HSC Board Paper Solutions Check Your Mark

Saturday, January 10, 2026

Geography (39) 2025 HSC Board Question Paper Solution (Marathi Medium) - Complete Answers

GEOGRAPHY (39) - рдорд░ाрдаी рдоाрдз्рдпрдо

Code: J-421 Date: 2025 III 07 Max Marks: 80 Time: 3 Hrs
рдк्рд░. рез (рдЕ) [рел рдЧुрдг]

'рдЕ' 'рдм' рдЖрдгि 'рдХ' рд╕्рддंрднाрддीрд▓ рдШрдЯрдХांрдЪे рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз рд▓ाрд╡ूрди рд╕ाрдЦрд│ी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा рд╡ рдЙрдд्рддрд░рдкрдд्рд░िрдХेрдд рдкुрди्рд╣ा рд▓िрд╣ा :

рдЙрдд्рддрд░:
'рдЕ' 'рдм' 'рдХ'
(рез) рдЕрдоेрдЭॉрди рдЦोрд░े (рек) рджाрдЯ рд╡िрд╖ुрд╡рд╡ृрдд्рддीрдп рд╡рдиे (реи) рдХрдоी рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪी рдШрдирддा
(реи) рд╕ंрдХोрдЪрдгाрд░ा рдордиोрд░ा (рел) рд╡ृрдж्рдзांрдЪी рд╕ंрд╕्рдеा рдЬाрд╕्рдд (рей) рдЬрди्рдорджрд░ рдХрдоी рд╡ рдоृрдд्рдпुрджрд░ рдЕрдЧрджी рдХрдоी
(рей) рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (рез) рд╡рд╕्рддू рдиिрд░्рдоिрддी рдХाрд░्рдп (рел) рдЙрдкрдЬीрд╡िрдХे рдХрд░िрддा рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз
(рек) рдкंрдкाрди рдЧрд╡рддाрд│ рдк्рд░рджेрд╢ (реи) рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдкрд╢ुрдкाрд▓рди (рек) рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा
(рел) рдЦाрдЬрдЧी (рей) рд╡ैрдпрдХ्рддिрдХ (рез) рдЯाрдЯा рд▓ोрд╣рдкोрд▓ाрдж рдЙрдж्рдпोрдЧ
рдк्рд░. рез (рдм) [рел рдЧुрдг]

рдкुрдвीрд▓ рд╡िрдзाрдиे рджिрд▓ेрд▓्рдпा рд╕ूрдЪрдиेрдиुрд╕ाрд░ рдкूрд░्рдг рдХрд░ा.

(рез) рдЕрдоेрд░िрдХेрдЪ्рдпा рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╕ंрд╕्рдеाрдиाрддीрд▓ ре▓рдкेрд▓ेрд╢िрдпрди рдкрд░्рд╡рддीрдп рдк्рд░рджेрд╢ाрдд рд▓ोрдХрд╡рд╕्рддी рджाрдЯ рдЖрдврд│рддे рдХाрд░рдг ......
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) рд▓ोрд╣ рд╡ рджрдЧрдбी рдХोрд│рд╢ाрдЪ्рдпा рдЦрдиिрдЬांрдЪा рд╡िрдХाрд╕
(реи) рдоाрд╕ेрдоाрд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ाрд╕ाрдаीрдЪी рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рд╕्рдеिрддी .......
рдЙрдд्рддрд░: (рдм) рдЙрдерд│ рд╕рдоुрдж्рд░, рдЙрд╖्рдг-рдеंрдб рд╕ाрдЧрд░ी-рдк्рд░рд╡ाрд╣ांрдЪा рд╕ंрдЧрдо, рдк्рд▓рд╡ंрдХांрдЪी рд╡ाрдв, рдеंрдб рд╣рд╡ाрдоाрди
(рей) рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╕ंрд╕्рдеाрдиांрдЪे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рджेрд╢ाрдЪ्рдпा рдИрд╢ाрди्рдп рднाрдЧाрдд рд╕्рдеाрдкрди рдЭाрд▓े рдЖрд╣े рдХाрд░рдг ....
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) рддेрдеे рдХोрд│рд╕ा рд▓ोрд╣рдЦрдиिрдЬाрд╕ाрд░рдЦ्рдпा рдЦрдиिрдЬांрдЪा рд╕рдоृрдж्рдз рд╕ाрдаा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЖрд╣े
(рек) рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рддीрдп рдоैрджाрдиी рдк्рд░рджेрд╢ाрдд рдЕрдиेрдХ рдЙрдкрдк्рд░рджेрд╢ рдЖрд╣ेрдд рдд्рдпाрдкैрдХी ......
рдЙрдд्рддрд░: (рдм) рдЧंрдЧा-рдпрдоुрдиेрдЪे рдоैрджाрди
(рел) рдк्рд░рджेрд╢ाрдЪ्рдпा рд╡िрдХाрд╕ाрд╡рд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдбрдгाрд░ा рдк्рд░рдоुрдЦ рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рдШрдЯрдХ ......
рдЙрдд्рддрд░: (рдЕ) рд╕ाрдзрдирд╕ंрдкрдд्рддी
рдк्рд░. рез (рдХ) [рел рдЧुрдг]

рдЕрдЪूрдХ рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз рдУрд│рдЦा рд╡ рд▓िрд╣ा (A: рд╡िрдзाрди, R: рдХाрд░рдг):

(рез) A: рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рд╕рджाрд╣рд░िрдд рдШрдирджाрдЯ рд╡рдиाрддीрд▓ рд╡ृрдХ्рд╖ांрдЪे рд▓ाрдХूрдб рдЕрддिрд╢рдп рдЯрдгрдХ рдЕрд╕рддे.
R: рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдк्рд░рджेрд╢ाрдд рд╡्рдпाрдкाрд░ी рддрдд्рдд्рд╡ाрд╡рд░ рд▓ाрдХूрдбрддोрдб рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ोрдК рд╢рдХрдд рдиाрд╣ी.
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) A рдЖрдгि R рд╣े рджोрди्рд╣ी рдмрд░ोрдмрд░ рдЖрд╣ेрдд рдЖрдгि R рд╣े A рдЪे рдЕрдЪूрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдЖрд╣े.
(рдЯीрдк: рд▓ाрдХूрдб рдХрдаीрдг рдЕрд╕рдгे рд╣े рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпाрдЪ्рдпा рдЕрднाрд╡ाрдЪे рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг рдЖрд╣े, рдЗрддрд░ рдХाрд░рдгांрдордз्рдпे рджुрд░्рдЧрдорддा рдЖрдгि рд╣рд╡ाрдоाрди рдпांрдЪाрд╣ी рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ोрддो.)
(реи) A: рднाрд░рддाрдд рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рджेрд╢ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдаिрдХाрдгी рдХेंрдж्рд░िрдд рдЭाрд▓ेрд▓े рдЖрд╣ेрдд.
R: рднाрд░рдд рд╣ा рдХृрд╖िрдк्рд░рдзाрди рджेрд╢ рдЖрд╣े.
рдЙрдд्рддрд░: (рдб) A рдЖрдгि R рд╣े рджोрди्рд╣ी рдмрд░ोрдмрд░ рдЖрд╣ेрдд рдкрд░ंрддु R рд╣े A рдЪे рдЕрдЪूрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдиाрд╣ी.
(рей) A: рддृрддीрдпрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпाрдд рдиिрд╕рд░्рдЧाрддूрди рдХाрд╣ी рдШेрддрд▓े рдЬाрдд рдиाрд╣ी.
R: рдХेрд╡рд│ рд╕ेрд╡ा рджिрд▓ी рдЬाрдд рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे рдд्рдпा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпांрдиा рд╕ेрд╡ा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдо्рд╣рдгрддाрдд.
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) A рдЖрдгि R рд╣े рджोрди्рд╣ी рдмрд░ोрдмрд░ рдЖрд╣ेрдд рдЖрдгि R рд╣े A рдЪे рдЕрдЪूрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдЖрд╣े.
(рек) A: рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдк्рд░рджेрд╢ाрдЪा рд╡ेрдЧрд│्рдпा рд╕ीрдоा рдЕрд╕рддाрдд, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рдк्рд░рджेрд╢ рдУрд│рдЦрдгे рд╕ोрдкे рдЬाрддे.
R: рд╣ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░े рдЖрд░्рдеिрдХ рдХ्рд░िрдпांрдоुрд│े рдПрдХрдоेрдХांрд╢ी рдмांрдзрд▓ेрд▓ी рдЖрд╣ेрдд.
рдЙрдд्рддрд░: (рдЕ) рдХेрд╡рд│ A рдмрд░ोрдмрд░ рдЖрд╣े. (рдХाрд░рдг R рд╣े рдХाрд░्рдпाрдд्рдордХ рдк्рд░рджेрд╢ाрдЪे рд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдп рдЖрд╣े.)
(рел) A: рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдХिंрд╡ा рдоाрдирд╡ी рдШрдЯрдХ рд╕्рдеिрд░ рдирд╕ूрди рддे рдЕрддिрд╢рдп рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдЖрд╣ेрдд, рдХाрд│ाрдиुрд╕ाрд░ рддे рдмрджрд▓рддाрдд.
R: рдкृрде्рд╡ीрд╡рд░ рд╕рджैрд╡ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрдд рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे рддिрдЪ्рдпा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╡ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгाрдд рд╡िрд╡िрдзрддा рдЖрдврд│рддे.
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) A рдЖрдгि R рд╣े рджोрди्рд╣ी рдмрд░ोрдмрд░ рдЖрд╣ेрдд рдЖрдгि R рд╣े A рдЪे рдЕрдЪूрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдЖрд╣े.
рдк्рд░. рез (рдб) [рел рдЧुрдг]

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ рдУрд│рдЦा рд╡ рд▓िрд╣ा :

(рез) рдЦрдиिрдЬांрдоुрд│े рджाрдЯ рд▓ोрдХрд╡рд╕्рддीрдЪा рдмрдирд▓ेрд▓ा рдк्рд░рджेрд╢ -

рдкрд░्рдпाрдп: (рдЕ) рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпाрддीрд▓ рд╡ाрд│рд╡ंрдЯी рдк्рд░рджेрд╢ाрддीрд▓ рд╕ोрди्рдпाрдЪ्рдпा рдЦाрдгीрдЪा рдк्рд░рджेрд╢, (рдм) рдиैрдЛрдд्рдп рдЖрд╢िрдпाрддीрд▓ рдЦрдиिрдЬрддेрд▓ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдк्рд░рджेрд╢, (рдХ) рднाрд░рддाрддीрд▓ рдЦрдиिрдЬ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкूрд░ рдкрдаाрд░, (рдб) рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдоेрд░िрдХेрддीрд▓ рдк्рд░ेрдЕрд░ी рдк्рд░рджेрд╢.

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ: (рдб) рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдоेрд░िрдХेрддीрд▓ рдк्рд░ेрдЕрд░ी рдк्рд░рджेрд╢ (рд╣ा рд╢ेрддीрдк्рд░рдзाрди рдк्рд░рджेрд╢ рдЖрд╣े)
(реи) рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рд╕ाрдзрдирд╕ंрдкрдд्рддीрд╡рд░ рдЕрд╡рд▓ंрдмूрди рдЕрд╕рдгाрд░े рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп -

рдкрд░्рдпाрдп: (рдЕ) рд╢ेрддी, (рдм) рд╢िрдХाрд░, (рдХ) рдоोрдЯाрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ, (рдб) рд▓ाрдХूрдбрддोрдб.

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ: (рдХ) рдоोрдЯाрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ (рд╣ा рдж्рд╡िрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдЖрд╣े)
(рей) рд╕्рдеाрдирдоुрдХ्рдд рдЙрдж्рдпोрдЧ (Footloose industries)-

рдкрд░्рдпाрдп: (рдЕ) рд╕िрдоेंрдЯ рдиिрд░्рдоिрддी рдЙрдж्рдпोрдЧ, (рдм) рдШрдб्рдпाрд│े рдиिрд░्рдоिрддी рдЙрдж्рдпोрдЧ, (рдХ) рд╣िрд░े рддाрд╕рдгे рдЙрдж्рдпोрдЧ, (рдб) рдХेрд╕ाрдЪ्рдпा рдкिрдиा рдиिрд░्рдоिрддी рдЙрдж्рдпोрдЧ.

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ: (рдЕ) рд╕िрдоेंрдЯ рдиिрд░्рдоिрддी рдЙрдж्рдпोрдЧ (рд╣ा рдХрдЪ्рдЪ्рдпा рдоाрд▓ाрд╡рд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЬрдб рдЙрдж्рдпोрдЧ рдЖрд╣े)
(рек) рдЕंрдЯाрд░्рдХ्рдЯिрдХा рдЦंрдбाрдд рд╕्рдеाрдпी рдоाрдирд╡ी рд╡рд╕्рддी рдЖрдврд│рдд рдиाрд╣ी -

рдкрд░्рдпाрдп: (рдЕ) рдЕрддिрд╢ीрдд рд╣рд╡ाрдоाрди, (рдм) рд╕ुрдкीрдХ рдЬрдоीрди, (рдХ) рдмрд░्рдлाрдЪ्рдЫाрджिрдд рдЬрдоीрди, (рдб) рджीрд░्рдШрдХाрд▓ीрди рд╣िрд╡ाрд│ा.

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ: (рдм) рд╕ुрдкीрдХ рдЬрдоीрди (рд╣े рд╡िрдзाрди рдЕंрдЯाрд░्рдХ्рдЯिрдХाрд╕ाрдаी рдЪुрдХीрдЪे рдЖрд╣े)
(рел) рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рднूрдЧोрд▓ाрдд рдЕрдн्рдпाрд╕рд▓े рдЬाрдгाрд░े рдШрдЯрдХ -

рдкрд░्рдпाрдп: (рдЕ) рд╡ाрддाрд╡рд░рдгाрдЪे рдШрдЯрдХ, (рдм) рднूрд░ूрдк, (рдХ) рд╕рд░ोрд╡рд░े, (рдб) рджрд│рдгрд╡рд│рдг.

рдЪुрдХीрдЪा рдШрдЯрдХ: (рдб) рджрд│рдгрд╡рд│рдг (рд╣ा рдоाрдирд╡ी рднूрдЧोрд▓ाрдЪा рд╡िрд╖рдп рдЖрд╣े)

ЁЯУЬ12th History Board Papers with Solution

HSC History

ЁЯМ│ 12th Geography Board Papers with Solution

HSC Geography

рдк्рд░. реи [резреи рдЧुрдг]

рдЦाрд▓ीрд▓ рд╡िрдзाрдиांрдЪी рднौрдЧोрд▓िрдХ рдХाрд░рдгे рд▓िрд╣ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рдЪाрд░) :

(рез) рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрддीрд▓ рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддेрдЪे рдк्рд░рдоाрдг рд╣े рджेрд╢ाрдЪ्рдпा рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕ाрдЪे рдж्рдпोрддрдХ рдЖрд╣े.
рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддेрдоुрд│े рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдард░рддे. рд╕ाрдХ्рд╖рд░ рд▓ोрдХ рдЕрдзिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖рдо рдЕрд╕рддाрдд, рдд्рдпांрдЪ्рдпाрдд рдХौрд╢рд▓्рдпे рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ोрддाрдд, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рдЙрдд्рдкाрджрди рдХ्рд╖рдорддा рд╡ाрдврддे рд╡ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрддो. рд╕ाрдоाрдЬिрдХрджृрд╖्рдЯ्рдпा, рд╕ाрдХ्рд╖рд░ рд╕рдоाрдЬ рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдЖрдгि рд╣рдХ्рдХांрдмрдж्рджрд▓ рдЬाрдЧृрдд рдЕрд╕рддो. рддрд╕ेрдЪ рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддेрдоुрд│े рдЬрди्рдорджрд░ рдХрдоी рд╣ोрдг्рдпाрд╕ рдорджрдд рд╣ोрддे. рдо्рд╣рдгूрди рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рд╣ा рджेрд╢ाрдЪ्рдпा рд╕рд░्рд╡ांрдЧीрдг рд╡िрдХाрд╕ाрдЪा рдЖрд░рд╕ा рдЖрд╣े.
(реи) рднाрд░рддाрдд рд╢ेрддी рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдоोрда्рдпा рдк्рд░рдоाрдгाрдд рдХेрд▓ा рдЬाрддो.
рднाрд░рддाрдд рд╡िрд╕्рддृрдд рдЧाрд│ाрдЪी рдоैрджाрдиे (рдЙрджा. рдЧंрдЧा-рдпрдоुрдиा рдоैрджाрди) рдЖрд╣ेрдд, рдЬी рдЕрдд्рдпंрдд рд╕ुрдкीрдХ рдЖрд╣ेрдд. рдпेрдеीрд▓ рдоाрди्рд╕ूрди рд╣рд╡ाрдоाрди рд╢ेрддीрд╕ाрдаी рдЕрдиुрдХूрд▓ рдЖрд╣े. рд╢िрд╡ाрдп, рднाрд░рддाрдд рдоोрдаी рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे рд╢ेрддीрд╕ाрдаी рд╕्рд╡рд╕्рдд рдордЬूрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЖрд╣ेрдд рдЖрдгि рдЙрдд्рдкाрджрдиाрд╕ाрдаी рдоोрдаी рдмाрдЬाрд░рдкेрдард╣ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЖрд╣े.
(рей) рдЙрдж्рдпोрдЧрдзंрдж्рдпांрдЪे рд╡िрддрд░рдг рдЕрд╕рдоाрди рдЕрд╕рддे.
рдЙрдж्рдпोрдЧрдзंрдж्рдпांрдЪ्рдпा рд╕्рдеाрди рдиिрд╢्рдЪिрддीрд╡рд░ рдХрдЪ्рдЪा рдоाрд▓, рдкाрдгी, рдКрд░्рдЬा рд╕ाрдзрдиे, рдордЬूрд░, рд╡ाрд╣рддूрдХ, рдмाрдЬाрд░рдкेрда рдЖрдгि рднांрдбрд╡рд▓ рдпांрд╕ाрд░рдЦ्рдпा рдШрдЯрдХांрдЪा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ोрддो. рд╣े рд╕рд░्рд╡ рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рд╡ рдоाрдирд╡ी рдШрдЯрдХ рдЬрдЧाрдд рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рд╕ाрд░рдЦ्рдпा рдк्рд░рдоाрдгाрдд рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдиाрд╣ीрдд. рдЬ्рдпा рднाрдЧाрдд рд╣े рдШрдЯрдХ рдЕрдиुрдХूрд▓ рдЖрд╣ेрдд рддेрдеे рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ोрддाрдд, рддрд░ рдЗрддрд░рдд्рд░ рдд्рдпांрдЪा рдЕрднाрд╡ рдЕрд╕рддो, рдд्рдпाрдоुрд│े рд╡िрддрд░рдг рдЕрд╕рдоाрди рдЕрд╕рддे.
(рек) рдордз्рдп рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпाрдд рдЙрдж्рдпोрдЧाрдЪा рд╡िрдХाрд╕ рдЭाрд▓ेрд▓ा рдиाрд╣ी.
рдордз्рдп рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рд╣ा 'рдж рдЧ्рд░ेрдЯ рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпрди рдбेрдЭрд░्рдЯ' рдЪा рднाрдЧ рдЖрд╣े. рдпेрдеे рд╣рд╡ाрдоाрди рдЕрддिрд╢рдп рдЙрд╖्рдг рдЖрдгि рдХोрд░рдбे рдЖрд╣े. рдкाрдг्рдпाрдЪी рддीрд╡्рд░ рдЯंрдЪाрдИ рдЖрд╣े. рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрдд्рдпंрдд рд╡िрд░рд│ рдЕрд╕рд▓्рдпाрдиे рдордЬुрд░ांрдЪा рддुрдЯрд╡рдбा рдЖрд╣े рдЖрдгि рдмाрдЬाрд░рдкेрда рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдиाрд╣ी. рд╡ाрд╣рддुрдХीрдЪ्рдпा рд╕ोрдпींрдЪाрд╣ी рдЕрднाрд╡ рдЖрд╣े, рдд्рдпाрдоुрд│े рдпेрдеे рдЙрдж्рдпोрдЧांрдЪा рд╡िрдХाрд╕ рдЭाрд▓ेрд▓ा рдиाрд╣ी.
(рел) рдиिрд░рдХ्рд╖рд░рддा, рджाрд░िрдж्рд░्рдп рдпा рд╕ाрд░рдЦ्рдпा рдШрдЯрдХांрдЪा рдк्рд░ाрджेрд╢िрдХ рд╡िрдХाрд╕ाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рд╣ोрддो.
рдиिрд░рдХ्рд╖рд░рддेрдоुрд│े рдоाрдирд╡ी рд╕ंрд╕ाрдзрдиाрдЪा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрдд рдиाрд╣ी, рдХौрд╢рд▓्рдп рдЖрдгि рддंрдд्рд░рдЬ्рдЮाрдиाрдЪा рдЕрднाрд╡ рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддो. рджाрд░िрдж्рд░्рдпाрдоुрд│े рд▓ोрдХांрдЪी рдХ्рд░рдпрд╢рдХ्рддी рдХрдоी рдЕрд╕рддे рдЖрдгि рднांрдбрд╡рд▓ рдиिрд░्рдоिрддी рд╣ोрдд рдиाрд╣ी. рдпाрдоुрд│े рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЖрдгि рдкाрдпाрднूрдд рд╕ुрд╡िрдзांрд╡рд░ рддाрдг рдпेрддो. рдкрд░िрдгाрдоी, рдк्рд░рджेрд╢ рдоाрдЧाрд╕ рд░ाрд╣рддो рдЖрдгि рд╡िрдХाрд╕ाрд╡рд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрдгाрдо рд╣ोрддो.
рдк्рд░. рей [реп рдЧुрдг]

рдЦाрд▓ीрд▓ рдлрд░рдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рддीрди) :

(рез) рднूрдоी рдЙрдкрдпोрдЬрди рд╡ рднूрдоी рдЖрдЪ्рдЫाрджрди
рднूрдоी рдЖрдЪ्рдЫाрджрди (Land Cover): рдкृрде्рд╡ीрдЪ्рдпा рдкृрд╖्рдарднाрдЧाрд╡рд░ рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХрд░ीрдд्рдпा рдЬे рдЖрдЪ्рдЫाрджрди рдЕрд╕рддे (рдЙрджा. рд╡рдиे, рдкाрдгी, рдмрд░्рдл, рдЦрдбрдХ) рдд्рдпाрд▓ा рднूрдоी рдЖрдЪ्рдЫाрджрди рдо्рд╣рдгрддाрдд.
рднूрдоी рдЙрдкрдпोрдЬрди (Land Use): рдоाрдирд╡ाрдиे рдЖрдкрд▓्рдпा рдЧрд░рдЬेрдиुрд╕ाрд░ рдЬрдоिрдиीрдЪा рдХेрд▓ेрд▓ा рд╡ाрдкрд░ (рдЙрджा. рд╢ेрддी, рд░рд╕्рддे, рд╡рд╕ाрд╣рддी, рдХाрд░рдЦाрдиे) рдо्рд╣рдгрдЬे рднूрдоी рдЙрдкрдпोрдЬрди рд╣ोрдп.
(реи) рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╡ рдЦाрдЬрдЧी рдЙрдж्рдпोрдЧ
рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ: рд╣े рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╕рд░рдХाрд░рдХрдбूрди рдЪाрд▓рд╡рд▓े рдЬाрддाрдд (рдЙрджा. рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓्рд╡े, BHEL). рдпांрдЪा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢ рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡ा рдЖрдгि рдХрд▓्рдпाрдг рд╣ा рдЕрд╕рддो.
рдЦाрдЬрдЧी рдЙрдж्рдпोрдЧ: рд╣े рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╡ैрдпрдХ्рддिрдХ рдХिंрд╡ा рдЦाрдЬрдЧी рдХंрдкрди्рдпांрдХрдбूрди рдЪाрд▓рд╡рд▓े рдЬाрддाрдд (рдЙрджा. рдЯाрдЯा рдоोрдЯрд░्рд╕, рд░िрд▓ाрдпрди्рд╕). рдпांрдЪा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢ рдЬाрд╕्рддीрдд рдЬाрд╕्рдд рдирдлा рдоिрд│рд╡рдгे рд╣ा рдЕрд╕рддो.
(рей) рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рджेрд╢ рд╡ рд░ाрдЬрдХीрдп рдк्рд░рджेрд╢
рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рджेрд╢: рд╣े рдиिрд╕рд░्рдЧрдиिрд░्рдоिрдд рдЕрд╕рддाрдд рдЖрдгि рднूрд░рдЪрдиा, рд╣рд╡ाрдоाрди, рд╡рдирд╕्рдкрддी рдпांрд╕ाрд░рдЦ्рдпा рдШрдЯрдХांрд╡рд░ рдЖрдзाрд░рд▓ेрд▓े рдЕрд╕рддाрдд (рдЙрджा. рд╣िрдоाрд▓рдп, рджрдЦ्рдЦрдирдЪे рдкрдаाрд░). рдпांрдЪ्рдпा рд╕ीрдоा рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рдЖрдгि рдЕрд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЕрд╕рддाрдд.
рд░ाрдЬрдХीрдп рдк्рд░рджेрд╢: рд╣े рдоाрдирд╡рдиिрд░्рдоिрдд рдЕрд╕рддाрдд рдЖрдгि рдк्рд░рд╢ाрд╕рдХीрдп рд╕ोрдпीрд╕ाрдаी рддрдпाрд░ рдХेрд▓ेрд▓े рдЕрд╕рддाрдд (рдЙрджा. рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░, рднाрд░рдд). рдпांрдЪ्рдпा рд╕ीрдоा рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЖрдгि рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЕрд╕рддाрдд.
рдк्рд░. рек [резрез рдЧुрдг]
(рдЕ) рджिрд▓ेрд▓्рдпा рдЬрдЧाрдЪ्рдпा рдирдХाрд╢ाрдд рдкुрдвीрд▓ рдмाрдмी рдпोрдЧ्рдп рд╕ूрдЪी рдХिंрд╡ा рдЪिрди्рд╣ांрдЪ्рдпा рд╕ाрд╣ाрдп्рдпाрдиे рджाрдЦрд╡ा рдЖрдгि рд╕ूрдЪी рддрдпाрд░ рдХрд░ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рд╕рд╣ा) :
 Mark and name the following on the outline map of the world with suitable index
  • (рез) рджрдХ्рд╖िрдг-рдЕрдоेрд░िрдХा рдЦंрдбाрддीрд▓ рд╡िрд░рд│ рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪा рдк्рд░рджेрд╢: рдЕрдоेрдЭॉрди рдирджीрдЪे рдЦोрд░े.
  • (реи) рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдЕрд╡рд╕्рдеेрддीрд▓ рджुрд╕рд▒्рдпा рдЯрдк्рдк्рдпाрддीрд▓ рдЖрдл्рд░िрдХेрддीрд▓ рдПрдХ рджेрд╢: рдиाрдпрдЬрд░ рдХिंрд╡ा рдпुрдЧांрдбा.
  • (рей) рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ाрддीрд▓ рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдХीрдп рд╢рд╣рд░: рдоुंрдмрдИ.
  • (рек) рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпाрддीрд▓ рдкрд╢ुрдкाрд▓рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдбाрдЙрди्рд╕ рдЧрд╡рддाрд│ рдк्рд░рджेрд╢.
  • (рел) рдЖрд╢िрдпा рдЦंрдбाрддीрд▓ рдоाрд╕ेрдоाрд░ीрдд рдЕрдЧ्рд░ेрд╕рд░ рджेрд╢: рдЪीрди рдХिंрд╡ा рдЬрдкाрди.
  • (рем) рдХेрдк рдСрдл рдЧुрдб рд╣ोрдк рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧ: рдЖрдл्рд░िрдХेрдЪे рджрдХ्рд╖िрдг рдЯोрдХ.
  • (рен) рдиाрдИрд▓ рдирджीрдЪे рдЦोрд░े: рдИрд╢ाрди्рдп рдЖрдл्рд░िрдХा (рдЗрдЬिрдк्рдд).
  • (рео) рд╕ैрдмेрд░िрдпाрдЪे рдкрдаाрд░: рдЙрдд्рддрд░ рд░рд╢िрдпा.
(рдм) рджिрд▓ेрд▓्рдпा рдЖрд▓ेрдЦाрдЪे рд╡ाрдЪрди рдХрд░ूрди рдд्рдпाрд╡рд░ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рдиांрдЪी рдЙрдд्рддрд░े рд▓िрд╣ा :

рдЖрд▓ेрдЦाрд╡рд░ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рди (рднाрд░рдд: рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा - рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕ेрд╡ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░):

Questions based on the Occupational Structure Graph
  1. рдкुрдвीрд▓ рдЖрд▓ेрдЦाрдордз्рдпे рдХाрдп рджрд░्рд╢рд╡िрд▓े рдЖрд╣े?
    рднाрд░рддाрддीрд▓ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕ेрд╡ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ाрддीрд▓ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा (рд╢ेрддрдХрд░ी рдЖрдгि рд╢ेрддрдордЬूрд░ рдпांрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी) рджрд░्рд╢рд╡िрд▓ी рдЖрд╣े.
  2. рд╕рд░्рд╡ांрдд рдЬाрд╕्рдд рд╢ेрддрдХрд▒्рдпांрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी рдХोрдгрдд्рдпा рджрд╢рдХाрдд рджिрд╕ूрди рдпेрддे?
    резрепремрез (релрей%).
  3. рд╕рд░्рд╡ांрдд рдХрдоी рд╢ेрддрдордЬुрд░ांрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी рдХोрдгрдд्рдпा рджрд╢рдХाрдд рджिрд▓ेрд▓ी рдЖрд╣े?
    резрепремрез (резрен%).
  4. рджिрд▓ेрд▓्рдпा рд╕्рддंрднाрд▓ेрдЦाрдд рдХोрдгрдд्рдпा рдШрдЯрдХांрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी рд╕рд░्рд╡рдЪ рджрд╢рдХाрдд рдЬाрд╕्рдд рджिрд╕ूрди рдпेрддे?
    рд╢ेрддрдХрд░ी.
  5. рд╡рд░्рд╖ резрепренрез рдордз्рдпे рд╢ेрддрдХрд░ी рд╡ рд╢ेрддрдордЬुрд░ांрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी рдХिрддी рдЖрд╣े?
    рд╢ेрддрдХрд░ी рекрей% рдЖрдгि рд╢ेрддрдордЬूрд░ реирем%.
рдк्рд░. рел [резреи рдЧुрдг]

рдЦाрд▓ीрд▓рдкैрдХी рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдЯिрдкा рд▓िрд╣ा ( рдХोрдгрдд्рдпाрд╣ी рддीрди) :

(рез) рдЬрди्рдорджрд░ рдЖрдгि рдоृрдд्рдпुрджрд░ाрддीрд▓ рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз
рдЬрди्рдорджрд░ рдЖрдгि рдоृрдд्рдпूрджрд░ рдпांрдЪा рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрдвीрд╡рд░ рдеेрдЯ рдкрд░िрдгाрдо рд╣ोрддो. рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рд╕िрдж्рдзांрддाрдиुрд╕ाрд░:
  • рдкрд╣िрд▓्рдпा рдЯрдк्рдк्рдпाрдд рдЬрди्рдорджрд░ рдЖрдгि рдоृрдд्рдпूрджрд░ рджोрди्рд╣ी рдЬाрд╕्рдд рдЕрд╕рддाрдд, рдд्рдпाрдоुрд│े рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрдв рд╕्рдеिрд░ рдЕрд╕рддे.
  • рджुрд╕рд▒्рдпा рдЯрдк्рдк्рдпाрдд рдоृрдд्рдпूрджрд░ рд╡ेрдЧाрдиे рдХрдоी рд╣ोрддो рдкрдг рдЬрди्рдорджрд░ рдЬाрд╕्рддрдЪ рд░ाрд╣рддो, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рд╣ोрддो.
  • рддिрд╕рд▒्рдпा рдЯрдк्рдк्рдпाрдд рдЬрди्рдорджрд░рд╣ी рдХрдоी рд╣ोрддो рдЖрдгि рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрдв рдоंрджाрд╡рддे.
  • рдпा рджोрдШांрдордзीрд▓ рддрдлाрд╡рдд рдо्рд╣рдгрдЬे рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрдв рд╣ोрдп.
(реи) рд╕ंрдоिрд╢्рд░ рднूрдоी рдЙрдкрдпोрдЬрди
рдЬेрд╡्рд╣ा рдПрдЦाрдж्рдпा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ाрдд рдЬрдоिрдиीрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдПрдХाрдЪ рдХाрд░рдгाрд╕ाрдаी рди рдХрд░рддा рд╡िрд╡िрдз рдХाрд░рдгांрд╕ाрдаी (рдЙрджा. рдиिрд╡ाрд╕ी, рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ) рдПрдХрдд्рд░ рдХेрд▓ा рдЬाрддो, рддेрд╡्рд╣ा рдд्рдпाрд╕ рд╕ंрдоिрд╢्рд░ рднूрдоी рдЙрдкрдпोрдЬрди рдо्рд╣рдгрддाрдд. рд╢рд╣рд░ांрдордз्рдпे рдЬाрдЧेрдЪ्рдпा рдХрдорддрд░рддेрдоुрд│े рд╣े рдк्рд░рдоाрдг рдЬाрд╕्рдд рдЕрд╕рддे. рдпाрдоुрд│े рд▓ोрдХांрдЪा рдк्рд░рд╡ाрд╕ рд╡ेрд│ рд╡ाрдЪрддो рдЖрдгि рд╕ोрдпीрд╕ुрд╡िрдзा рдЬрд╡рд│ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддाрдд.
(рек) рд╡ाрд╣рддुрдХीрдЪी рдЙрдж्рдпोрдЧाрдЪ्рдпा рд╡िрдХाрд╕ाрддीрд▓ рднूрдоिрдХा
рд╡ाрд╣рддूрдХ рд╣ा рдЙрдж्рдпोрдЧांрдЪा рдХрдгा рдЖрд╣े. рдХрдЪ्рдЪा рдоाрд▓ рдХाрд░рдЦाрди्рдпाрдкрд░्рдпंрдд рдЖрдгрдгे рдЖрдгि рдкрдХ्рдХा рдоाрд▓ рдмाрдЬाрд░рдкेрдаेрдд рдкोрд╣ोрдЪрд╡рдг्рдпाрд╕ाрдаी рд╕्рд╡рд╕्рдд рдЖрдгि рдЬрд▓рдж рд╡ाрд╣рддुрдХीрдЪी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдЕрд╕рддे. рд╡ाрд╣рддुрдХीрдоुрд│े рдЙрдд्рдкाрджрди рдЦрд░्рдЪ рдХрдоी рд╣ोрддो. рдЬ्рдпा рднाрдЧाрдд рд░ेрд▓्рд╡े, рд░рд╕्рддे рдЖрдгि рдмंрджрд░ांрдЪे рдЬाрд│े рд╡िрдХрд╕िрдд рдЕрд╕рддे, рддिрдеेрдЪ рдЙрдж्рдпोрдЧांрдЪे рдХेंрдж्рд░ीрдХрд░рдг рд╣ोрддे.
рдк्рд░. рем [резреи рдЧुрдг]
(рдЕ) рдЦाрд▓ीрд▓ рдЙрддाрд▒्рдпाрдЪे рд╡ाрдЪрди рдХрд░ूрди рдк्рд░рд╢्рдиांрдЪी рдЙрдд्рддрд░े рд▓िрд╣ा :
  1. рдкрд╢ुрдкाрд▓рди рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпाрдЪे рдЬाрдЧрддिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдХोрдгрдд्рдпा рдЕрдХ्рд╖рд╡ृрдд्рддाрдЪ्рдпा рджрд░рдо्рдпाрди рдЭाрд▓ेрд▓े рдЖрдврд│рддे?
    рейреж° рддे ремреж° рдЙрдд्рддрд░ рдЖрдгि рейреж° рддे релрел° рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдХ्рд╖рд╡ृрдд्рддाрджрд░рдо्рдпाрди.
  2. рдкрд╢ुрдкाрд▓рди рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпाрдЪा рд╕рд░्рд╡ाрдд рдЬाрд╕्рдд рд╡िрдХाрд╕ рдХोрдгрдд्рдпा рдЧोрд▓ाрд░्рдзाрдд рдЭाрд▓ेрд▓ा рдЖрд╣े?
    рдЙрдд्рддрд░ рдЧोрд▓ाрд░्рдзाрдд.
  3. рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдЖрдгि рджрдХ्рд╖िрдг рд╡ рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдЦंрдбाрддीрд▓ рдкрд╢ुрдкाрд▓рди рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХोрдгрдд्рдпा рдШрдЯрдХाрдоुрд│े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдЭाрд▓ेрд▓े рдЖрд╣े?
    рд╡िрд╕्рддीрд░्рдг рдЧрд╡рддाрд│ рдХुрд░рдгे, рдЕрдд्рдпाрдзुрдиिрдХ рддंрдд्рд░, рдмाрдЬाрд░рдкेрда рдЖрдгि рдЬрдоिрдиीрдЪी рдоोрда्рдпा рдк्рд░рдоाрдгाрд╡рд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा.
  4. рдЬрдЧाрддीрд▓ рдкрд╢ुрдкाрд▓рди рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпाрдЪे рдпांрдд्рд░िрдХीрдХрд░рдг рдЭाрд▓ेрд▓े рдЦंрдб рдХोрдгрддे?
    рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा, рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा (рдЖрдгि рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा).
(рдм) рдЖрдХृрддी рдХाрдвूрди рдиाрд╡े рдж्рдпा (рдХोрдгрддेрд╣ी рджोрди) :
  • (рез) рд╕्рдеिрд░ाрд╡рд▓ेрд▓ा рдордиोрд░ा: рддрд│ाрд╢ी рдЖрдгि рдордз्рдпрднाрдЧी рд╕ाрд░рдЦी рд░ुंрджी рдЕрд╕рд▓ेрд▓ा рдЖрдгि рд╡рд░ рдиिрдоुрд│рддा рд╣ोрдд рдЬाрдгाрд░ा рдордиोрд░ा (рдШंрдЯा рдЖрдХाрд░ाрдЪा).
  • (реи) рд╡рд░्рддुрд│ाрдХाрд░ рд╡рд╕्рддी: рдПрдЦाрдж्рдпा рд╕рд░ोрд╡рд░ाрднोрд╡рддी рдХिंрд╡ा рдордз्рдпрд╡рд░्рддी рдаिрдХाрдгाрднोрд╡рддी рд╡рд░्рддुрд│ाрдХाрд░ рд╡рд╕рд▓ेрд▓ी рдШрд░े.
  • (рей) рднूрдЧोрд▓ाрдЪा рдЕрди्рдп рд╡िрд╖рдпाрд╢ी рдЕрд╕рд▓ेрд▓ा рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз: рдордз्рдпрднाрдЧी 'рднूрдЧोрд▓' рдЖрдгि рдмाрдЬूрд▓ा рдЗрддрд░ рд╡िрд╖рдп (рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдЗрддिрд╣ाрд╕, рднूрдЧрд░्рднрд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдЗ.) рдЬोрдбрдгाрд░ी рдЖрдХृрддी.
рдк्рд░. рен [рео рдЧुрдг]

рдЦाрд▓ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рдиांрдЪे рд╕рд╡िрд╕्рддрд░ рдЙрдд्рддрд░े рд▓िрд╣ा ( рдХोрдгрддाрд╣ी рдПрдХ ) :

(рез) рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪ्рдпा рд╡िрддрд░рдгाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рдгाрд░े рдоाрдирд╡ी рдШрдЯрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा.
рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪ्рдпा рд╡िрддрд░рдгाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рдгाрд░े рдоाрдирд╡ी рдШрдЯрдХ рдЦाрд▓ीрд▓рдк्рд░рдоाрдгे рдЖрд╣ेрдд:
  • рд╢ेрддी: рд╕ुрдкीрдХ рдЬрдоिрдиीрдд рд╢ेрддीрдЪा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрддो, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рдЕрди्рдирдкुрд░рд╡рдаा рд╣ोрддो рдЖрдгि рджाрдЯ рд▓ोрдХрд╡рд╕्рддी рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддे (рдЙрджा. рдЧंрдЧा рдоैрджाрди).
  • рдЦाрдгрдХाрдо: рдЦрдиिрдЬांрдЪ्рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддेрдоुрд│े рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рд╣рд╡ाрдоाрдиाрддрд╣ी рд▓ोрдХрд╡рд╕्рддी рд╡ाрдврддे (рдЙрджा. рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкूрд░ рдкрдаाрд░, рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпाрддीрд▓ рд╕ोрди्рдпाрдЪ्рдпा рдЦाрдгी).
  • рд╡ाрд╣рддूрдХ: рд░рд╕्рддे, рд░ेрд▓्рд╡े рдЖрдгि рдмंрджрд░ांрдЪ्рдпा рд╡िрдХाрд╕ाрдоुрд│े рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╡ाрдврддो рдЖрдгि рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рд╣ोрддे.
  • рдиाрдЧрд░ीрдХрд░рдг: рд╢рд╣рд░ांрдордз्рдпे рд░ोрдЬрдЧाрд░, рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЖрдгि рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╕ुрд╡िрдзांрдоुрд│े рдЧ्рд░ाрдоीрдг рднाрдЧाрддूрди рд▓ोрдХांрдЪे рд╕्рдерд▓ांрддрд░ рд╣ोрддे, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рд╢рд╣рд░ांрдд рджाрдЯ рд▓ोрдХрд╡рд╕्рддी рдЕрд╕рддे.
  • рд░ाрдЬрдХीрдп рдШрдЯрдХ рдЖрдгि рд╢ाрд╕рдХीрдп рдзोрд░рдгे: рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕्рдеैрд░्рдп рдЖрдгि рд╕рд░рдХाрд░ी рдзोрд░рдгे (рдЙрджा. рдирд╡ीрди рд╢рд╣рд░े рд╡рд╕рд╡рдгे) рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪ्рдпा рд╡िрддрд░рдгाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рддाрдд.
(реи) рд╡्рдпाрдкाрд░ाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рдгाрд░े рдШрдЯрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ा.
рд╡्рдпाрдкाрд░ाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рдгाрд░े рдк्рд░рдоुрдЦ рдШрдЯрдХ:
  • рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рд╕ाрдзрдирд╕ंрдкрдд्рддीрддीрд▓ рдлрд░рдХ: рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рджेрд╢ाрдЪी рд╕ाрдзрдирд╕ंрдкрдд्рддी (рдоृрджा, рдЦрдиिрдЬे, рд╣рд╡ाрдоाрди) рд╡ेрдЧрд│ी рдЕрд╕рддे, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЙрдд्рдкाрджрдиे рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдаिрдХाрдгीрдЪ рд╣ोрддाрдд.
  • рд╣рд╡ाрдоाрди: рд╣рд╡ाрдоाрдиाрдоुрд│े рд╡рдирд╕्рдкрддी рдЖрдгि рдк्рд░ाрдг्рдпांрдЪे рд╡िрддрд░рдг рдард░рддे, рдЬ्рдпाрдЪा рдЙрдд्рдкाрджрдиाрд╡рд░ рдЖрдгि рд╡्рдпाрдкाрд░ाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рд╣ोрддो (рдЙрджा. рдЙрд╖्рдг рдХрдЯिрдмंрдзाрддीрд▓ рд░рдмрд░, рдХॉрдлी).
  • рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпा: рд▓ोрдХрд╕ंрдЦ्рдпेрдЪा рдЖрдХाрд░, рд╡िрддрд░рдг рдЖрдгि рд░ाрд╣рдгीрдоाрди рдмाрдЬाрд░рдкेрдаेрдЪी рдоाрдЧрдгी рдард░рд╡рддाрдд.
  • рд╕ंрд╕्рдХृрддी: рд╣рд╕्рддрдХрд▓ा рдЖрдгि рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЙрдд्рдкाрджрдиांрдиा рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдоाрдЧрдгी рдЕрд╕рддे.
  • рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕: рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ рдкрдХ्рдХा рдоाрд▓ рдЖрдгि рдпंрдд्рд░рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддाрдд, рддрд░ рд╡िрдХрд╕рдирд╢ीрд▓ рджेрд╢ рдХрдЪ्рдЪा рдоाрд▓.
  • рд╡ाрд╣рддूрдХ рдЖрдгि рджрд│рдгрд╡рд│рдг: рд╕्рд╡рд╕्рдд рдЖрдгि рдЬрд▓рдж рд╡ाрд╣рддुрдХीрдоुрд│े рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ुрд▓рдн рд╣ोрддो.
  • рд╢ाрд╕рдХीрдп рдзोрд░рдгे: рдЬрдХाрдд, рдХрд░ рдЖрдгि рдоुрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд░ाрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ाрд╡рд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдаेрд╡рддाрдд.
Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Maharashtra Board Resources

No comments:

Post a Comment