рдЧрдгिрдд рднाрдЧ-реи (рднूрдоिрддी) - рдЬुрд▓ै реирежреирек
рд╡ेрд│: реи рддाрд╕ | рдПрдХूрдг рдЧुрдг: рекреж
- (A) $\triangle PQR \sim \triangle ABC$
- (B) $\triangle PQR \sim \triangle CAB$
- (C) $\triangle CBA \sim \triangle PQR$
- (D) $\triangle BCA \sim \triangle PQR$
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдмाрдЬूंрдЪी рдк्рд░рдоाрдгाрдд рд╕ंрдЧрддी: $AB \leftrightarrow QR$, $BC \leftrightarrow PR$, $CA \leftrightarrow PQ$.
рд╢िрд░ोрдмिंрджूंрдЪी рд╕ंрдЧрддी: $A \leftrightarrow Q$, $B \leftrightarrow R$, $C \leftrightarrow P$.
рдо्рд╣рдгूрди, $\triangle ABC \sim \triangle QRP$ рдХिंрд╡ा $\triangle CAB \sim \triangle PQR$.
- (A) рек.рек рд╕ेрдоी
- (B) рео.рео рд╕ेрдоी
- (C) реи.реи рд╕ेрдоी
- (D) рео.рей рд╕ेрдоी
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдмाрд╣्рдпрд╕्рдкрд░्рд╢ी рд╡рд░्рддुрд│ांрдЪ्рдпा рдХेंрдж्рд░ाрддीрд▓ рдЕंрддрд░ = рдд्рд░िрдЬ्рдпांрдЪी рдмेрд░ीрдЬ = $r_1 + r_2 = 5.5 + 3.3 = 8.8$ рд╕ेрдоी.
- (A) (рей, рез)
- (B) (рел, рей)
- (C) (рей, реж)
- (D) (рез, -рей)
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: Y-рдЕрдХ्рд╖ाрд▓ा рд╕рдоांрддрд░ рд░ेрд╖ेрд╡рд░ीрд▓ рд╕рд░्рд╡ рдмिंрджूंрдЪे X-рдиिрд░्рджेрд╢рдХ рд╕рдоाрди рдЕрд╕рддाрдд. A рдЪा X-рдиिрд░्рджेрд╢рдХ рез рдЖрд╣े, рдо्рд╣рдгूрди B рдЪा X-рдиिрд░्рджेрд╢рдХ рез рдЕрд╕ाрд╡ा.
- (A) резрежрежреж рдШрд╕ेрдоी
- (B) резрежреж рдШрд╕ेрдоी
- (C) резреж,режрежреж рдШрд╕ेрдоी
- (D) резреж рдШрд╕ेрдоी
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдШрдиाрдЪे рдШрдирдлрд│ = $(\text{рдмाрдЬू})^3 = 10^3 = 1000 \text{ рдШрд╕ेрдоी}$.
$AB = \frac{1}{2} AC$
$AB = \frac{1}{2} \times 12$
$AB = 6$ рд╕ेрдоी
$\angle MLN = \frac{1}{2} m(\text{рдХंрд╕ } MN)$
$\angle MLN = \frac{1}{2} \times 70^{\circ}$
$\angle MLN = 35^{\circ}$
$\therefore \sin \theta \times \text{cosec } \theta = \sin \theta \times \frac{1}{\sin \theta}$
рдХिंрдордд = рез
рд╡рд░्рддुрд│рдкाрдХрд│ीрдЪे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд│ ($A$) = $\frac{l \times r}{2}$
$A = \frac{10 \times 4}{2} = \frac{40}{2}$
рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд│ = реиреж рдЪौрд╕ेрдоी
SSC Mathematics
Maths March 2025 Board Papers
- Mathematics (Paper 1) Algebra March 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra March 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra March 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Geometry March 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry March 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry March 2025ViewAnswer Key
Maths July 2025 Board Papers
- Mathematics (Paper 1) Algebra July 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra July 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra July 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Geometry July 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry July 2025ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry July 2025ViewAnswer Key
Maths March 2024 Board Papers
- Mathematics (Paper 1) Algebra March 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra March 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra March 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Geometry March 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry March 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry March 2024ViewAnswer Key
Maths July 2024 Board Papers
- Mathematics (Paper 1) Algebra July 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra July 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra July 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Geometry July 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry July 2024ViewAnswer Key
- Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry July 2024ViewAnswer Key
$= \frac{1}{2} m(\text{рдХंрд╕ } SQ) + $ $\frac{1}{2} m(\text{рдХंрд╕ } PR)$ (рдЕंрддрд░्рд▓िрдЦिрдд рдХोрдиाрдЪे рдк्рд░рдоेрдп)
$= \frac{1}{2} [$ $m(\text{рдХंрд╕ } SQ)$ + $m(\text{рдХंрд╕ } PR)$ $]$
$1 + \tan^2\theta = $ $(\frac{25}{7})^2$
$\tan^2\theta = \frac{625}{49} - $ 1
$\tan^2\theta = \frac{625 - 49}{49}$
$\tan^2\theta = \frac{576}{49}$
$\tan \theta = $ $\frac{24}{7}$
$= \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times $ $7^2$ $\times 6$
$= \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times $ $49$ $\times 6$
рд╢ंрдХूрдЪे рдШрдирдлрд│ = рейрежрео рдШрд╕ेрдоी
рд░рдЪрдиेрдЪ्рдпा рдкाрдпрд▒्рдпा:рез. P рдХेंрдж्рд░ рд╡ рей.реи рд╕ेрдоी рдд्рд░िрдЬ्рдпा рдЕрд╕рд▓ेрд▓े рд╡рд░्рддुрд│ рдХाрдвा.
реи. рд╡рд░्рддुрд│ाрд╡рд░ рдХुрдаेрд╣ी рдмिंрджू M рдШ्рдпा.
рей. рдХिрд░рдг PM рдХाрдвा.
рек. рдмिंрджू M рдордзूрди рдХिрд░рдг PM рд▓ा рд▓ंрдм рд░ेрд╖ा рдХाрдвा. рд╣ी рд░ेрд╖ा рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╕्рдкрд░्рд╢िрдХा рдЖрд╣े.
$\frac{PR}{RQ} = \frac{PS}{SQ}$
$\frac{15}{20} = \frac{12}{SQ}$
$SQ = \frac{20 \times 12}{15}$
$SQ = \frac{240}{15}$
$SQ = 16$ рдПрдХрдХ
рдЧोрд▓ाрдЪे рд╡рдХ्рд░рдкृрд╖्рдардлрд│ = $4\pi r^2$
$= 4 \times \frac{22}{7} \times 7 \times 7$
$= 4 \times 22 \times 7$
$= 88 \times 7$
рд╡рдХ्рд░рдкृрд╖्рдардлрд│ = ремрезрем рдЪौрд╕ेрдоी
$QN^2 = PN \times NR$
$QN^2 = 9 \times 16$
$QN^2 = 144$
рджोрди्рд╣ी рдмाрдЬूंрдЪे рд╡рд░्рдЧрдоूрд│ рдШेрдКрди,
$QN = 12$ рдПрдХрдХ
$m = \frac{7 - 3}{5 - 3}$
$m = \frac{4}{2}$
рдЪрдв = реи
$\frac{AC}{CE} = \frac{BD}{DF}$
$\frac{12}{9} = \frac{8}{DF}$
$DF = \frac{8 \times 9}{12}$
$DF = $ 6
$= \frac{22}{7} \times 7 \times 7 \times $ 21
$= 154 \times 21$
рдШрдирдлрд│ = рейреирейрек рдШрд╕ेрдоी
рддрд│ाрдЪा рдкрд░ीрдШ = $2\pi r$
$= 2 \times \frac{22}{7} \times $ 7
рдкрд░ीрдШ = рекрек рд╕ेрдоी
рд╕ाрдз्рдп: $\angle B + \angle D = 180^{\circ}$ рдЖрдгि $\angle A + \angle C = 180^{\circ}$.
рд╕िрдж्рдзрддा:
$\angle ADC$ рд╣ा рдЕंрддрд░्рд▓िрдЦिрдд рдХोрди рдЕрд╕ूрди рдд्рдпाрдиे рдХंрд╕ ABC рдЕंрддрд░्рдЦंрдбिрдд рдХेрд▓ा рдЖрд╣े.
$\therefore \angle ADC = \frac{1}{2} m(\text{рдХंрд╕ } ABC)$ ... (I)
рдд्рдпाрдЪрдк्рд░рдоाрдгे, $\angle ABC$ рд╣ा рдЕंрддрд░्рд▓िрдЦिрдд рдХोрди рдЕрд╕ूрди рдд्рдпाрдиे рдХंрд╕ ADC рдЕंрддрд░्рдЦंрдбिрдд рдХेрд▓ा рдЖрд╣े.
$\therefore \angle ABC = \frac{1}{2} m(\text{рдХंрд╕ } ADC)$ ... (II)
(I) рд╡ (II) рдЪी рдмेрд░ीрдЬ рдХрд░ूрди:
$\angle ADC + \angle ABC = \frac{1}{2} [m(\text{рдХंрд╕ } ABC) + m(\text{рдХंрд╕ } ADC)]$
$\angle D + \angle B = \frac{1}{2} [360^{\circ}]$ (рдХाрд░рдг рдХंрд╕ ABC + рдХंрд╕ ADC рдоिрд│ूрди рдкूрд░्рдг рд╡рд░्рддुрд│ рддрдпाрд░ рд╣ोрддे)
$\mathbf{\angle D + \angle B = 180^{\circ}}$
рдд्рдпाрдЪрдк्рд░рдоाрдгे, $\angle A + \angle C = 180^{\circ}$ рд╣े рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддा рдпेрдИрд▓.
рд░рдЪрдиेрдЪ्рдпा рдкाрдпрд▒्рдпा:рез. P рдХेंрдж्рд░ рд╡ рей.рел рд╕ेрдоी рдд्рд░िрдЬ्рдпेрдЪे рд╡рд░्рддुрд│ рдХाрдвा.
реи. P рдкाрд╕ूрди рео рд╕ेрдоी рдЕंрддрд░ाрд╡рд░ рдмिंрджू Q рдШ्рдпा.
рей. рд░ेрдЦ PQ рдЪा рд▓ंрдмрджुрднाрдЬрдХ рдХाрдвूрди рдд्рдпाрдЪा рдордз्рдпрдмिंрджू M рдоिрд│рд╡ा.
рек. M рдХेंрдж्рд░ рд╡ PM рдд्рд░िрдЬ्рдпेрдиे рдоूрд│ рд╡рд░्рддुрд│ाрд▓ा рдЫेрджрдгाрд░े рдХंрд╕ (рдХिंрд╡ा рд╡рд░्рддुрд│) рдХाрдвा, рдЫेрджрдирдмिंрджूंрдиा A рд╡ B рдиाрд╡ рдж्рдпा.
рел. рд░ेрд╖ा QA рдЖрдгि рд░ेрд╖ा QB рдХाрдвा.
рд╣्рдпा рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╕्рдкрд░्рд╢िрдХा рдЖрд╣ेрдд.
рд░ेрд╖ा PQ рдЪा рдЪрдв = $\frac{2 - 3}{1 - (-2)} = \frac{-1}{3}$
рд░ेрд╖ा QR рдЪा рдЪрдв = $\frac{1 - 2}{4 - 1} = \frac{-1}{3}$
рдпेрдеे, рд░ेрд╖ा PQ рдЪा рдЪрдв = рд░ेрд╖ा QR рдЪा рдЪрдв рдЖрдгि рдмिंрджू Q рд╕ाрдоाрдИрдХ рдЖрд╣े.
рдо्рд╣рдгूрди, рдмिंрджू P, Q рдЖрдгि R рд╣े рдПрдХрд░ेрд╖ीрдп рдЖрд╣ेрдд.
$\therefore \frac{A(\triangle PQR)}{A(\triangle LMN)} = \frac{16}{9}$
рд╕рдорд░ूрдк рдд्рд░िрдХोрдгांрдЪ्рдпा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд│ांрдЪ्рдпा рдк्рд░рдоेрдпाрдиुрд╕ाрд░:
$\frac{A(\triangle PQR)}{A(\triangle LMN)} = \frac{QR^2}{MN^2}$
$\frac{16}{9} = (\frac{20}{MN})^2$
рджोрди्рд╣ी рдмाрдЬूंрдЪे рд╡рд░्рдЧрдоूрд│ рдШेрдКрди:
$\frac{4}{3} = \frac{20}{MN}$
$MN = \frac{20 \times 3}{4}$
$MN = 15$ рдПрдХрдХ
$\triangle ABC$ рдордз्рдпे рд░ेрдЦ $AM \perp$ рдмाрдЬू $BC$ рдХाрдвा. рд╕рдорднुрдЬ рдд्рд░िрдХोрдгाрдд рд╢िрд░ोрд▓ंрдм рд╣ा рдордз्рдпрдЧा рдЕрд╕рддो.
$\therefore BM = \frac{1}{2} BC$.
рджिрд▓े рдЖрд╣े $BD = \frac{1}{5} BC$.
$DM = BM - BD = \frac{1}{2}BC - \frac{1}{5}BC = \frac{5-2}{10}BC = \frac{3}{10}BC$.
рдХाрдЯрдХोрди $\triangle AMC$ рдордз्рдпे, $AM = \frac{\sqrt{3}}{2} AB$ (рд╕рдорднुрдЬ рдд्рд░िрдХोрдгाрдЪी рдЙंрдЪी).
рдЖрддा, рдХाрдЯрдХोрди $\triangle AMD$ рдордз्рдпे, рдкाрдпрдеाрдЧोрд░рд╕рдЪ्рдпा рдк्рд░рдоेрдпाрдиुрд╕ाрд░:
$AD^2 = AM^2 + DM^2$
$BC = AB$ рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे:
$AD^2 = (\frac{\sqrt{3}}{2} AB)^2 + (\frac{3}{10} AB)^2$
$AD^2 = \frac{3}{4} AB^2 + \frac{9}{100} AB^2$
$AD^2 = AB^2 (\frac{75}{100} + \frac{9}{100})$
$AD^2 = AB^2 (\frac{84}{100})$
$AD^2 = AB^2 (\frac{21}{25})$
$\therefore \mathbf{\frac{AD^2}{AB^2} = \frac{21}{25}}$
рдпेрдеे L рд╣ा рд╕ाрдоाрдИрдХ рд╢िрд░ोрдмिंрджू рдЖрд╣े.
рдЧुрдгोрдд्рддрд░ $\frac{LM}{LQ} = \frac{4}{7}$ рдЖрд╣े, рдо्рд╣рдгрдЬेрдЪ $\triangle LQP$ рдЪ्рдпा рдмाрдЬू $\triangle LMN$ рдЪ्рдпा рдмाрдЬूंрдкेрдХ्рд╖ा рдоोрда्рдпा рдЖрд╣ेрдд.
рд░рдЪрдиेрдЪ्рдпा рдкाрдпрд▒्рдпा:
рез. рджिрд▓ेрд▓्рдпा рдоाрдкांрдЪा $\triangle LMN$ рдХाрдвा ($LM=3.6$, $\angle L=50^{\circ}$, $LN=4.2$).
реи. рдмिंрджू L рдордзूрди рдмाрдЬू LM рд╢ी рд▓рдШुрдХोрди рдХрд░рдгाрд░ा рдПрдХ рдХिрд░рдг рдХाрдвा.
рей. рдд्рдпा рдХिрд░рдгाрд╡рд░ рд╕рдоाрди рдЕंрддрд░ाрд╡рд░ рен рдЦुрдгा рдХрд░ा ($A_1$ рддे $A_7$).
рек. рдмिंрджू $A_4$ рдЖрдгि рдмिंрджू M рдЬोрдбा (рдХाрд░рдг LM рдЪे рдк्рд░рдоाрдг рек рдЖрд╣े).
рел. рдмिंрджू $A_7$ рдордзूрди рд░ेрд╖ा $A_4M$ рд▓ा рд╕рдоांрддрд░ рд░ेрд╖ा рдХाрдвा, рдЬी рд╡ाрдврд╡рд▓ेрд▓्рдпा рд░ेрд╖ा LM рд▓ा Q рдордз्рдпे рдЫेрджेрд▓.
рем. рдмिंрджू Q рдордзूрди рдмाрдЬू MN рд▓ा рд╕рдоांрддрд░ рд░ेрд╖ा рдХाрдвा, рдЬी рд╡ाрдврд╡рд▓ेрд▓्рдпा рд░ेрд╖ा LN рд▓ा P рдордз्рдпे рдЫेрджेрд▓.
$\triangle LQP$ рд╣ा рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рдд्рд░िрдХोрдг рддрдпाрд░ рд╣ोрдИрд▓.
рд╕्рдеिрддी рез: ремреж° рдХोрди.
$\tan 60^{\circ} = \frac{h}{x} \Rightarrow \sqrt{3} = \frac{h}{x} \Rightarrow h = x\sqrt{3}$ ... (I)
рд╕्рдеिрддी реи: реирек рдоी рдоाрдЧे рдЧेрд▓्рдпाрд╡рд░, рдЕंрддрд░ = $(x + 24)$ рдоी, рдХोрди рейреж°.
$\tan 30^{\circ} = \frac{h}{x+24} \Rightarrow \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{x+24}$
$h\sqrt{3} = x + 24$
(I) рдордзूрди $h$ рдЪी рдХिंрдордд рдаेрд╡ूрди:
$(x\sqrt{3})\sqrt{3} = x + 24$
$3x = x + 24$
$2x = 24 \Rightarrow \mathbf{x = 12 \text{ рдоी}}$ (рдирджीрдЪी рд░ुंрджी)
рдЖрддा, $h = 12\sqrt{3} = 12 \times 1.73 = 20.76$ рдоी.
рдЭाрдбाрдЪी рдЙंрдЪी = реиреж.ренрем рдоी.
рдпेрдеे рдЬीрд╡ा AB = рд╡्рдпाрд╕ рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे, A рдЖрдгि B рд╣े рд╡्рдпाрд╕ाрдЪे рдЕंрдд्рдпрдмिंрджू рдЖрд╣ेрдд.
рд╕рдордЬा рдЦांрдм P рдмिंрджूрд╡рд░ рдЖрд╣े. $\angle APB = 90^{\circ}$ (рдЕрд░्рдзрд╡рд░्рддुрд│ाрддीрд▓ рдХोрди).
рд╕рдордЬा $PA = x$ рдЖрдгि $PB = y$.
рджिрд▓ेрд▓ा рдлрд░рдХ рен рдоी рдЖрд╣े: $|x - y| = 7$.
рдХाрдЯрдХोрди $\triangle APB$ рдордз्рдпे: $x^2 + y^2 = 13^2 = 169$.
рдЖрдкрд▓्рдпाрд▓ा рдоाрд╣िрдд рдЖрд╣े: $(x-y)^2 = x^2 + y^2 - 2xy$
$7^2 = 169 - 2xy \Rightarrow 49 = 169 - 2xy \Rightarrow 2xy = 120$.
рдЖрддा, $(x+y)^2 = x^2 + y^2 + 2xy = 169 + 120 = 289$.
$\therefore x + y = 17$.
рд╕рдоीрдХрд░рдгे рд╕ोрдбрд╡ूрди ($x+y=17$ рдЖрдгि $x-y=7$):
$2x = 24 \Rightarrow x = 12$.
$y = 5$.
рд╣ोрдп, рдЕрд╕ा рдЦांрдм рдЙрднा рдХрд░рддा рдпेрдИрд▓. рдд्рдпाрдЪी рдк्рд░рд╡ेрд╢рдж्рд╡ाрд░ांрдкाрд╕ूрдирдЪी рдЕंрддрд░े резреи рдоी рдЖрдгि рел рдоी рдЕрд╕рддीрд▓.
рд░ेрд╖ाрдЦंрдб AB рд▓ा рд░ेрд╖ा рджुрднाрдЧрддे, рдо्рд╣рдгрдЬेрдЪ AB рдЪा рдордз्рдпрдмिंрджू рдд्рдпा рд░ेрд╖ेрд╡рд░ рдЖрд╣े.
рдордз्рдпрдмिंрджू $M = (\frac{8+0}{2}, \frac{-1+k}{2}) = (4, \frac{k-1}{2})$.
рд╣ा рдмिंрджू $x - 6y + 11 = 0$ рдпा рд╕рдоीрдХрд░рдгाрдд рдаेрд╡ू:
$4 - 6(\frac{k-1}{2}) + 11 = 0$
$4 - 3(k-1) + 11 = 0$
$4 - 3k + 3 + 11 = 0$
$18 - 3k = 0$
$3k = 18$
$k = 6$