10th Geometry Question Paper Solution July 2025 Marathi Medium | SSC Maharashtra Board

प्रश्न १

प्रश्न १ (A) दिलेल्या पर्यायांपैकी योग्य पर्याय निवडा : (४ गुण)

(१) जर \(\Delta ABC \sim \Delta DEF\) आणि \(m\angle B=60^{\circ}\), तर \(m\angle E=\) .....

• (A) \(30^{\circ}\)
• (B) \(60^{\circ}\)
• (C) \(90^{\circ}\)
• (D) \(45^{\circ}\)

उत्तर: (B) \(60^{\circ}\)
स्पष्टीकरण: समरूप त्रिकोणांचे संगत कोन एकरूप असतात. \(\Delta ABC \sim \Delta DEF\) असल्याने \(\angle B \cong \angle E\). म्हणून \(m\angle E = 60^{\circ}\).

(२) बाह्यस्पर्शी असलेल्या दोन वर्तुळांच्या त्रिज्या अनुक्रमे 5.5 सेमी व 4.2 सेमी असतील, तर त्यांच्या केंद्रातील अंतर ..... आहे.

• (A) 9.7 सेमी
• (B) 1.3 सेमी
• (C) 5.5 सेमी
• (D) 4.2 सेमी

उत्तर: (A) 9.7 सेमी
स्पष्टीकरण: दोन वर्तुळे परस्परांना बाहेरून स्पर्श करत असतील तर त्यांच्या केंद्रांमधील अंतर त्यांच्या त्रिज्यांच्या बेरजेइतके असते. \(d = r_1 + r_2 = 5.5 + 4.2 = 9.7\) सेमी.

(३) एका रेषेने X-अक्षाच्या धन दिशेशी \(45^{\circ}\) चा कोन केला आहे. म्हणून त्या रेषेचा चढ = .....

• (A) \(\frac{1}{2}\)
• (B) \(\frac{\sqrt{3}}{2}\)
• (C) 1
• (D) \(\sqrt{3}\)

उत्तर: (C) 1
स्पष्टीकरण: रेषेचा चढ \(m = \tan \theta\). येथे \(\theta = 45^{\circ}\). \(m = \tan 45^{\circ} = 1\).

(४) 2 सेमी बाजू असलेल्या घनाचे घनफळ ..... आहे.

• (A) 4 घसेमी
• (B) 2 घसेमी
• (C) 6 घसेमी
• (D) 8 घसेमी

उत्तर: (D) 8 घसेमी
स्पष्टीकरण: घनाचे घनफळ \(= (\text{बाजू})^3 = 2^3 = 8\) घसेमी.

प्रश्न १ (B) खालील उपप्रश्न सोडवा : (४ गुण)

(१) एका चौरसाची बाजू 10 सेमी आहे, तर त्याच्या कर्णाची लांबी काढा.

सूत्र: चौरसाचा कर्ण = \(\sqrt{2} \times \text{बाजू}\)
\(\text{कर्ण} = \sqrt{2} \times 10 = 10\sqrt{2}\) सेमी.

(२) दोन समरूप त्रिकोणांच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 3:5 आहे, तर त्यांच्या क्षेत्रफळांचे गुणोत्तर काढा.

समरूप त्रिकोणांच्या क्षेत्रफळांच्या प्रमेयानुसार:
\(\frac{A_1}{A_2} = \frac{s_1^2}{s_2^2}\)
\(\frac{A_1}{A_2} = \frac{3^2}{5^2} = \frac{9}{25}\)
क्षेत्रफळांचे गुणोत्तर 9:25 आहे.

(३) \(A(2, 3)\) आणि \(B(4, 7)\) या बिंदूतून जाणाऱ्या रेषेचा चढ काढा.

चढ \(m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}\)
\(m = \frac{7 - 3}{4 - 2} = \frac{4}{2} = 2\).

(४) जर \(\sin \theta = \frac{7}{25}\) तर \(\text{cosec } \theta\) ची किंमत काढा.

\(\text{cosec } \theta = \frac{1}{\sin \theta}\)
\(\text{cosec } \theta = \frac{1}{7/25} = \frac{25}{7}\).

SSC Mathematics

Maths March 2025 Board Papers

• Mathematics (Paper 1) Algebra March 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra March 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra March 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Geometry March 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry March 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry March 2025ViewAnswer Key

Maths July 2025 Board Papers

• Mathematics (Paper 1) Algebra July 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra July 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra July 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Geometry July 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry July 2025ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry July 2025ViewAnswer Key

Maths March 2024 Board Papers

• Mathematics (Paper 1) Algebra March 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra March 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra March 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Geometry March 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry March 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry March 2024ViewAnswer Key

Maths July 2024 Board Papers

• Mathematics (Paper 1) Algebra July 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Marathi Medium Algebra July 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 1) Hindi Medium Algebra July 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Geometry July 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Marathi Medium - Geometry July 2024ViewAnswer Key
• Mathematics (Paper 2) Hindi Medium - Geometry July 2024ViewAnswer Key

प्रश्न २

प्रश्न २ (A) खालील कृती पूर्ण करून पुन्हा लिहा (कोणत्याही दोन) : (४ गुण)

(१) खालील आकृतीमध्ये रेख \(AR \perp\) बाजू \(BC\), रेख \(AR \perp\) बाजू \(PQ\), तर \(\frac{A(\Delta ABC)}{A(\Delta APQ)}\) काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:
\(\frac{A(\Delta ABC)}{A(\Delta APQ)} = \frac{\text{पाया} \times \text{उंची}}{\text{पाया} \times \text{उंची}}\)
\(\frac{A(\Delta ABC)}{A(\Delta APQ)} = \frac{\class{activity-box}{BC} \times AR}{PQ \times \class{activity-box}{AR}}\)
\(\frac{A(\Delta ABC)}{A(\Delta APQ)} = \frac{\class{activity-box}{BC}}{\class{activity-box}{PQ}}\)

(२) खालील आकृतीमध्ये, रेख PS हा स्पर्शिकाखंड आहे. रेषा PR ही वृत्तछेदिका आहे. जर \(PQ=3.6\), \(QR=6.4\) तर PS काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:
\(PS^{2} = PQ \times \class{activity-box}{PR}\) ... (स्पर्शिका छेदिका रेषाखंडाचे प्रमेय)
\(PS^{2} = PQ \times (PQ + \class{activity-box}{QR})\)
\(PS^{2} = 3.6 \times (3.6 + \class{activity-box}{6.4})\)
\(PS^{2} = 3.6 \times 10\)
\(PS^{2} = 36\)
\(PS = \class{activity-box}{6}\)

(३) एका वर्तुळकंसाचे माप \(90^{\circ}\) आणि त्रिज्या 14 सेमी आहे, तर त्या वर्तुळकंसाची लांबी काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:
वर्तुळकंसाची लांबी \( = \frac{\theta}{360} \times \class{activity-box}{2\pi r}\) ... (सूत्र)
\( = \frac{90}{360} \times 2 \times \frac{22}{7} \times \class{activity-box}{14}\)
\( = \frac{1}{4} \times \class{activity-box}{88}\)
वर्तुळकंसाची लांबी \( = \class{activity-box}{22}\) सेमी

प्रश्न २ (B) खालील उपप्रश्न सोडवा (कोणतेही चार) : (८ गुण)

(१) खालील आकृतीत, \(\Delta LMN\) मध्ये किरण MT हा \(\angle LMN\) चा दुभाजक आहे. जर \(LM=6\), \(MN=10\), \(TN=8\), तर LT काढा.

त्रिकोणाच्या कोनदुभाजकाच्या प्रमेयानुसार:
\(\frac{LM}{MN} = \frac{LT}{TN}\)
\(\frac{6}{10} = \frac{LT}{8}\)
\(LT = \frac{6 \times 8}{10}\)
\(LT = \frac{48}{10}\)
\(LT = 4.8\)

(२) एका गोलाची त्रिज्या 7 सेमी असेल तर त्याचे पृष्ठफळ काढा.

गोलाचे पृष्ठफळ \(= 4\pi r^2\)
\(= 4 \times \frac{22}{7} \times 7 \times 7\)
\(= 4 \times 22 \times 7\)
\(= 88 \times 7\)
पृष्ठफळ \(= 616\) चौ. सेमी.

(३) खालील आकृतीमध्ये \(m(\text{कंस } NS)=125^{\circ}\), \(m(\text{कंस } EF)=37^{\circ}\), तर \(\angle NMS\) चे माप काढा.

जीवा वर्तुळाच्या अंतर्भागात छेदत असल्यामुळे:
\(m\angle NMS = \frac{1}{2} [m(\text{कंस } NS) + m(\text{कंस } EF)]\)
\(m\angle NMS = \frac{1}{2} [125^{\circ} + 37^{\circ}]\)
\(m\angle NMS = \frac{1}{2} [162^{\circ}]\)
\(m\angle NMS = 81^{\circ}\)

(४) \(P(22,20)\) आणि \(Q(0,16)\) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे निर्देशक काढा.

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार:
\(x = \frac{x_1 + x_2}{2}, y = \frac{y_1 + y_2}{2}\)
\(x = \frac{22 + 0}{2} = \frac{22}{2} = 11\)
\(y = \frac{20 + 16}{2} = \frac{36}{2} = 18\)
मध्यबिंदूचे निर्देशक (11, 18) आहेत.

(५) एका शंकूच्या तळाची त्रिज्या 7 सेमी असून त्याची लंबउंची 15 सेमी आहे. तर त्या शंकूचे घनफळ काढा.

शंकूचे घनफळ \(V = \frac{1}{3}\pi r^2 h\)
\(V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 7 \times 7 \times 15\)
\(V = 22 \times 7 \times 5\)
\(V = 154 \times 5\)
घनफळ \(= 770\) घसेमी

प्रश्न ३

प्रश्न ३ (A) खालील कृती पूर्ण करा व पुन्हा लिहा (कोणतीही एक) : (३ गुण)

(१) जर \(\tan \theta=1\), तर \(\frac{\sin \theta+\cos \theta}{\sec \theta+\text{cosec } \theta}\) ची किंमत काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:
\(\tan \theta = 1\) (दिलेले)
परंतु \(\tan \class{activity-box}{45^{\circ}} = 1\)
\(\therefore \theta = \class{activity-box}{45^{\circ}}\)

\(\frac{\sin \theta+\cos \theta}{\sec \theta+\text{cosec } \theta} = \frac{\sin 45^{\circ}+\cos 45^{\circ}}{\sec 45^{\circ}+\text{cosec } 45^{\circ}}\)

\( = \frac{\frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{\sqrt{2}}}{\sqrt{2} + \class{activity-box}{\sqrt{2}}}\)

\( = \frac{\frac{2}{\sqrt{2}}}{\class{activity-box}{2\sqrt{2}}}\)

\(\frac{\sin \theta+\cos \theta}{\sec \theta+\text{cosec } \theta} = \frac{1}{\class{activity-box}{2}}\)

(२) खालील आकृतीमध्ये केंद्र O असलेल्या वर्तुळाच्या जीवा AB ची लांबी वर्तुळाच्या त्रिज्येएवढी आहे. तर \(\angle AOB\), कंस AB, आणि \(\angle ACB\) यांची मापे काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:
आकृतीत \(\Delta AOB\) मध्ये,
\(AO = OB = AB\) (दिलेले)
\(\therefore \Delta AOB\) हा \(\class{activity-box}{\text{समभुज}}\) त्रिकोण आहे.
\(\therefore m\angle AOB = \class{activity-box}{60^{\circ}}\)
\(m\angle AOB = m(\text{कंस } AB) = \class{activity-box}{60^{\circ}}\) (कंसाच्या मापाची व्याख्या)
\(m\angle ACB = \frac{1}{2} \times \class{activity-box}{m(\text{कंस } AB)}\)
\(= \frac{1}{2} \times 60^{\circ}\)
\(m\angle ACB = \class{activity-box}{30^{\circ}}\)

प्रश्न ३ (B) खालील उपप्रश्न सोडवा (कोणतेही दोन) : (६ गुण)

(१) जर P बिंदू हा \(A(-1, 7)\) आणि \(B(4,-3)\) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाचे 2:3 या गुणोत्तरात विभाजन करत असेल तर P बिंदूचे निर्देशक काढा.

समजा \(A(x_1, y_1) = (-1, 7)\) आणि \(B(x_2, y_2) = (4, -3)\).
गुणोत्तर \(m:n = 2:3\).
विभाजनाच्या सूत्रानुसार:
\(x = \frac{mx_2 + nx_1}{m+n} = \frac{2(4) + 3(-1)}{2+3} = \frac{8 - 3}{5} = \frac{5}{5} = 1\)
\(y = \frac{my_2 + ny_1}{m+n} = \frac{2(-3) + 3(7)}{2+3} = \frac{-6 + 21}{5} = \frac{15}{5} = 3\)
P बिंदूचे निर्देशक (1, 3) आहेत.

(२) केंद्र O असलेले 3.4 सेमी त्रिज्येचे वर्तुळ काढा. त्यामध्ये 5.7 सेमी लांबीची जीवा MN काढा. बिंदू M व बिंदू N मधून वर्तुळाला स्पर्शिका काढा.

रचनेच्या पायऱ्या:
१. केंद्र O घेऊन 3.4 सेमी त्रिज्येचे वर्तुळ काढा.
२. वर्तुळावर कुठेही बिंदू M घ्या. कंपासमध्ये 5.7 सेमी अंतर घेऊन M वरून वर्तुळावर बिंदू N निश्चित करा.
३. किरण OM आणि किरण ON काढा.
४. बिंदू M पाशी किरण OM ला लंब रेषा काढा (स्पर्शिका).
५. बिंदू N पाशी किरण ON ला लंब रेषा काढा (स्पर्शिका).

(३) वादळामुळे एक झाड मोडले आणि झाडाचा शेंडा जमिनीवर टेकला. मोडलेला भाग जमिनीशी \(60^{\circ}\) चा कोन करतो. झाडाचा शेंडा आणि बुंधा यांमधील अंतर 20 मी. असल्यास झाडाची उंची काढा.

समजा AB हा झाडाचा उरलेला भाग आणि AC हा मोडलेला भाग (कर्ण) आहे.
शेंडा C बिंदूवर जमिनीला टेकतो, पाया B पासून 20 मी अंतरावर. \(\angle C = 60^{\circ}\).
काटकोन \(\Delta ABC\) मध्ये:
\(\tan 60^{\circ} = \frac{AB}{BC} \Rightarrow \sqrt{3} = \frac{AB}{20} \Rightarrow AB = 20\sqrt{3}\) मी.
\(\cos 60^{\circ} = \frac{BC}{AC} \Rightarrow \frac{1}{2} = \frac{20}{AC} \Rightarrow AC = 40\) मी.
झाडाची एकूण उंची = मोडलेला भाग + उरलेला भाग = \(AC + AB\)
\(= 40 + 20\sqrt{3}\) मी.
झाडाची उंची \(20(2 + \sqrt{3})\) मी आहे.

(४) सिद्ध करा की 'काटकोन त्रिकोणात कर्णाचा वर्ग हा इतर दोन बाजूंच्या वर्गाच्या बेरजेइतका असतो'.

सिद्धता (पायथागोरसचे प्रमेय):
पक्ष: \(\Delta ABC\) मध्ये, \(\angle ABC = 90^\circ\).
साध्य: \(AC^2 = AB^2 + BC^2\).
रचना: रेख \(BD \perp\) बाजू \(AC\) काढा, \(A-D-C\).
सिद्धता:
काटकोन \(\Delta ABC\) मध्ये, \(BD \perp AC\).
\(\therefore \Delta ABC \sim \Delta ADB\) (काटकोन त्रिकोणांची समरूपता)
\(\frac{AB}{AD} = \frac{AC}{AB} \Rightarrow AB^2 = AD \times AC\) ... (I)
तसेच, \(\Delta ABC \sim \Delta BDC\)
\(\frac{BC}{DC} = \frac{AC}{BC} \Rightarrow BC^2 = DC \times AC\) ... (II)
समीकरण (I) व (II) ची बेरीज करून:
\(AB^2 + BC^2 = AD \times AC + DC \times AC\)
\(AB^2 + BC^2 = AC (AD + DC)\)
\(AB^2 + BC^2 = AC \times AC\) (कारण A-D-C)
\(AB^2 + BC^2 = AC^2\)
सिद्ध झाले.

प्रश्न ४

प्रश्न ४ खालील उपप्रश्न सोडवा (कोणतेही दोन) : (८ गुण)

(१) \(\Delta ABC\) च्या बाजूंची लांबी 4 सेमी, 5 सेमी आणि 6 सेमी आहेत. \(\Delta PQR\) ची परिमिती 90 सेमी आहे. जर \(\Delta ABC \sim \Delta PQR\) असतील, तर \(\Delta PQR\) च्या संगत बाजूंची लांबी काढा.

\(\Delta ABC\) ची परिमिती \(= 4 + 5 + 6 = 15\) सेमी.
\(\Delta ABC \sim \Delta PQR\) असल्याने, परिमितींचे गुणोत्तर हे संगत बाजूंच्या गुणोत्तराएवढे असते.
\(\frac{\text{परिमिती}(\Delta PQR)}{\text{परिमिती}(\Delta ABC)} = \frac{90}{15} = 6\).
म्हणून प्रमाण (Scale factor) \(k = 6\).
\(\Delta PQR\) च्या बाजू:
बाजू 1: \(4 \times 6 = 24\) सेमी.
बाजू 2: \(5 \times 6 = 30\) सेमी.
बाजू 3: \(6 \times 6 = 36\) सेमी.
बाजूंची लांबी 24 सेमी, 30 सेमी, आणि 36 सेमी आहे.

(२) \(\Delta ABC \sim \Delta PBR\), \(BC=8\) सेमी, \(AC=10\) सेमी, \(\angle B=90^{\circ}\), \(\frac{BC}{BR}=\frac{5}{4}\) तर \(\Delta PBR\) काढा.

रचनेचे विश्लेषण:
बिंदू B हा सामाईक आहे. \(\Delta ABC\) च्या मापांवरून तो काढावा. आपल्याला \(\Delta PBR\) काढायचा आहे.
दिलेले गुणोत्तर \(\frac{BC}{BR} = \frac{5}{4}\) आहे, म्हणून PBR च्या बाजू ABC पेक्षा लहान आहेत.
पायऱ्या:
१. \(\Delta ABC\) काढा जिथे \(BC=8, \angle B=90^{\circ}\). पायथागोरसने, \(AB = \sqrt{10^2 - 8^2} = 6\) सेमी.
२. बिंदू B मधून किरण काढा जो BC शी लघुकोन करेल.
३. त्या किरणावर 5 समान भाग करा (\(B_1\) ते \(B_5\)).
४. \(B_5\) ला बिंदू C जोडा.
५. \(B_4\) मधून \(B_5C\) ला समांतर रेषा काढा, जी BC ला R मध्ये छेदेल.
६. बिंदू R मधून बाजू AC ला समांतर रेषा काढा, जी AB ला P मध्ये छेदेल.
७. \(\Delta PBR\) हा अपेक्षित त्रिकोण आहे.

(३) खालील आकृतीमध्ये \(\Delta ABC\) हा समद्विभुज त्रिकोण असून त्याची परिमिती 44 सेमी आहे. त्रिकोणाचा पाया BC ची लांबी 12 सेमी आहे. बाजू AB आणि बाजू AC या एकरूप आहेत. आकृतीत दाखविल्याप्रमाणे एक वर्तुळ त्रिकोणाच्या तिन्ही बाजूंना स्पर्श करते, तर बिंदू A पासून वर्तुळाला काढलेल्या स्पर्शिकाखंडाची लांबी काढा.

परिमिती = 44 सेमी, पाया \(BC = 12\) सेमी.
\(AB + AC + BC = 44\)
\(2AB + 12 = 44\) (कारण \(AB \cong AC\))
\(2AB = 32 \Rightarrow AB = 16\) सेमी.
समजा वर्तुळ बाजू AB ला P, AC ला Q, आणि BC ला R मध्ये स्पर्श करते.
स्पर्शिकाखंडाच्या प्रमेयानुसार: \(BP = BR\), \(CR = CQ\), \(AP = AQ\).
\(\Delta ABC\) हा समद्विभुज त्रिकोण असल्याने आणि वर्तुळ पायाला R मध्ये स्पर्श करत असल्याने, R हा BC चा मध्यबिंदू आहे.
\(\therefore BR = \frac{12}{2} = 6\) सेमी.
\(BP = BR\) असल्याने, \(BP = 6\) सेमी.
आपल्याला A पासूनचा स्पर्शिकाखंड (AP) काढायचा आहे.
\(A - P - B\), म्हणून \(AP = AB - BP\)
\(AP = 16 - 6 = 10\) सेमी.
बिंदू A पासून काढलेल्या स्पर्शिकाखंडाची लांबी 10 सेमी आहे.

प्रश्न ५

प्रश्न ५ खालील उपप्रश्न सोडवा (कोणताही एक) : (३ गुण)

(१) काटकोन \(\Delta ABC\) हा 3 सेमी, 4 सेमी, 5 सेमी बाजू असणारा काढा. \(\Delta ABC\) च्या कर्णावर मध्यगा काढा.

1. मध्यगेची लांबी मोजा व लिहा.
2. मध्यगा व कर्णाच्या लांबीवरून निरीक्षण लिहा.

उत्तर:
१. 3 सेमी, 4 सेमी बाजू आणि 5 सेमी कर्ण असलेला काटकोन त्रिकोण काढा.
२. कर्णाचा (5 सेमी बाजूचा) मध्यबिंदू M मिळवा.
३. काटकोन बिंदू आणि M यांना जोडणारा रेषाखंड (मध्यगा) काढा.
(i) मोजमाप: मध्यगेची लांबी 2.5 सेमी भरेल.
(ii) निरीक्षण: काटकोन त्रिकोणात कर्णावर काढलेल्या मध्यगेची लांबी ही कर्णाच्या निम्मी असते.

(२) खालील आकृतीचे निरीक्षण करून प्रश्नांची उत्तरे लिहा :

1. भरीव शंकूला किती पृष्ठे आहेत?
2. शंकूची तिरकस उंची व लंबउंची दर्शवणाऱ्या रेषाखंडाची नावे आकृतीवरून लिहा.
3. जर तिरकस उंची 10 सेमी आणि लंबउंची 8 सेमी असेल, तर शंकूच्या व्यासाची लांबी काढा.

उत्तरे:
(i) भरीव शंकूला 2 पृष्ठे असतात (1 वक्रपृष्ठ + 1 वर्तुळाकार तळ).
(ii) आकृतीवरून:
- तिरकस उंची: रेख PB किंवा रेख PA.
- लंबउंची: रेख PO.
(iii) तिरकस उंची \(l = 10\), उंची \(h = 8\), त्रिज्या \(r\).
\(r^2 + h^2 = l^2\)
\(r^2 + 8^2 = 10^2\)
\(r^2 + 64 = 100 \Rightarrow r^2 = 36 \Rightarrow r = 6\) सेमी.
व्यास \(= 2r = 2 \times 6 = 12\) सेमी.
शंकूच्या तळाचा व्यास 12 सेमी आहे.