕ंрдЦ्рдпांрдкैрдХी рдХोрдгрддी рд╕ंрдЦ्рдпा рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдЕрд╕ू рд╢рдХрдгाрд░ рдиाрд╣ी?
  • (A) 0.6
  • (B) 2.0
  • (C) 0.15
  • (D) 0.75

рдЙрдХрд▓:
рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा 0 рддे 1 рдЪ्рдпा рджрд░рдо्рдпाрди рдЕрд╕рддे. 2.0 рд╣ी рдХिंрдордд 1 рдкेрдХ्рд╖ा рдЬाрд╕्рдд рдЖрд╣े. рдЙрдд्рддрд░: (B) 2.0

рдк्рд░рд╢्рди рез. (B) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा :
(i) x рд╡ y рд╣ी рдЪрд▓े рдЕрд╕рд▓ेрд▓्рдпा рдПрдХрд╕ाрдордпिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдгांрд╕ाрдаी рдЬрд░ \(D_x=49, D_y=-63, D=7\) рдЕрд╕ेрд▓ рддрд░ x рдЪी рдХिंрдордд рдХाрдвा.

рдХ्рд░ेрдорд░рдЪ्рдпा рдкрдж्рдзрддीрдиुрд╕ाрд░: $$ x = \frac{D_x}{D} $$ $$ x = \frac{49}{7} = 7 $$ рдЙрдд्рддрд░: \(x = 7\)

(ii) рдЦाрд▓ीрд▓ рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рд╕ाрдоाрди्рдпрд░ूрдкाрдд рд▓िрд╣ा: \(2y=10-y^2\)

рджिрд▓ेрд▓े рд╕рдоीрдХрд░рдг: \(2y = 10 - y^2\)
рд╕ाрдоाрди्рдпрд░ूрдк \(ax^2 + bx + c = 0\):
рдЙрдд्рддрд░: \(y^2 + 2y - 10 = 0\)

(iii) рдПрдХा рд╢ेрдЕрд░рдЪी рджрд░्рд╢рдиी рдХिंрдордд ₹ 100 рд╡ рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп ₹ 10 рдЕрд╕рддाрдиा рдд्рдпा рд╢ेрдЕрд░рдЪा рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ рдХाрдвा.

рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ (MV) = рджрд░्рд╢рдиी рдХिंрдордд (FV) + рдЕрдзिрдоूрд▓्рдп (Premium)
\(MV = 100 + 10 = 110\)
рдЙрдд्рддрд░: рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ ₹ 110 рдЖрд╣े.

(iv) 6-10 рдпा рд╡рд░्рдЧाрдЪा рд╡рд░्рдЧрдордз्рдп рдХाрдвा.

рд╡рд░्рдЧрдордз्рдп = \(\frac{\text{рдЦाрд▓рдЪी рдорд░्рдпाрджा} + \text{рд╡рд░рдЪी рдорд░्рдпाрджा}}{2}\)
рд╡рд░्рдЧрдордз्рдп = \(\frac{6 + 10}{2} = \frac{16}{2} = 8\)
рдЙрдд्рддрд░: 8

SSC Mathematics

Maths March 2025 Board Papers

Maths July 2025 Board Papers

Maths March 2024 Board Papers

Maths July 2024 Board Papers

рдк्рд░рд╢्рди реи. (A) рдЦाрд▓ीрд▓ рдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ूрди рдкुрди्рд╣ा рд▓िрд╣ा (рдХोрдгрдд्рдпाрд╣ी рджोрди) :
(i) \(x^2+8x-48=0\) рд╣े рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдЧ рдкрдж्рдзрддीрдиे рд╕ोрдбрд╡िрдг्рдпाрд╕ाрдаी рдЦाрд▓ीрд▓ рдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा.

\(x^2 + 8x - 48 = 0\)
\(x^2 + 8x + 16 - \)16\( - 48 = 0\)
\((x+4)^2 - \)64\( = 0\)
\((x+4)^2 = 64\)
\(x+4 = \)8 рдХिंрд╡ा \(x+4 = -8\)
\(x = 4\) рдХिंрд╡ा \(x = \)-12

(ii) рдХुрд░िрдЕрд░ рд╕ेрд╡ा рджेрдгाрд▒्рдпा рдПрдХा рдПрдЬंрдЯрдиे... рд╡рд╕्рддू рд╡ рд╕ेрд╡ाрдХрд░ाрдЪा рджрд░ рдХाрдврдг्рдпाрд╕ाрдаी рдЦाрд▓ीрд▓ рдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा.

рдПрдХूрдг рд╡рд╕्рддू рд╡ рд╕ेрд╡ाрдХрд░ = рдХेंрдж्рд░ाрдЪा рдХрд░ + рд░ाрдЬ्рдпाрдЪा рдХрд░
= 45 + 45
= 90
рд╡рд╕्рддू рд╡ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ाрдЪा рджрд░ = \(\frac{90}{500} \times \) 100
\(\therefore\) рдХुрд░िрдЕрд░ рд╕ेрд╡ा рджेрдгाрд▒्рдпा рдПрдЬंрдЯрдиे рд╡рд╕्рддू рд╡ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ाрдЪा рджрд░ 18% рдЖрдХाрд░рд▓ा.

(iii) рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХोрдиांрдЪी рдоाрдкे рдХाрдврдг्рдпाрд╕ाрдаी рдЦाрд▓ीрд▓ рдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा :
рдмाрдмी рдк्рд░рддिрд╢рдд рдЦрд░्рдЪ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХोрдиाрдЪे рдоाрдк
рдЕрди्рди 40 \(\frac{40}{100}\times360^{\circ}=\) 144\(^{\circ}\)
рдХрдкрдбे 20 \(\frac{20}{100}\times360^{\circ}=\) 72\(^{\circ}\)
рд╢िрдХ्рд╖рдг 30 \(\frac{30}{100}\times360^{\circ}=\) 108\(^{\circ}\)
рдЗрддрд░ рдЦрд░्рдЪ 10 \(\frac{10}{100}\times360^{\circ}=\) 36\(^{\circ}\)
рдПрдХूрдг 100 \(360^{\circ}\)
рдк्рд░рд╢्рди реи. (B) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рдЪाрд░) :
(i) рдЦाрд▓ी рджिрд▓ेрд▓्рдпा рдПрдХрд╕ाрдордпिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдгांрд╡рд░ूрди \((x+y)\) рдЖрдгि \((x-y)\) рдпांрдЪ्рдпा рдХिंрдорддी рдХाрдвा :
\(101x+99y=501\); \(99x+101y=499\)

рд╕рдоीрдХрд░рдгांрдЪी рдмेрд░ीрдЬ рдХрд░ूрди:
\(200x + 200y = 1000 \Rightarrow x+y = 5\)
рд╕рдоीрдХрд░рдг (1) рдордзूрди (2) рд╡рдЬा рдХрд░ूрди:
\(2x - 2y = 2 \Rightarrow x-y = 1\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x+y=5, x-y=1\)

(ii) рдЦाрд▓ीрд▓ рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рдЕрд╡рдпрд╡ рдкрдж्рдзрддीрдиे рд╕ोрдбрд╡ा : \(x^2-15x+54=0\)

\(x^2 - 9x - 6x + 54 = 0\)
\(x(x-9) - 6(x-9) = 0\)
\((x-9)(x-6) = 0\)
\(x=9\) рдХिंрд╡ा \(x=6\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x=9, 6\)

(iii) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЕंрдХрдЧрдгिрддी рд╢्рд░ेрдвीрдЪे рдХिрддрд╡े рдкрдж 560 рдЖрд╣े? 2, 11, 20, 29...

\(a=2, d=9, t_n=560\)
\(t_n = a + (n-1)d\)
\(560 = 2 + (n-1)9\)
\(558 = 9(n-1)\)
\(62 = n-1 \Rightarrow n = 63\)
рдЙрдд्рддрд░: 63 рд╡े рдкрдж 560 рдЖрд╣े.

(iv) рд╢ेрдЕрд░рдЪा рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ ₹ 200 рдЖрд╣े, рддो рдЦрд░ेрджी рдХрд░рддाрдиा 0.3% рджрд▓ाрд▓ी рджिрд▓ी, рддрд░ рдд्рдпा рд╢ेрдЕрд░рдЪी рдЦрд░ेрджी рдХिंрдордд рдХिрддी?

рджрд▓ाрд▓ी = \(0.3\%\) of \(200 = 0.60\)
рдЦрд░ेрджी рдХिंрдордд = рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ + рджрд▓ाрд▓ी
= \(200 + 0.60 = 200.60\)
рдЙрдд्рддрд░: ₹ 200.60

(v) рдЬрд░ \(\sum f_id_i=10,000, \sum f_i=100\) рдЖрдгि \(A=2000\) рддрд░ рдордз्рдп (\(\bar{X}\)) рдХाрдвा.

\(\bar{d} = \frac{\sum f_id_i}{\sum f_i} = \frac{10000}{100} = 100\)
рдордз्рдп \(\bar{X} = A + \bar{d}\)
\(\bar{X} = 2000 + 100 = 2100\)
рдЙрдд्рддрд░: рдордз्рдп = 2100

рдк्рд░рд╢्рди рей. (A) рдЦाрд▓ीрд▓ рдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ूрди рдкुрди्рд╣ा рд▓िрд╣ा (рдХोрдгрддीрд╣ी рдПрдХ) :
(i) рдПрдХा рдЕंрдХрдЧрдгिрддी рд╢्рд░ेрдвीрддीрд▓ рддीрди рдХ्рд░рдоाрдЧрдд рдкрджांрдЪी рдмेрд░ीрдЬ 27 рд╡ рдд्рдпांрдЪा рдЧुрдгाрдХाрд░ 504 рдЖрд╣े, рддрд░ рддी рдкрджे рд╢ोрдзा.

рд╕рдордЬा рдкрджे \(a-d, a, a+d\) рдЖрд╣ेрдд.
\(a-d+a+a+d = \) 27
\(3a = 27 \Rightarrow a = \) 9
\((a-d) \times a \times (a+d) = 504\)
\((9^2 - d^2) \times 9 = 504\)
\(d^2 = 81 - 56 = 25 \Rightarrow d = \pm 5\)
рдЬрд░ \(a=9\) рдЖрдгि \(d=5\) рдЕрд╕ेрд▓ рддрд░, рдкрджे = 4, 9, 14
рдЬрд░ \(a=9\) рдЖрдгि \(d=-5\) рдЕрд╕ेрд▓ рддрд░, рдкрджे = 14, 9, 4

(ii) рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдХृрддी (рд▓ाрд▓ рдкрдд्рддा, рдЪिрдд्рд░рдпुрдХ्рдд рдкрдд्рддा).

\(n(S) = \) 52
рдШрдЯрдиा A: рдкрдд्рддा рд▓ाрд▓ рдЕрд╕рдгे.
\(n(A) = \) 26
\(P(A) = \frac{26}{52} = \) \(\frac{1}{2}\)
рдШрдЯрдиा B: рдкрдд्рддा рдЪिрдд्рд░рдпुрдХ्рдд рдЕрд╕рдгे.
\(n(B) = \) 12
\(P(B) = \frac{12}{52} = \) \(\frac{3}{13}\)

рдк्рд░рд╢्рди рей. (B) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рджोрди) :
(i) рдЦाрд▓ीрд▓ рд╕ाрд░рдгीрдд 210 рдХुрдЯुंрдмांрдЪी рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЧुंрддрд╡рдгूрдХ рджिрд▓ी рдЖрд╣े. рдд्рдпाрд╡рд░ूрди рдЖрдпрддाрд▓ेрдЦ рдХाрдвा.

[рдпेрдеे рдЖрд▓ेрдЦ рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рдЖрд╣े]
рдкाрдпрд▒्рдпा:
X-рдЕрдХ्рд╖: рдЧुंрддрд╡рдгूрдХ (рд╡рд░्рдЧ: 10-20, 20-30, рдЗрдд्рдпाрджी)
Y-рдЕрдХ्рд╖: рдХुрдЯुंрдмांрдЪी рд╕ंрдЦ्рдпा (рдк्рд░рдоाрдг: 1 рд╕ेрдоी = 10 рдХुрдЯुंрдмे)
рдЖрдпрддांрдЪी рдЙंрдЪी: рдЕрдиुрдХ्рд░рдоे 30, 50, 60, 55, 15.

(ii) рд╢्рд░ी. рд╢िрд╡ाрдЬीрд░ाрд╡ рдпांрдиी 100 рд░ुрдкрдпे рджрд░्рд╢рдиी рдХिंрдорддीрдЪे 150 рд╢ेрдЕрд░्рд╕ 120 рд░ुрдкрдпे рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ाрдиे рдЦрд░ेрджी рдХेрд▓े. рд▓ाрднांрд╢ 7%. рддрд░ рдкрд░рддाрд╡्рдпाрдЪा рджрд░ (RoR) рдХाрдвा.

рдПрдХूрдг рдЧुंрддрд╡рдгूрдХ = \(150 \times 120 = 18,000\) рд░ुрдкрдпे.
рдПрдХा рд╢ेрдЕрд░рд╡рд░ рд▓ाрднांрд╢ = \(7\%\) of \(100 = 7\) рд░ुрдкрдпे.
рдПрдХूрдг рд▓ाрднांрд╢ = \(150 \times 7 = 1,050\) рд░ुрдкрдпे.
рдкрд░рддाрд╡्рдпाрдЪा рджрд░ = \(\frac{\text{рдПрдХूрдг рд▓ाрднांрд╢}}{\text{рдЧुंрддрд╡рдгूрдХ}} \times 100\)
\(RoR = \frac{1050}{18000} \times 100 = 5.83\%\)
рдЙрдд्рддрд░: 5.83%

(iii) рд╢्рд░рдж्рдзाрдЪ्рдпा 2 рд╡рд░्рд╖ाрдкूрд░्рд╡ीрдЪ्рдпा рдЖрдгि 3 рд╡рд░्рд╖ाрдиंрддрд░рдЪ्рдпा рд╡рдпांрдЪा рдЧुрдгाрдХाрд░ 84 рдЖрд╣े, рддрд░ рддिрдЪे рдЖрдЬрдЪे рд╡рдп рдХाрдвा.

рд╕рдордЬा рд╢्рд░рдж्рдзाрдЪे рдЖрдЬрдЪे рд╡рдп \(x\) рдЖрд╣े.
\((x-2)(x+3) = 84\)
\(x^2 + x - 6 = 84\)
\(x^2 + x - 90 = 0\)
\((x+10)(x-9) = 0\)
\(x=9\) (рд╡рдп рдЛрдг рдЕрд╕ू рд╢рдХрдд рдиाрд╣ी)
рдЙрдд्рддрд░: 9 рд╡рд░्рд╖े.

(iv) рдЦाрд▓ीрд▓ рдПрдХрд╕ाрдордпिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдгे рдЖрд▓ेрдЦрдкрдж्рдзрддीрдиे рд╕ोрдбрд╡ा: \(x+y=6, x-y=4\)

рд╕рдоीрдХрд░рдг 1: \((0,6), (6,0)\)
рд╕рдоीрдХрд░рдг 2: \((0,-4), (4,0)\)
рдЫेрджрдирдмिंрджू: \((5,1)\)
рдЙрдд्рддрд░: \(x=5, y=1\)

рдк्рд░рд╢्рди рек. рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рджोрди) :
(i) рдХुрд╢рд▓ рдЖрдгि рдЕрдХुрд╢рд▓ рдХाрдордЧाрд░ांрдЪ्рдпा рд░ोрдЬрдЧाрд░ाрдЪे рдЧुрдгोрдд्рддрд░ 5:4 рдЖрд╣े. рджोрдШांрдЪा рдПрдХा рджिрд╡рд╕ाрдЪा рдПрдХूрдг рд░ोрдЬрдЧाрд░ 900 рд░ुрдкрдпे рдЖрд╣े. рддрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХाрдЪा рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХाрдвा.

рд╕рдордЬा рдХुрд╢рд▓ рдХाрдордЧाрд░ाрдЪा рд░ोрдЬрдЧाрд░ = \(5x\), рдЕрдХुрд╢рд▓ рдХाрдордЧाрд░ाрдЪा рд░ोрдЬрдЧाрд░ = \(4x\).
\(5x + 4x = 900\)
\(9x = 900 \Rightarrow x = 100\)
рдХुрд╢рд▓: \(5(100) = 500\)
рдЕрдХुрд╢рд▓: \(4(100) = 400\)
рдЙрдд्рддрд░: рдХुрд╢рд▓: ₹500, рдЕрдХुрд╢рд▓: ₹400.

(ii) рджोрди рдлाрд╕े рдлेрдХрд▓े рдЕрд╕рддा, рдЦाрд▓ीрд▓ рдШрдЯрдиांрдЪी рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдХाрдвा :

\(n(S) = 36\)
(a) рдмेрд░ीрдЬ \(\ge\) 9: \(\{(3,6),(4,5),(4,6),(5,4),(5,5),(5,6),(6,3),(6,4),(6,5),(6,6)\}\). рд╕ंрдЦ्рдпा=10. \(P(A)=10/36 = 5/18\).
(b) рдмेрд░рдЬेрд▓ा 5 рдиे рднाрдЧ рдЬाрддो: \(\{(1,4),(2,3),(3,2),(4,1),(4,6),(5,5),(6,4)\}\). рд╕ंрдЦ्рдпा=7. \(P(B)=7/36\).
(c) рдкрд╣िрд▓ा рдЕंрдХ > рджुрд╕рд░ा рдЕंрдХ: рд╕ंрдЦ्рдпा=15. \(P(C)=15/36=5/12\).

(iii) рд░ुрдЧ्рдгांрдЪ्рдпा рд╡рдпाрдЪे рдордз्рдпрдХ рдХाрдвा.

рдПрдХूрдг \(N=300\), \(N/2 = 150\).
рдордз्рдпрдХ рд╡рд░्рдЧ (cf > 150): 30-40 (f=55, cf=102).
\(L=30, h=10, f=55, cf=102\)
рдордз्рдпрдХ \(= L + \left[ \frac{N/2 - cf}{f} \right] \times h\)
\(= 30 + \left[ \frac{150 - 102}{55} \right] \times 10\)
\(= 30 + \frac{480}{55} = 30 + 8.73 = 38.73\) рд╡рд░्рд╖े.

рдк्рд░рд╢्рди рел. рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддाрд╣ी рдПрдХ) :
(i) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЕрдЯी рдкूрд░्рдг рдХрд░рдгाрд░े рдк्рд░рдд्рдпेрдХी рдПрдХ рд╡рд░्рдЧрд╕рдоीрдХрд░рдг рд▓िрд╣ा:

(a) \(\Delta = 0\) (рдоुрд│े рд╡ाрд╕्рддрд╡ рд╡ рд╕рдоाрди): рдЙрджा., \(x^2 - 4x + 4 = 0\)
(b) \(\Delta > 0\) (рдоुрд│े рд╡ाрд╕्рддрд╡ рд╡ рдЕрд╕рдоाрди): рдЙрджा., \(x^2 - 5x + 6 = 0\)
(c) \(\Delta < 0\) (рдоुрд│े рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдиाрд╣ीрдд): рдЙрджा., \(x^2 + x + 1 = 0\)

(ii) рдЬ्рдпा рдЕंрдХрдЧрдгिрддी рд╢्рд░ेрдвीрдЪे рдкрд╣िрд▓े рдкрдж 'p' рдЖрд╣े, рджुрд╕рд░े рдкрдж 'q' рдЖрд╣े рдЖрдгि рд╢ेрд╡рдЯрдЪे рдкрдж 'r' рдЖрд╣े, рддрд░ рдд्рдпा рд╢्рд░ेрдвीрддीрд▓ рд╕рд░्рд╡ рдкрджांрдЪी рдмेрд░ीрдЬ \(\frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\) рдЖрд╣े рд╣े рджाрдЦрд╡ा.

рдпेрдеे, \(a = p\), \(d = q - p\), \(t_n = r\).
рд╕ूрдд्рд░ \(t_n = a + (n-1)d\) рд╡ाрдкрд░ूрди:
\(r = p + (n-1)(q-p)\)
\(r - p = (n-1)(q-p)\)
\(n-1 = \frac{r-p}{q-p}\)
\(n = \frac{r-p}{q-p} + 1 = \frac{r-p+q-p}{q-p} = \frac{q+r-2p}{q-p}\)
рдмेрд░ीрдЬ \(S_n = \frac{n}{2}(t_1 + t_n)\)
\(S_n = \frac{q+r-2p}{2(q-p)} \times (p+r)\)
\(S_n = \frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\)
рд╣े рд╕िрдж्рдз рдЭाрд▓े.

Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com

10th Algebra Question Paper July 2025 with Solutions - SSC Maharashtra Board

Q.1 (A) Four alternative answers are given for every subquestion. Choose the correct alternative and write its alphabet with subquestion number.
(i) The value of determinant \(\begin{vmatrix} 5 & 3 \\ -7 & -4 \end{vmatrix}\) is:
  • (A) -1
  • (B) -41
  • (C) 41
  • (D) 1

Solution:
$$ D = (5 \times -4) - (3 \times -7) $$ $$ D = -20 - (-21) $$ $$ D = -20 + 21 = 1 $$ Answer: (D) 1

(ii) Out of the following equations which one is not a quadratic equation?
  • (A) \(x^2+4x=11+x^2\)
  • (B) \(x^2=4x\)
  • (C) \(5x^2=90\)
  • (D) \(2x-x^2=x^2+5\)

Solution:
Option (A): \(x^2+4x=11+x^2 \Rightarrow 4x=11\). This is a linear equation (degree 1), not quadratic. Answer: (A)

(iii) For given A.P. \(a=3.5\), \(d=0\), then \(t_2 =\) ?
  • (A) 0
  • (B) 3.5
  • (C) 7
  • (D) 10.5

Solution:
\(t_2 = a + d = 3.5 + 0 = 3.5\) Answer: (B) 3.5

(iv) From the following numbers which number cannot represent a probability?
  • (A) 0.6
  • (B) 2.0
  • (C) 0.15
  • (D) 0.75

Solution:
Probability range is \(0 \le P(A) \le 1\). The value 2.0 exceeds 1. Answer: (B) 2.0

Q.1 (B) Solve the following subquestions:
(i) For simultaneous equations in variables x and y, \(D_x=49, D_y=-63, D=7\), then find the value of x.

By Cramer's Rule: $$ x = \frac{D_x}{D} $$ $$ x = \frac{49}{7} = 7 $$ Ans: \(x = 7\)

(ii) Write the following quadratic equation in standard form: \(2y=10-y^2\)

Given: \(2y = 10 - y^2\)
Rearranging terms to \(ax^2 + bx + c = 0\):
Ans: \(y^2 + 2y - 10 = 0\)

(iii) Face value of one share is 100 and premium is 10. Find the market value of the share.

Market Value (MV) = Face Value (FV) + Premium
\(MV = 100 + 10 = 110\)
Ans: Market Value is ₹ 110.

(iv) Find the class mark of the class 6-10.

Class Mark = \(\frac{\text{Lower Limit} + \text{Upper Limit}}{2}\)
Class Mark = \(\frac{6 + 10}{2} = \frac{16}{2} = 8\)
Ans: 8

SSC Mathematics

Maths March 2025 Board Papers

Maths July 2025 Board Papers

Maths March 2024 Board Papers

Maths July 2024 Board Papers

Q.2 (A) Complete the following activities and rewrite it (any two):
(i) Complete the following activity to solve the quadratic equation \(x^2+8x-48=0\) by completing square method.

\(x^2 + 8x - 48 = 0\)
\(x^2 + 8x + 16 - \)16\( - 48 = 0\)
\((x+4)^2 - \)64\( = 0\)
\((x+4)^2 = 64\)
\(x+4 = \)8 or \(x+4 = -8\)
\(x = 4\) or \(x = \)-12

(ii) Courier service agent charged total 590 to courier a parcel... taxable value is 500 on which CGST is 45 and SGST is 45. Complete the activity to find rate of GST.

Total GST = CGST + SGST
= 45 + 45
= 90
Rate of GST = \(\frac{90}{500} \times \) 100
\(\therefore\) Rate of GST charged by agent is 18%

(iii) Complete the following activity to calculate the related central angles.
Items Percentage Measure of central angle
Food 40 \(\frac{40}{100}\times360^{\circ}=\) 144\(^{\circ}\)
Clothing 20 \(\frac{20}{100}\times360^{\circ}=\) 72\(^{\circ}\)
Education 30 \(\frac{30}{100}\times360^{\circ}=\) 108\(^{\circ}\)
Other 10 \(\frac{10}{100}\times360^{\circ}=\) 36\(^{\circ}\)
Total 100 \(360^{\circ}\)
Q.2 (B) Solve the following subquestions (any four):
(i) Find the values of \((x+y)\) and \((x-y)\): \(101x+99y=501\); \(99x+101y=499\)

Adding both equations:
\(200x + 200y = 1000 \Rightarrow x+y = 5\)
Subtracting eq(2) from eq(1):
\(2x - 2y = 2 \Rightarrow x-y = 1\)
Ans: \(x+y=5, x-y=1\)

(ii) Solve by factorisation method: \(x^2-15x+54=0\)

\(x^2 - 9x - 6x + 54 = 0\)
\(x(x-9) - 6(x-9) = 0\)
\((x-9)(x-6) = 0\)
\(x=9\) or \(x=6\)
Ans: \(x=9, 6\)

(iii) Which term of the following A.P. is 560? 2, 11, 20, 29...

\(a=2, d=9, t_n=560\)
\(t_n = a + (n-1)d\)
\(560 = 2 + (n-1)9\)
\(558 = 9(n-1)\)
\(62 = n-1 \Rightarrow n = 63\)
Ans: The 63rd term is 560.

(iv) Market value of a share is 200. If brokerage rate is 0.3%, find purchase value.

Brokerage = \(0.3\%\) of \(200 = 0.60\)
Purchase Value = MV + Brokerage
= \(200 + 0.60 = 200.60\)
Ans: ₹ 200.60

(v) If \(\sum f_id_i=10,000, \sum f_i=100\) and \(A=2000\), then find mean (\(\bar{X}\)).

\(\bar{d} = \frac{\sum f_id_i}{\sum f_i} = \frac{10000}{100} = 100\)
Mean \(\bar{X} = A + \bar{d}\)
\(\bar{X} = 2000 + 100 = 2100\)
Ans: Mean = 2100

Q.3 (A) Complete the following activities and rewrite it (any one):
(i) In an A.P. sum of three consecutive terms is 27 and product is 504. Find terms.

Let terms be \(a-d, a, a+d\)
\(a-d+a+a+d = \) 27
\(3a = 27 \Rightarrow a = \) 9
\((a-d) \times a \times (a+d) = 504\)
\((9^2 - d^2) \times 9 = 504\)
\(d^2 = 81 - 56 = 25 \Rightarrow d = \pm 5\)
For \(a=9, d=5\), terms = 4, 9, 14
For \(a=9, d=-5\), terms = 14, 9, 4

(ii) Probability activity (Red Card, Face Card).

\(n(S) = \) 52
Event A: Red Card
\(n(A) = \) 26
\(P(A) = \frac{26}{52} = \) \(\frac{1}{2}\)
Event B: Face Card
\(n(B) = \) 12
\(P(B) = \frac{12}{52} = \) \(\frac{3}{13}\)

Q.3 (B) Solve the following subquestions (any two):
(i) Draw histogram for investment made by 210 families.

[Graph Required]
Steps:
X-axis: Investment (Class Intervals: 10-20, 20-30, etc.)
Y-axis: Number of Families (Scale: 1cm = 10 families)
Bars drawn with heights: 30, 50, 60, 55, 15 respectively.

(ii) Shri Shivajirao purchased 150 shares of F.V. 100, for M.V. 120. Dividend 7%. Find Rate of Return (RoR).

Total Investment = \(150 \times 120 = 18,000\)
Dividend per share = \(7\%\) of \(100 = 7\)
Total Dividend = \(150 \times 7 = 1,050\)
Rate of Return = \(\frac{\text{Total Dividend}}{\text{Investment}} \times 100\)
\(RoR = \frac{1050}{18000} \times 100 = 5.83\%\)
Ans: 5.83%

(iii) Product of Shraddha's age 2 years ago and 3 years hence is 84. Find present age.

Let present age be \(x\).
\((x-2)(x+3) = 84\)
\(x^2 + x - 6 = 84\)
\(x^2 + x - 90 = 0\)
\((x+10)(x-9) = 0\)
\(x=9\) (Age cannot be negative)
Ans: 9 years.

(iv) Solve graphically: \(x+y=6, x-y=4\).

Line 1: \((0,6), (6,0)\)
Line 2: \((0,-4), (4,0)\)
Intersection Point: \((5,1)\)
Ans: \(x=5, y=1\)

Q.4 Solve the following subquestions (any two):
(i) Ratio of salary of skilled and unskilled workers is 5:4. Total salary of one day for both is 900. Find daily wages.

Let skilled wage = \(5x\), unskilled wage = \(4x\).
\(5x + 4x = 900\)
\(9x = 900 \Rightarrow x = 100\)
Skilled: \(5(100) = 500\)
Unskilled: \(4(100) = 400\)
Ans: Skilled: ₹500, Unskilled: ₹400.

(ii) Two dice thrown. Find probability of:

\(n(S) = 36\)
(a) Sum \(\ge\) 9: \(\{(3,6),(4,5),(4,6),(5,4),(5,5),(5,6),(6,3),(6,4),(6,5),(6,6)\}\). Count=10. \(P(A)=10/36 = 5/18\).
(b) Sum divisible by 5: \(\{(1,4),(2,3),(3,2),(4,1),(4,6),(5,5),(6,4)\}\). Count=7. \(P(B)=7/36\).
(c) First > Second: 15 outcomes. \(P(C)=15/36=5/12\).

(iii) Find the median age of patients.

Total \(N=300\), \(N/2 = 150\).
Median Class (cf > 150): 30-40 (f=55, cf=102).
\(L=30, h=10, f=55, cf=102\)
Median \(= L + \left[ \frac{N/2 - cf}{f} \right] \times h\)
\(= 30 + \left[ \frac{150 - 102}{55} \right] \times 10\)
\(= 30 + \frac{480}{55} = 30 + 8.73 = 38.73\) years.

Q.5 Solve the following subquestions (any one):
(i) Write the quadratic equation satisfying the condition:

(a) \(\Delta = 0\) (Real & Equal): e.g., \(x^2 - 4x + 4 = 0\)
(b) \(\Delta > 0\) (Real & Unequal): e.g., \(x^2 - 5x + 6 = 0\)
(c) \(\Delta < 0\) (Not Real): e.g., \(x^2 + x + 1 = 0\)

(ii) If first term of A.P. is 'p', second is 'q', last is 'r', show sum is \(\frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\).

Here, \(a = p\), \(d = q - p\), \(t_n = r\).
Using \(t_n = a + (n-1)d\):
\(r = p + (n-1)(q-p)\)
\(r - p = (n-1)(q-p)\)
\(n-1 = \frac{r-p}{q-p}\)
\(n = \frac{r-p}{q-p} + 1 = \frac{r-p+q-p}{q-p} = \frac{q+r-2p}{q-p}\)
Sum \(S_n = \frac{n}{2}(t_1 + t_n)\)
\(S_n = \frac{q+r-2p}{2(q-p)} \times (p+r)\)
\(S_n = \frac{(p+r)(q+r-2p)}{2(q-p)}\)
Hence Proved.

Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com

Marathi First Language (N-601) SSC Board Question Paper Solution July 2025

рдорд░ाрдаी рдк्рд░рдердо рднाрд╖ा (N-601) - рдЙрдд्рддрд░рдкрдд्рд░िрдХा

рдЬुрд▓ै реирежреирел | рдЧुрдг: реореж | рд╡ेрд│: рей рддाрд╕

рд╡िрднाрдЧ-рез : рдЧрдж्рдп (Prose)

(рдЕ) рдЙрддाрд▒्рдпाрдЪ्рдпा рдЖрдзाрд░े рд╕ूрдЪрдиेрдиुрд╕ाрд░ рдХृрддी рдХрд░ा : (рез) рдЖрдХृрддी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा : рдкुрд╕्рддрдХाрдЪ्рдпा рд╡ेрдЧрд│्рдпा рдЬрдЧाрдд рд▓ेрдЦिрдХेрд▓ा рднेрдЯрд▓ेрд▓्рдпा рдЧोрд╖्рдЯी.
  • рди рдкाрд╣िрд▓ेрд▓े рджेрд╢
  • рди рдкाрд╣िрд▓ेрд▓ी рдоाрдгрд╕ं
  • рди рдЕрдиुрднрд╡рд▓ेрд▓े рдк्рд░рд╕ंрдЧ
  • рдЕрдиोрд│рдЦी рддрд░ीрдкрдг рдЖрдкрд▓े рд╡ाрдЯрдгाрд░े / рдУрд│рдЦीрдЪे рдзाрдЧे рдЬुрд│рдгाрд░े
(реи) рдХोрдаे рддे рд▓िрд╣ा :
  1. рд▓ेрдЦिрдХेрдЪी рдкुрд╕्рддрдХांрдЪ्рдпा рдЧрд░ाрдб्рдпाрдд рдмрд╕рдг्рдпाрдЪी рдЬाрдЧा : рдоाрд│्рдпाрд╡рд░
  2. рдкोрдкрдЯांрдЪे рдерд╡े рдЙрддрд░ाрдпрдЪे рдаिрдХाрдг : рдШрд░ाрдоाрдЧрдЪ्рдпा рдоोрда्рдпा рдЙंрдмрд░ाрдЪ्рдпा рдЭाрдбाрд╡рд░
(рей) рд╕्рд╡рдордд : рдкुрд╕्рддрдХांрдЪी рд╡ाрдЯ рдкाрд╣рдг्рдпाрдЪा рд▓ेрдЦिрдХेрдЪा рдЕрдиुрднрд╡ рддुрдордЪ्рдпा рд╢рдм्рджांрдд рд▓िрд╣ा.
рдЙрдд्рддрд░: рдЙрди्рд╣ाрд│्рдпाрдЪ्рдпा рд╕ुрдЯ्рдЯीрдд рд▓ेрдЦिрдХेрд▓ा рдкुрд╕्рддрдХांрдЪी рд╡ाрдЯ рдкाрд╣рдг्рдпाрдд рдПрдХ рд╡ेрдЧрд│ीрдЪ рдЧंрдордд рд╡ाрдЯрдд рдЕрд╕े. рдкुрд╕्рддрдХांрдоुрд│े рдд्рдпांрдиा рди рдкाрд╣िрд▓ेрд▓े рджेрд╢, рдоाрдгрд╕े рдЖрдгि рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдЕрдиुрднрд╡ाрдпрд▓ा рдоिрд│рдд. рдкुрд╕्рддрдХांрддीрд▓ рд╢рдм्рджांрдЪ्рдпा рдЬाрджूрдиे рдЖрдгि рд▓ेрдЦрдХांрдЪ्рдпा рдк्рд░рддिрднेрдиे рдд्рдпांрдиा рднाрд░ाрд╡ूрди рдЯाрдХрд▓े рд╣ोрддे. рдпाрдоुрд│े рд╕ुрдЯ्рдЯी рдХрдзी рд▓ाрдЧрддे рдЖрдгि рдЖрдкрдг рдоाрд│्рдпाрд╡рд░ рдЬाрдКрди рдкुрд╕्рддрдХांрдЪ्рдпा рд╡िрд╢्рд╡ाрдд рдХрдзी рд░рдорддो, рдпाрдЪी рд▓ेрдЦिрдХा рдЖрддुрд░рддेрдиे рд╡ाрдЯ рдкाрд╣рдд рдЕрд╕рдд.
(рдЖ) рдЙрддाрд▒्рдпाрдЪ्рдпा рдЖрдзाрд░े рд╕ूрдЪрдиेрдиुрд╕ाрд░ рдХृрддी рдХрд░ा : (рез) рдЙрдд्рддрд░े рд▓िрд╣ा :
(i) рд╡рди्рдпрдкрд╢ुंрдЪ्рдпा рджाрддांрдЪे рдЧुрдгрд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдпे:
  • рдк्рд░рдЪंрдб рддाрдХрдж
  • рдЪिрд╡рдЯрдкрдгा
(ii) рдХाрд░рдг рд▓िрд╣ा: рд╕ोрдиाрд▓ी рдкेрд╢ंрдЯ рдЕрд╕рд▓ेрд▓्рдпा рдЧृрд╣рд╕्рдеाрдЪ्рдпा рдЕंрдЧाрд╡рд░ рдзाрд╡рд▓ी.
рдХाрд░рдг рдд्рдпा рдЧृрд╣рд╕्рдеाрдиे рджीрдкाрд▓ीрд▓ा рд╕ोрдиाрд▓ीрдЪ्рдпा (рд╕िंрд╣ीрдг) рдЬрд╡рд│ рдкाрд╣ूрди рднीрддीрдкोрдЯी рдШाрдИрдШाрдИрдиे рдЙрдЪрд▓рд▓े. рд╣े рдкाрд╣ूрди рд╕ोрдиाрд▓ीрд▓ा рд╡ाрдЯрд▓े рдХी рджीрдкाрд▓ीрд▓ा рдзोрдХा рдЖрд╣े, рдо्рд╣рдгूрди рддी рдд्рдпाрдЪ्рдпाрд╡рд░ рдзाрд╡рд▓ी.
(реи) рдХोрдг рддे рд▓िрд╣ा :
  1. рдкिрддрд│ी рдкाрддेрд▓्рдпाрдЪी рдЪाрд│рдгी рдХрд░рдгाрд░ी : рд╕ोрдиाрд▓ी
  2. "рдЫोрдиा, рдЫोрдиा рддू рдХाрдп рдХрдд्рддे ?" рдЕрд╕े рдо्рд╣рдгрдгाрд░ी : рджीрдкाрд▓ी
(рей) рд╕्рд╡рдордд : 'рдкрд╢ुंрдиाрд╣ी рднाрд╡рдиा рдЕрд╕рддाрдд' рдпा рд╡िрдзाрдиाрд╡िрд╖рдпी рддुрдордЪे рдордд рд╕ोрджाрд╣рд░рдг рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा.
рдЙрдд्рддрд░: рд╣े рд╡िрдзाрди рдкूрд░्рдгрдкрдгे рд╕рдд्рдп рдЖрд╣े. рдкрд╢ुंрдиा рдмोрд▓рддा рдпेрдд рдирд╕рд▓े рддрд░ी рдд्рдпांрдиा рдк्рд░ेрдо, рд░ाрдЧ, рд▓ोрдн рдпा рднाрд╡рдиा рдирдХ्рдХीрдЪ рдЕрд╕рддाрдд. рдЙрддाрд▒्рдпाрдд рд╕ोрдиाрд▓ी (рд╕िंрд╣ीрдг) рджीрдкाрд▓ीрд╡рд░ рдЖрдкрд▓्рдпा рдмрдЫрдб्рдпाрдк्рд░рдоाрдгे рдк्рд░ेрдо рдХрд░рддे. рдЬेрд╡्рд╣ा рдЕрдиोрд│рдЦी рд╡्рдпрдХ्рддी рджीрдкाрд▓ीрд▓ा рдЙрдЪрд▓рддे, рддेрд╡्рд╣ा рддिрдЪ्рдпा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгाрд╕ाрдаी рддी рдЖрдХ्рд░рдордХ рд╣ोрддे. рддрд╕ेрдЪ рдкाрд│ीрд╡ рдХुрдд्рд░े рдоाрд▓рдХ рдШрд░ी рдЖрд▓्рдпाрд╡рд░ рд╢ेрдкрдЯी рд╣ाрд▓рд╡ूрди рдЖрдиंрдж рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддाрдд. рдпाрд╡рд░ूрди рд╕िрдж्рдз рд╣ोрддे рдХी рдкрд╢ूंрдордз्рдпेрд╣ी рдоाрдирд╡ाрдк्рд░рдоाрдгेрдЪ рднाрд╡рдиा рдЕрд╕рддाрдд.
(рдЗ) рдЕрдкрдаिрдд рдЧрдж्рдп : (рез) рдЖрдХृрддिрдмंрдз рдкूрд░्рдг рдХрд░ा : рд╕ृрд╖्рдЯीрддीрд▓ рдЕрдж्рд╡ैрдд рд╢िрдХрд╡िрдгाрд▒्рдпा рдмाрдмी.
  • рдоेрдШ (рдкाрдгी рджेрддाрдд)
  • рдЭाрдбे (рдлрд│े рджेрддाрдд)
  • рдлुрд▓े (рд╕ुрдЧंрдз рджेрддाрдд)
  • рдирдж्рдпा (рдУрд▓ाрд╡ा рджेрддाрдд)
(рдпाрд╢िрд╡ाрдп рд╕ूрд░्рдп-рдЪंрдж्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рджेрддाрдд рд╣े рджेрдЦीрд▓ рдЙрдд्рддрд░ рдЪाрд▓ू рд╢рдХрддे).
(реи) рдЙрдд्рддрд░े рд▓िрд╣ा :
(i) рдЕрдЬ्рдЮाрдиाрдоुрд│े рдЬрдЧाрдд рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрдгाрд░े: 1. рдЕрд╢ांрддी 2. рдж्рд╡ेрд╖-рдордд्рд╕рд░

(ii) рд╕рд░्рд╡ांрд╕ाрдаी рдЕрд╕рдгाрд░े рд╕ृрд╖्рдЯीрддीрд▓ рдШрдЯрдХ: 1. рдЖрдХाрд╢ाрддीрд▓ рддाрд░े 2. рджेрд╡ाрдЪे рдЬीрд╡рдирдк्рд░рдж рд╡ाрд░े

рд╡िрднाрдЧ-реи : рдкрдж्рдп (Poetry)

(рез) рддुрд▓рдиा рдХрд░ा :
рдкिंрдЬрд▒्рдпाрддीрд▓ рдкोрдкрдЯ рдкिंрдЬрд▒्рдпाрдмाрд╣ेрд░ीрд▓ рдкोрдкрдЯ
рд╡ैрднрд╡ рдЖрдгि рдоाрдпा рдоिрд│рддे, рдлрд│ рд░рд╕ाрд│ рдоिрд│рддे. рд╕्рд╡рд╕ाрдорд░्рде्рдпाрдиे рдЖрдХाрд╢ाрдд рд╡िрд╣ाрд░ рдХрд░рддो.
рд╕ुрдЦрд▓ोрд▓ुрдк рд╣ोрдКрди рдХाрдпा (рд╢рд░ीрд░) рдЖрд│рд╢ी рдмрдирддे. рджрд░ी-рдбोंрдЧрд░, рд╕рд░िрддा-рд╕ाрдЧрд░ рдУрд▓ांрдбूрди рдХрд╖्рдЯ рдХрд░рддो.
(реи) рдпोрдЧ्рдп рдкрд░्рдпाрдп рдУрд│рдЦा :
(i) рд╕ुрдЦрд▓ोрд▓ुрдк рдЭाрд▓ी рдХाрдпा рдо्рд╣рдгрдЬे - (рек) рд╕ुрдЦ рдЙрдкрднोрдЧрдг्рдпाрдЪी рд╕рд╡рдп рд▓ाрдЧрдгे
(ii) рдкिंрдЬрд░ा рд╕ोрдбूрди рдЭेрдк рдШेрддрд▓्рдпाрдиे - (рей) рдЖрдкрд▓्рдпाрд▓ा рд╕्рд╡рд╕ाрдорд░्рде्рдпाрдЪी рдЬाрдгीрд╡ рд╣ोрддे
(рей) рд╕рд░рд│ рдЕрд░्рде рд▓िрд╣ा : 'рдШाрдоाрддुрди рдоोрддी рдлुрд▓рд▓े...'
рдЕрд░्рде: рдХрд╡ी рдо्рд╣рдгрддाрдд рдХी, рд╢ेрддрдХрд▒्рдпांрдЪ्рдпा рдХिंрд╡ा рдХрд╖्рдЯрдХрд▒्рдпांрдЪ्рдпा рдШाрдоाрддूрдирдЪ рдкिрдХांрдЪे рдХिंрд╡ा рдпрд╢ाрдЪे рдоोрддी рдлुрд▓рддाрдд. рдЬेрд╡्рд╣ा рдХрд╖्рдЯाрдиे рдпрд╢ рдоिрд│рддे, рддेрд╡्рд╣ा рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд 'рд╢्рд░рдорджेрд╡' (рд╢्рд░рдоाрдЪी рджेрд╡рддा) рдШрд░ी рдЕрд╡рддрд░рддाрдд рдЖрдгि рдШрд░ рдк्рд░рд╕рди्рдирддेрдиे рдирдЯрддे. рдХрд╖्рдЯाрддूрди рдоिрд│ाрд▓ेрд▓े рд╣े рд╡ैрднрд╡ рдЬीрд╡рдиाрддीрд▓ рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рдпोрдЧ рдЕрд╕рддो.
(рек) рдХाрд╡्рдпрд╕ौंрджрд░्рдп : 'рдЖрдХाрд╢ी рдЭेрдк рдШे рд░े рдкाрдЦрд░ा, рд╕ोрдбी рд╕ोрди्рдпाрдЪा рдкिंрдЬрд░ा'
рд╡िрдЪाрд░рд╕ौंрджрд░्рдп: рдпा рдУрд│ींрддूрди рдХрд╡ी рдоाрдгрд╕ाрд▓ा рдкрд░ाрд╡рд▓ंрдмिрдд्рд╡ рд╕ोрдбूрди рд╕्рд╡ाрд╡рд▓ंрдмी рд╣ोрдг्рдпाрдЪे рдЖрд╡ाрд╣рди рдХрд░рдд рдЖрд╣ेрдд. 'рд╕ोрди्рдпाрдЪा рдкिंрдЬрд░ा' рд╣े рд╕ुрдЦाрд╕ीрди рдкрдг рдЧुрд▓ाрдордЧिрд░ीрдЪ्рдпा рдЬीрд╡рдиाрдЪे рдк्рд░рддीрдХ рдЖрд╣े. рддे рд╕ोрдбूрди 'рдЖрдХाрд╢ी рдЭेрдк рдШेрдгे' рдо्рд╣рдгрдЬे рдЖрдкрд▓्рдпा рд╕्рд╡рд╕ाрдорд░्рде्рдпाрд╡рд░ рдк्рд░рдЧрддीрдЪी рд╢िрдЦрд░े рдЧाрдардгे. рднौрддिрдХ рд╕ुрдЦांрдЪा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░ूрди рдз्рдпेрдпрдк्рд░ाрдк्рддीрд╕ाрдаी рдХрд╖्рдЯ рдХрд░рдг्рдпाрдЪी рдк्рд░ेрд░рдгा рдпा рдУрд│ी рджेрддाрдд.
(рдЖ) рдЦाрд▓ीрд▓ рдоुрдж्рдж्рдпांрдЪ्рдпा рдЖрдзाрд░े рдХृрддी рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддीрд╣ी рдПрдХ):
рдХрд╡िрддा: рдЦोрдж рдЖрдгрдЦी рдеोрдбेрд╕े
(i) рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी: рдЖрд╕ाрд╡рд░ी рдХाрдХрдбे
(ii) рд╡िрд╖рдп: рдЬिрдж्рдж, рдЖрд╢ाрд╡ाрдж рдЖрдгि рдк्рд░рдпрдд्рдирд╡ाрдж.
(iii) рд╢рдм्рджाрд░्рде:
(i) рдЖрд░्рдд = рддрд│рдорд│ / рд╡ेрджрдиा
(ii) рд░िрддा = рд░िрдХाрдоा
рдХिंрд╡ा
рдХрд╡िрддा: рддू рдЭाрд▓ाрд╕ рдоूрдХ рд╕рдоाрдЬाрдЪा рдиाрдпрдХ
(i) рдХрд╡ी: рдЬ. рд╡ि. рдкрд╡ाрд░
(ii) рд╡िрд╖рдп: рдбॉ. рдмाрдмाрд╕ाрд╣ेрдм рдЖंрдмेрдбрдХрд░ рдпांрдЪ्рдпा рдХाрд░्рдпाрдЪा рдЧौрд░рд╡.
(iii) рд╢рдм्рджाрд░्рде:
(i) рдорд│рд╡ाрдЯ = рд░ुрд│рд▓ेрд▓ी рд╡ाрдЯ / рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдоाрд░्рдЧ
(ii) рдмрд│ = рддाрдХрдж / рд╢рдХ्рддी
(рдЗ) рд░рд╕рдЧ्рд░рд╣рдг : 'рд╕ुрд╕ंрдЧрддि рд╕рджा рдШрдбो; рд╕ुрдЬрдирд╡ाрдХ्рдп рдХाрдиीं рдкрдбो...'
рдЖрд╢рдп рд╕ौंрджрд░्рдп: рд╣ी рдУрд│ рдоोрд░ोрдкंрддांрдЪ्рдпा 'рдХेрдХाрд╡рд▓ी' рдпा рдХाрд╡्рдпाрддूрди рдШेрддрд▓ी рдЖрд╣े. рдпाрдд рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ाрдХрдбे рд╕рдж्рд╡рд░्рддрдиाрд╕ाрдаी рдХेрд▓ेрд▓ी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдЖрд╣े.
рдХाрд╡्рдп рд╕ौंрджрд░्рдп: рдХрд╡ी рдо्рд╣рдгрддाрдд, "рд╣े рджेрд╡ा, рдорд▓ा рдиेрд╣рдоी рдЪांрдЧрд▓्рдпा рдоाрдгрд╕ांрдЪी рд╕ंрдЧрдд рдоिрд│ो. рд╕ंрддांрдЪे рд╕ुрд╡िрдЪाрд░ рдоाрдЭ्рдпा рдХाрдиाрд╡рд░ рдкрдбो." рдорди рд╢ुрдж्рдз рд░ाрд╣ाрд╡े рдЖрдгि рдмुрдж्рдзीрд╡рд░ीрд▓ рд╡ाрдИрдЯ рд╡िрдЪाрд░ांрдЪा рдорд│ (рдХрд▓ंрдХ) рдЭрдбूрди рдЬाрд╡ा, рдЕрд╢ी рдпा рдУрд│ींрдЪी рд╢िрдХрд╡рдг рдЖрд╣े. рдпрдордХ рдЕрд▓ंрдХाрд░ाрдоुрд│े рдпा рд░рдЪрдиेрд▓ा рдЕрд╡ीрдЯ рдЧोрдбी рдк्рд░ाрдк्рдд рдЭाрд▓ी рдЖрд╣े.

рд╡िрднाрдЧ-рей : рд╕्рдеूрд▓рд╡ाрдЪрди (Rapid Reading)

(рез) рд╕рдмрдЗрди्рд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ рд░ेрдЦा рдоिрд╢्рд░ा рдпांрдЪ्рдпा рдХाрд░्рдпाрдЪी рдоाрд╣िрддी рд╡ाрдЪूрди рддुрдордЪ्рдпा рдордиाрдд рдпेрдгाрд░े рд╡िрдЪाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा.
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдмрдЗрди्рд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ рд░ेрдЦा рдоिрд╢्рд░ा рдпांрдиी рд░ेрд▓्рд╡े рд╕्рдеाрдирдХाрд╡рд░ рднрд░рдХрдЯрд▓ेрд▓्рдпा рдЕрдиेрдХ рдоुрд▓ांрдиा рд╡ाрдЪрд╡ूрди рдд्рдпांрдиा рдд्рдпांрдЪ्рдпा рдкाрд▓рдХांрдкрд░्рдпंрдд рдкोрд╣ोрдЪрд╡рдг्рдпाрдЪे рдорд╣ाрди рдХाрд░्рдп рдХेрд▓े рдЖрд╣े. рд╣े рд╡ाрдЪूрди рдордиाрдд рдд्рдпांрдЪ्рдпाрд╡िрд╖рдпी рдк्рд░рдЪंрдб рдЖрджрд░ рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддो. рдЦाрдХी рд╡рд░्рджीрддीрд▓ рдоाрдгुрд╕рдХीрдЪे рджрд░्рд╢рди рдд्рдпांрдЪ्рдпा рдХाрд░्рдпाрддूрди рдШрдбрддे. рд╕рдоाрдЬाрдк्рд░рддी рдЖрдкрд▓ीрд╣ी рдХाрд╣ी рдмांрдзिрд▓рдХी рдЖрд╣े, рдпाрдЪी рдЬाрдгीрд╡ рдд्рдпांрдЪ्рдпा рдХाрд░्рдпाрддूрди рд╣ोрддे.
(реи) рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा : 'рдмी' рдЪे рдЭाрдб рд╣ोрдгे - рдоाрдгрд╕ाрдЪे рдоाрдгूрд╕рдкрдг рдЬाрдЧे рд╣ोрдгे.
рдЙрдд्рддрд░: рдмी рдЬेрд╡्рд╣ा рд╕्рд╡рддःрд▓ा рдЬрдоिрдиीрдд рдЧाрдбूрди рдШेрддे, рддेрд╡्рд╣ाрдЪ рддिрдЪे рд░ूрдкांрддрд░ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЭाрдбाрдд рд╣ोрддे рдЖрдгि рддी рдЬрдЧाрд▓ा рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдард░рддे. рдд्рдпाрдЪрдк्рд░рдоाрдгे, рдоाрдгрд╕ाрдиे рдЖрдкрд▓ा рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдЖрдгि рд╕्рд╡ाрд░्рде рд╕ोрдбूрди (рдЧाрдбूрди) рджुрд╕рд▒्рдпाрд╕ाрдаी рдЬрдЧрд▓े рдкाрд╣िрдЬे. рдЬेрд╡्рд╣ा рдоाрдгूрд╕ рджुрд╕рд▒्рдпाрдЪ्рдпा рджुःрдЦाрдиे рд╡्рдпाрдХुрд│ рд╣ोрддो рдЖрдгि рдорджрддीрд▓ा рдзाрд╡рддो, рддेрд╡्рд╣ाрдЪ рдд्рдпाрдЪे 'рдоाрдгूрд╕рдкрдг' рдЬाрдЧे рд╣ोрддे. рдмी рдЪे рдЭाрдб рд╣ोрдгे рд╣ी рдПрдХ рдиिрд╕рд░्рдЧ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрд╣े, рддрд░ рдоाрдгूрд╕рдкрдг рдЬाрдЧे рд╣ोрдгे рд╣ी рдПрдХ рдиैрддिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрд╣े.
(рей) рдЯीрдк рд▓िрд╣ा : рдЧिрд░िрдЬा рдХीрд░ рдпांрдЪ्рдпा рдмाрд▓рдиाрдЯिрдХांрдЪे рд╡िрд╢ेрд╖.
рдЙрдд्рддрд░: рез. рдмाрд▓рдордиाрдЪे рдЪिрдд्рд░рдг: рдЧिрд░िрдЬाрдмाрдИंрдЪ्рдпा рдмाрд▓рдиाрдЯिрдХांрдордз्рдпे рдоुрд▓ांрдЪ्рдпा рдордиाрддीрд▓ рднाрд╡рднाрд╡рдиांрдЪे рдЕрдЪूрдХ рдЪिрдд्рд░рдг рдЖрдврд│рддे. реи. рд╡िрдиोрджी рд╢ैрд▓ी: рдиाрдЯрдХांрддूрди рд╡िрдиोрдж рдкेрд░рд▓्рдпाрдоुрд│े рдд्рдпा рд░ंрдЬрдХ рд╣ोрддाрдд. рей. рд╕ाрдзी рд╡ рд╕ोрдкी рднाрд╖ा: рдоुрд▓ांрдиा рд╕рдордЬेрд▓ рдЕрд╢ी рдУрдШрд╡рддी рднाрд╖ा рд╣े рдд्рдпांрдЪे рд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдп рдЖрд╣े. рек. рдоूрд▓्рдпрд╢िрдХ्рд╖рдг: рдордиोрд░ंрдЬрдиाрд╕ोрдмрддрдЪ рдд्рдпाрддूрди рдоुрд▓ांрд╡рд░ рдЪांрдЧрд▓े рд╕ंрд╕्рдХाрд░рд╣ी рд╣ोрддाрдд.

рд╡िрднाрдЧ-рек : рднाрд╖ाрдн्рдпाрд╕ (Grammar)

(рез) рд╕рдоाрд╕ : рдпोрдЧ्рдп рдЬोрдб्рдпा рд▓ाрд╡ा.
(i) рдХाрд╡्рдпाрдоृрдд рдХрд░्рдордзाрд░рдп рд╕рдоाрд╕ (рдХाрд╡्рдп рд╣ेрдЪ рдЕрдоृрдд)
(ii) рдмाрд░рднाрдИ рдж्рд╡िрдЧू рд╕рдоाрд╕ (рдмाрд░ा рднाрд╡ांрдЪा рд╕рдоुрджाрдп)
(реи) рд╢рдм्рджрд╕िрдж्рдзी : рддрдХ्рддा рдкूрд░्рдг рдХрд░ा.
рдк्рд░рдд्рдпрдпрдШрдЯिрдд рдЙрдкрд╕рд░्рдЧрдШрдЯिрдд рдЕрдн्рдпрд╕्рдд
рдХрдбрд╡рдЯ, рдЪрдвाрдИ рдЙрдкрд╡ाрд╕, рдЕрдЪूрдХ (рддрдХ्рдд्рдпाрдд рд╢рдм्рдж рджिрд▓े рдиाрд╣ीрдд, рдкрдг рд╡рд░ीрд▓ рдкрд░्рдпाрдпांрдд рдЕрдн्рдпрд╕्рдд рд╢рдм्рдж рдиाрд╣ी)
(рей) рд╡ाрдХ्рдк्рд░рдЪाрд░ (рдХोрдгрддेрд╣ी рджोрди):
  1. рдЕрдЪंрдмिрдд рд╣ोрдгे: (рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЪрдХिрдд рд╣ोрдгे) - рд╡ाрдХ्рдп: рд╕рд░्рдХрд╕ рдордзीрд▓ рдХрд╕рд░рдд рдкाрд╣ूрди рд░ाрдЬू рдЕрдЪंрдмिрдд рдЭाрд▓ा.
  2. рд╕ाрд░्рдердХ рд╣ोрдгे: (рдзрди्рдп рд╣ोрдгे / рдЪीрдЬ рд╣ोрдгे) - рд╡ाрдХ्рдп: рдоुрд▓ाрд▓ा рдкрд░ीрдХ्рд╖ेрдд рдпрд╢ рдоिрд│ाрд▓्рдпाрд╡рд░ рдЖрдИрдЪ्рдпा рдХрд╖्рдЯाрдЪे рд╕ाрд░्рдердХ рдЭाрд▓े.
  3. рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдгे: (рд╡ाрдЯ рдкाрд╣рдгे) - рд╡ाрдХ्рдп: рдк्рд░рд╡ाрд╕ी рдмрд╕рдЪी рдЦूрдк рд╡ेрд│ рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдд рд╣ोрддे.
  4. рдЧुрдбрдШे рдЯेрдХрдгे: (рд╢рд░рдг рдпेрдгे) - рд╡ाрдХ्рдп: рднाрд░рддीрдп рд╕ैрди्рдпाрдкुрдвे рд╢рдд्рд░ूрдиे рдЧुрдбрдШे рдЯेрдХрд▓े.
(рдЖ) рднाрд╖िрдХ рдШрдЯрдХांрд╡рд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдХृрддी :
(рез) рд╢рдм्рджрд╕рдоूрд╣: (i) рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдирд╕рддाрдиा = рдЕрдирдкेрдХ्рд╖िрдд (ii) рдкрд╕рд░рд╡рд▓ेрд▓ी рдЦोрдЯी рдмाрддрдоी = рдЕрдлрд╡ा (iii) рдЙрдкрдХाрд░ाрдЪी рдЬाрдгीрд╡ рдаेрд╡рдгाрд░ा = рдХृрддрдЬ्рдЮ

(реи) рд╡िрд░ुрдж्рдзाрд░्рдеी рд╢рдм्рдж: (i) рд╕ुрдкीрдХ x рдиाрдкीрдХ (ii) рд╕ाрдХ्рд╖рд░ x рдиिрд░рдХ्рд╖рд░

(рей) рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी рд╢рдм्рдж: (i) рд╕ूрд░्рдп = рд░рд╡ी / рднाрд╕्рдХрд░ (ii) рдкाрдгी = рдЬрд▓ / рдиीрд░

(рек) рд╢рдм्рдж рд╕ंрдкрдд्рддी: 'рдЬीрд╡рдирдЪрд░िрдд्рд░' рдпा рд╢рдм्рджाрдкाрд╕ूрди рджोрди рд╢рдм्рдж: 1. рд╡рди 2. рдЪिрдд्рд░ (рдХिंрд╡ा рдЪрд░, рд░рдд्рд░)

(реи) рд▓ेрдЦрдирдиिрдпрдо: (i) рд╢िрдХ्рд╖рдгाрдоुрд│े рдоाрдгूрд╕ рд╕ुрд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╣ोрддो. (ii) рд╕्рдд्рд░ी рд╣ी рд╕्рд╡ाрднिрдоाрдиी рдЕрд╕рд▓ी рдкाрд╣िрдЬे.

(рей) рд╡िрд░ाрдордЪिрди्рд╣े рдУрд│рдЦा: (i) " " = рджुрд╣ेрд░ी рдЕрд╡рддрд░рдг рдЪिрди्рд╣ (ii) , = рд╕्рд╡рд▓्рдкрд╡िрд░ाрдо

(рек) рдкाрд░िрднाрд╖िрдХ рд╢рдм्рдж: (i) Goodwill = рд╕рдж्рднाрд╡рдиा / рдиाрд╡рд▓ौрдХिрдХ (ii) Mobile = рдн्рд░рдордгрдз्рд╡рдиी

рд╡िрднाрдЧ-рел : рдЙрдкрдпोрдЬिрдд рд▓ेрдЦрди (Writing Skills)

(рез) рдкрдд्рд░рд▓ेрдЦрди :
рд╡िрдиंрддी рдкрдд्рд░

рджिрдиांрдХ: резреж рдЬूрди реирежреирел

рдк्рд░рддि,
рдоाрдирдиीрдп рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдкрдХ,
'рдХ्рд░ीрдбाрд╕ंрдХुрд▓', рдирдЧрд░,
рдИ-рдоेрд▓: sankul.nagar@gmail.com

рд╡िрд╖рдп: рдпोрдЧाрд╕рди рд╢िрдмिрд░ाрдд релреж рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдиा рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоिрд│рдг्рдпाрдмाрдмрдд.

рдорд╣ोрджрдп,
рд╕рдк्рд░ेрдо рдирдорд╕्рдХाрд░.

рдоी 'рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп', рдирдЧрд░ рд╢ाрд│ेрдЪा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдк्рд░рдоुрдЦ рдпा рдиाрдд्рдпाрдиे рд╣े рдкрдд्рд░ рд▓िрд╣ीрдд рдЖрд╣े. рдЖрдкрдг 'рдХ्рд░ीрдбाрд╕ंрдХुрд▓' рдж्рд╡ाрд░े резрел рдЬूрди рддे реиреж рдЬूрди рдпा рдХाрд▓ाрд╡рдзीрдд 'рдпोрдЧाрд╕рди рд╢िрдмिрд░' рдЖрдпोрдЬिрдд рдХेрд▓े рдЖрд╣े, рд╣ी рдЖрдиंрджрджाрдпी рдмाрддрдоी рд╕рдордЬрд▓ी. 'рдЙрдд्рддрдо рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╣ीрдЪ рдЦрд░ी рд╕ंрдкрдд्рддी' рдпा рдЖрдкрд▓्рдпा рдм्рд░ीрджрд╡ाрдХ्рдпाрдк्рд░рдоाрдгेрдЪ рдЖрдордЪ्рдпा рд╢ाрд│ेрд▓ाрд╣ी рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдЪ्рдпा рдЖрд░ोрдЧ्рдпाрдЪी рдХाрд│рдЬी рдЖрд╣े.

рдЖрдордЪ्рдпा рд╢ाрд│ेрддीрд▓ рдЗрдпрдд्рддा резреж рд╡ी рдЪ्рдпा релреж рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдиी рдпा рд╢िрдмिрд░ाрдд рд╕рд╣рднाрдЧी рд╣ोрдг्рдпाрдЪी рдЗрдЪ्рдЫा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХेрд▓ी рдЖрд╣े. рддрд░ी рдХृрдкрдпा рдпा рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдиा рдЖрдкрд▓्рдпा рд╢िрдмिрд░ाрдд рд╕рд╣рднाрдЧी рдХрд░ूрди рдШ्рдпाрд╡े. рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдЪी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЬाрд╕्рдд рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдлीрдордз्рдпे рдХाрд╣ी рд╕рд╡рд▓рдд рдоिрд│ू рд╢рдХेрд▓ рдХा, рдпाрдЪी рдоाрд╣िрддी рдж्рдпाрд╡ी.

рдд्рд╡рд░ीрдд рдЙрдд्рддрд░ाрдЪ्рдпा рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ेрдд.

рдЖрдкрд▓ा рдирдо्рд░,
рдЕ. рдм. рдХ.
рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдк्рд░рдоुрдЦ,
рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдирдЧрд░.
рдХिंрд╡ा (реи) рд╕ाрд░ांрд╢рд▓ेрдЦрди
рдЧрдж्рдп рдЙрддाрд░ा рд╕ाрд░ांрд╢ (рд╡िрднाрдЧ рез-рдЗ):
рд╡िрд╖рдп: рдиिрд╕рд░्рдЧाрдЪे рдФрджाрд░्рдп рдЖрдгि рдоाрдирд╡ाрдЪी рд╕ंрдХुрдЪिрдд рд╡ृрдд्рддी.
рд╕ाрд░ांрд╢: рдиिрд╕рд░्рдЧ рдЖрдкрд▓्рдпाрд▓ा рдЕрдж्рд╡ैрддाрдЪी рд╢िрдХрд╡рдг рджेрддो. рдоेрдШ, рдЭाрдбे, рдлुрд▓े рдЖрдгि рдирдж्рдпा рд╕्рд╡рддःрд╕ाрдаी рдХाрд╣ीрд╣ी рди рдаेрд╡рддा рд╕рд░्рд╡рд╕्рд╡ рдЬрдЧाрд▓ा рджेрддाрдд. рдиिрд╕рд░्рдЧाрддीрд▓ рддाрд░े рдЖрдгि рд╡ाрд░ा рд╕рд░्рд╡ांрд╕ाрдаी рд╕рдоाрди рдЖрд╣ेрдд. рдоाрдд्рд░, рдордиुрд╖्рдп рд╕्рд╡ाрд░्рдеी рд╣ोрдКрди рднिंрддी рдЙрднाрд░рддो рдЖрдгि рдЬрдоिрдиीрдЪे рддुрдХрдбे рдХрд░ूрди рдоाрд▓рдХी рд╣рдХ्рдХ рдЧाрдЬрд╡рддो. рдпा рдЕрдЬ्рдЮाрдиाрдоुрд│ेрдЪ рдЬрдЧाрдд рдж्рд╡ेрд╖, рдордд्рд╕рд░ рдЖрдгि рдЕрд╢ांрддी рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддे.
(рдЖ) рдЦाрд▓ीрд▓рдкैрдХी рдХोрдгрдд्рдпाрд╣ी рджोрди рдХृрддी рд╕ोрдбрд╡ा : рез. рдЬाрд╣िрд░ाрдд рд▓ेрдЦрди : рд╕ंрдЧрдгрдХ рд╡рд░्рдЧ

ЁЯТ╗ рдпрд╢ рдХॉрдо्рдк्рдпुрдЯрд░्рд╕ ЁЯТ╗

!! рдЖрдЬрдЪी рдЧрд░рдЬ, рдЙрдж्рдпाрдЪी рдк्рд░рдЧрддी !!

рд╕ंрдЧрдгрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдгाрдЪी рд╕ुрд╡рд░्рдгрд╕ंрдзी рддुрдордЪ्рдпा рд╢рд╣рд░ाрдд.

  • ✅ рдЕрдиुрднрд╡ी рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХ
  • ✅ рдк्рд░рдд्рдпेрдХाрд▓ा рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╕ंрдЧрдгрдХ
  • ✅ рдоाрдлрдХ рдлी
  • ✅ резрежреж% рд╕рд░ाрд╡ाрдЪी рд╕ंрдзी

рдХोрд░्рд╕ेрд╕: MS-CIT, Tally, DTP, C++

рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдорд░्рдпाрджिрдд! рдЖрдЬрдЪ рдиाрд╡ рдиोंрджрд╡ा.


рд╕ंрдкрд░्рдХ: рдпрд╢ рдХॉрдо्рдк्рдпुрдЯрд░्рд╕, рдоेрди рд░ोрдб, рдорд╣ाрдд्рдоा рдирдЧрд░.

рдоोрдмाрдИрд▓: репреоренремрелрекрейреирезреж


реи. рдмाрддрдоी рд▓ेрдЦрди :
'рдк्рд░рдЧрддी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп' рдордз्рдпे рдЙрдд्рд╕ाрд╣ाрдд рдкाрд░ рдкрдбрд▓ा рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг рд╕ोрд╣рд│ा
рдоोрд░рдЧाрд╡, рджि. рем рдЬूрди: рдЬाрдЧрддिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрдиाрдЪे рдФрдЪिрдд्рдп рд╕ाрдзूрди рдХाрд▓ рджि. рел рдЬूрди рд░ोрдЬी рдоोрд░рдЧाрд╡ рдпेрдеीрд▓ 'рдк्рд░рдЧрддी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп' рдордз्рдпे рднрд╡्рдп рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╕ंрдкрди्рди рдЭाрд▓ा.
рдпा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоाрдЪे рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╢ाрд│ेрдЪे рдоाрдирдиीрдп рдоुрдЦ्рдпाрдз्рдпाрдкрдХ рдпांрдЪ्рдпा рд╣рд╕्рддे рдЭाрд▓े. рдпाрд╡ेрд│ी рд╢ाрд│ेрдЪ्рдпा рдкрдЯांрдЧрдгाрдд рдЖрдгि рдкрд░िрд╕рд░ाрдд рд╕ुрдоाрд░े резрежреж рдЭाрдбे рд▓ाрд╡рдг्рдпाрдд рдЖрд▓ी. рдоुрдЦ्рдпाрдз्рдпाрдкрдХांрдиी рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдиा 'рдЭाрдбे рд▓ाрд╡ा, рдЭाрдбे рдЬрдЧрд╡ा' рд╣ा рд╕ंрджेрд╢ рджिрд▓ा. рд╡िрдж्рдпाрд░्рде्рдпांрдиी рдЭाрдбांрдЪी рдХाрд│рдЬी рдШेрдг्рдпाрдЪी рд╢рдкрде рдШेрддрд▓ी. рд╣ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╕рдХाрд│ी реп рд╡ाрдЬрддा рд╕ुрд░ू рд╣ोрдКрди резрез рд╡ाрдЬрддा рд╕ंрдкрд▓ा.
(рдЗ) рд▓ेрдЦрди рдХौрд╢рд▓्рдп (рдХोрдгрддीрд╣ी рдПрдХ): рез. рдЖрдд्рдордХрдерди : рд╢ेрддрдХрд▒्рдпाрдЪे рдордиोрдЧрдд
рдоी рд╢ेрддрдХрд░ी рдмोрд▓рддोрдп...
"рдЕрд░े, рдд्рдпा рдврдЧांрдХрдбे рдХाрдп рдмрдШрддोрдпрд╕? рдкाрдКрд╕ рдкрдбेрд▓ рдо्рд╣рдгूрди? рдоी рддрд░ рдЖрдпुрд╖्рдпрднрд░ рдд्рдпा рдЖрдХाрд╢ाрдХрдбे рдбोрд│े рд▓ाрд╡ूрди рдмрд╕рд▓ोрдп. рд╣ोрдп, рдоी рд╢ेрддрдХрд░ी рдмोрд▓рддोрдп."
рдоाрдЭा рдЬрди्рдо рдПрдХा рдЧрд░ीрдм рд╢ेрддрдХрд░ी рдХुрдЯुंрдмाрдд рдЭाрд▓ा. рдмाрд▓рдкрдгाрдкाрд╕ूрдирдЪ рдоाрддीрдд рдЦेрд│рд▓ो, рдд्рдпाрдоुрд│े рдоाрддीрд╢ी рдиाрд│ рдЬोрдбрд▓ी рдЧेрд▓ी. рдорд▓ा рд╢िрдХ्рд╖рдгाрдЪी рдЖрд╡рдб рд╣ोрддी, рдоी рдХृрд╖ी рдкрджрд╡ी рдШेрддрд▓ी. рдЕрдиेрдХांрдиी рдорд▓ा рдиोрдХрд░ीрдЪा рд╕рд▓्рд▓ा рджिрд▓ा, рдкрдг рдорд▓ा рдоाрдЭ्рдпा рдХाрд│्рдпा рдЖрдИрдЪी рд╕ेрд╡ा рдХрд░ाрдпрдЪी рд╣ोрддी. рдоी рдЖрдзुрдиिрдХ рддंрдд्рд░рдЬ्рдЮाрдиाрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдХрд░ूрди рд╢ेрддीрдд рдирд╡ीрди рдк्рд░рдпोрдЧ рдХेрд▓े рдЖрдгि рдЙрдд्рдкрди्рдиाрдд рд╡ाрдв рдХेрд▓ी.
рдЖрдЬ рдоी рдЗрддрд░ рд╢ेрддрдХрд▒्рдпांрдиा рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдХрд░рддो. рд╢ेрддी рд╣ा рдХेрд╡рд│ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдиाрд╣ी, рддрд░ рддी рдПрдХ рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдЖрд╣े, рд╣े рдорд▓ा рдЬрдЧाрд▓ा рджाрдЦрд╡ूрди рдж्рдпाрдпрдЪे рдЖрд╣े. рдКрди, рд╡ाрд░ा, рдкाрдКрд╕ рдпाрдЪी рддрдоा рди рдмाрд│рдЧрддा рдоी рд░ाрдмрддो, рдХाрд░рдг рдЬрдЧाрдЪा рдкोрд╢िंрджा рдЕрд╕рд▓्рдпाрдЪी рдЬрдмाрдмрджाрд░ी рдоाрдЭ्рдпा рдЦांрдж्рдпाрд╡рд░ рдЖрд╣े.
Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 Question Paper Page No. 12 Question Paper Page No. 13 Question Paper Page No. 14 Question Paper Page No. 15 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com