Showing posts with label ssc. Show all posts
Showing posts with label ssc. Show all posts

Maharashtra Board Class 10 Geography Paper II March 2025 Hindi Medium Solutions

рднूрдЧोрд▓ (73) рдоाрд░्рдЪ 2025 - рдкूрд░्рдг рд╕рдоाрдзाрди (рд╣िंрджी рдоाрдз्рдпрдо)

1. рд╕рд╣ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдирдХрд░ рд╡ाрдХ्рдп рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдП рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рддрд░-рдкुрд╕्рддिрдХा рдоें рдкुрдиः рд▓िрдЦिрдП: (4 рдЕंрдХ)

(1) рднाрд░рдд рдПрд╡ं рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдЗрди рджेрд╢ों рдоें ............ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╢ाрд╕рди рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░: (iii) рдк्рд░рдЬाрддाрди्рдд्рд░िрдХ
(2) рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी ............ рд╣рд╡ाрдУं рдХो рд░ोрдХ рд▓ेрддा рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░: (i) рдЕрдд्рдпрди्рдд рд╢ीрдд
(3) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рджेрд╢ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ूрдк рд╕े ............ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░: (iii) рддृрддीрдпрдХ
(4) рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рд╡िрд╢्рд╡ рдоें ............ рдХ्рд░рдоांрдХ рдкрд░ рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░: (i) рдкाँрдЪрд╡ें

2. рднिрди्рди рдШрдЯрдХ рдкрд╣рдЪाрдиिрдП: (4 рдЕंрдХ)

(1) рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕ाрдордЧ्рд░ी: рдЙрдд्рддрд░: (iii) рд╕ंрдЧрдгрдХ
(2) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХी рдирджिрдпाँ: рдЙрдд्рддрд░: (iv) рдЧंрдЧा
(3) рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп: рдЙрдд्рддрд░: (iii) рдкрд░्рдпрдЯрди
(4) рдЕрдзिрд╡ाрд╕ों рдХे рдХेрди्рдж्рд░ीрдХрд░рдг рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдШрдЯрдХ: рдЙрдд्рддрд░: (ii) рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдЬрд▓рд╡ाрдпु

3. рд╕рд╣ी рдЕрдерд╡ा рдЧрд▓рдд рдмрддाрдЗрдП (рдХोрдИ рдЪाрд░): (4 рдЕंрдХ)

(1) рднाрд░рддीрдп рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдпुрд╡ाрдУं рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдЕрдзिрдХ рд╣ै। - рд╕рд╣ी

(2) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдПрд╡ं рднाрд░рдд рдоें рдПрдХ рд╣ी рд╕рдордп рдкрд░ рд╕рдоाрди рдЛрддुрдПँ рд╣ोрддी рд╣ैं। - рдЧрд▓рдд

(3) рдоैрдиोрд╕ рдиाрдордХ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рдиीрдЧ्рд░ो рдПрд╡ं рдЕрдоेрдЬрди рдирджिрдпों рдХे рд╕ंрдЧрдо рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। - рд╕рд╣ी

(4) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рд▓िंрдЧ-рдЕрдиुрдкाрдд рдЕрдзिрдХ рд╣ै। - рд╕рд╣ी

(5) рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХेрд╡рд▓ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рд╣ी рдмाрдШ рдФрд░ рд╕िंрд╣ рджोрдиों рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। - рдЧрд▓рдд

4. (рдЕ) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХे рд░ेрдЦाрдоाрди-рдЪिрдд्рд░ рдоें рдиिрдо्рди рдШрдЯрдХ рджрд░्рд╢ाрдХрд░ рдиाрдо рд▓िрдЦिрдП рдПрд╡ं рд╕ूрдЪी рддैрдпाрд░ рдХीрдЬिрдП (рдХोрдИ рдЪाрд░): (4 рдЕंрдХ)

рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдоाрдирдЪिрдд्рд░ рдкрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХो рдЕंрдХिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП:

  • (1) рдкंрдкाрд╕ (рд╕ुрджूрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рдШाрд╕ рдХे рдоैрджाрди)
  • (2) рдорд░ाрдЬो рдж्рд╡ीрдк (рдЕрдоेрдЬрди рдирджी рдХे рдоुрд╣ाрдиे рдкрд░)
  • (3) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी (рдм्рд░ाрдЬीрд▓िрдпा)
  • (4) рдкीрдХो рджी рдиेрдм्рд▓ीрдиा (рдЙрдд्рддрд░ рдоें рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╢िрдЦрд░)
  • (5) рдкрд░ाрдиा рдирджी (рджрдХ्рд╖िрдг рдХी рдУрд░ рдмрд╣рдиे рд╡ाрд▓ी)
  • (6) рдоाрд░ाрди्рд╣ाрдУ рд░ाрдЬ्рдп (рдЙрдд्рддрд░ी рддрдЯीрдп рд░ाрдЬ्рдп)

4. (рдЖ) рджिрдП рдЧрдП рдоाрдирдЪिрдд्рд░ (рднाрд░рдд рд╕्рдеाрди рдПрд╡ं рд╡िрд╕्рддाрд░) рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ рдиिрдо्рди рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे (рдХोрдИ рдЪाрд░): (4 рдЕंрдХ)

(1) рджिрдпा рдЧрдпा рдоाрдирдЪिрдд्рд░ рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рдоाрдирдЪिрдд्рд░ рднाрд░рдд рдХा рд╕्рдеाрди рдПрд╡ं рд╡िрд╕्рддाрд░ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।
(2) рднाрд░рдд рдХा рд╕ुрджूрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рдХौрдирд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдЗंрджिрд░ा рдкॉрдЗंрдЯ।
(3) рднाрд░рдд рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕े рдкрд╢्рдЪिрдо рдХी рджूрд░ी рдХिрддрдиी рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 3000 рдХिрдоी।
(4) рдХौрдирд╕े рд░ेрдЦांрд╢ рдХो рднाрд░рддीрдп рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 82° 30' рдкूрд░्рд╡ рд░ेрдЦांрд╢।
(5) рднाрд░рдд рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдХौрдирд╕ा рд╕ाрдЧрд░ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд░рдмрд╕ाрдЧрд░।

5. рднौрдЧोрд▓िрдХ рдХाрд░рдг рд▓िрдЦिрдП (рдХोрдИ рджो): (6 рдЕंрдХ)

(1) рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рдЕрдзिрдХांрд╢ рдирджिрдпाँ рдмाрд░рд╣рдоाрд╕ी рд╣ैं।
рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рдирджिрдпाँ рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░ों (рд╣िрдордирджों) рд╕े рдиिрдХрд▓рддी рд╣ैं। рдЧ्рд░ीрд╖्рдо рдЛрддु рдоें рдмрд░्рдл рдкिрдШрд▓рдиे рд╕े рдФрд░ рд╡рд░्рд╖ा рдЛрддु рдоें рдоाрдирд╕ूрди рдХी рдмाрд░िрд╢ рд╕े рдЗрди्рд╣ें рдЬрд▓ рдоिрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдпे рд╕ाрд▓ рднрд░ рдмрд╣рддी рд╣ैं।
(2) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХрдо рд╣ी рдЖрддे рд╣ैं।
рднूрдордз्рдп рд░ेрдЦा рдХे рдкाрд╕ рддाрдкрдоाрди рдХा рдЕंрддрд░ рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдХोрд░िрдУрд▓िрд╕ рдмрд▓ рдЕрдд्рдпंрдд рдХ्рд╖ीрдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдпे рдХрдо рдЖрддे рд╣ैं।
(3) рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдЕрдзिрд╡ाрд╕ рд╡िрд░рд▓ рд╣ैं।
рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ 'рд╕ूрдЦा рдЪрддुрд░्рднुрдЬ' рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд╡рд░्рд╖ा рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╢ुрд╖्рдХ рд╣ै। рдкाрдиी рдХी рдХрдоी рдФрд░ рдЦेрддी рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ाँ рдмрд╕्рддिрдпाँ рд╡िрд░рд▓ рд╣ैं।
(4) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдЬрд▓ рдпाрддाрдпाрдд рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै।
рдЕрдоेрдЬрди рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХी рдЕрдзिрдХांрд╢ рдирджिрдпाँ рдкрдаाрд░ी рднाрдЧों рд╕े рдмрд╣рддी рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рддीрд╡्рд░ рдвाрд▓ рдФрд░ рдЭрд░рдиे рд╣ैं, рдЬो рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдиौрдХाрдпрди рдХो рдХрдаिрди рдмрдиाрддे рд╣ैं।

6. (рдЕ) рд╕ांрдЦ्рдпिрдХीрдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕ाрдзाрд░рдг рд╕्рддंрдн рдЖрд▓ेрдЦ рдмрдиाрдЗрдП рддрдеा рдиिрдо्рди рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП: (6 рдЕंрдХ)

рд╡рд░्рд╖19811991200120112016
рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдк्рд░рдоाрдг (%)40.848.261.069.372.2
(1) рджिрдпा рдЧрдпा рдЖрд▓ेрдЦ рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рдЖрд▓ेрдЦ рднाрд░рдд рдХा рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдк्рд░рдоाрдг (1981 рд╕े 2016) рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।
(2) 1991 рдоें рднाрд░рдд рдоें рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рджрд░ рдХिрддрдиी рдеी? рдЙрдд्рддрд░: 48.2%।
(3) 1991 рд╕े 2001 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рджрд░ рдоें рдХिрддрдиी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 12.8% (61.0 - 48.2)।
рдЕрдерд╡ा (Optional - рдЖрдХृрддि рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг)

6. (рдЖ) рджी рдЧрдИ рдЖрдХृрддि рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ рдиिрдо्рди рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП: (6 рдЕंрдХ)

(1) рдХौрдирд╕े рджेрд╢ рдоें рдЕрдзिрдХ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рдк्рд░рддिрд╢рдд рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдоें рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рднाрд░рдд (48.8%)।
(2) рдХौрдирд╕े рджेрд╢ рдоें рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рддृрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХा рдпोрдЧрджाрди рдЕрдзिрдХ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдм्рд░ाрдЬीрд▓ (67%)।
(3) рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдж्рд╡िрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рдЕрдзिрдХ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдм्рд░ाрдЬीрд▓ (27.5%)।
(4) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдХौрдирд╕े рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдоें рдЕрдзिрдХрддрдо рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рддृрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп (71%)।
(5) рднाрд░рдд рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рддृрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХा рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдХिрддрдиा рдЕрдзिрдХ рдпोрдЧрджाрди рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 10% (67% - 57%)।
(6) рднाрд░рдд рдХी рдХिрддрдиे рдк्рд░рддिрд╢рдд рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рддृрддीрдпрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдоें рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 26.9%।

7. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рд╕рд╡िрд╕्рддाрд░ рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП (рдХोрдИ рджो): (8 рдЕंрдХ)

(1) рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं? рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХी рдкूрд░्рд╡ рддैрдпाрд░ी рдХैрд╕े рдХрд░ेंрдЧे?
рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХिрд╕ी рднौрдЧोрд▓िрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдж्рд╡ाрд░ा рд╡рд╣ाँ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा। рдкूрд░्рд╡ рддैрдпाрд░ी рдХे рд▓िрдП: рд╕्рдеाрди рдФрд░ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХा рдЪрдпрди рдХрд░рдиा, рдпाрдд्рд░ा рдХा рдоाрд░्рдЧ рдФрд░ рд╕рдордп рд╕ाрд░िрдгी рдмрдиाрдиा, рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдФрд░ рдк्рд░рд╢्рдиाрд╡рд▓ी рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиा, рддрдеा рдХैрдорд░ा, рдиोрдЯрдмुрдХ, рдирдХ्рд╢ा рдФрд░ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХिрдЯ рдЬुрдЯाрдиा рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै।
(2) рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░рддा рдХे рдЙрдкрд░ाрди्рдд рднाрд░рдд рдПрд╡ं рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХो рдХिрди рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдЬूрдЭрдиा рдкрдб़ा?
рднाрд░рдд рдХो рддीрди рдпुрдж्рдзों, рд╡िрднिрди्рди рднाрдЧों рдоें рдЕрдХाрд▓ рдФрд░ рд╢рд░рдгाрд░्рдеिрдпों рдХे рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдЬैрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкреЬा। рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХो 1930 рд╕े 1985 рддрдХ рд╕ैрди्рдп рд╢ाрд╕рди рдХी рдЪुрдиौрддिрдпों рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡िрдд्рддीрдп рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рд╡ рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рд╕े рд▓реЬрдиा рдкреЬा।
(3) рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдПрд╡ं рднाрд░рдд рдХो рдХौрди-рдХौрдирд╕ी рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ рд░рд╣ा рд╣ै?
рджोрдиों рджेрд╢ों рдХो рд╡рдиों рдХी рдЕंрдзाрдзुंрдз рдХрдЯाрдИ (Deforestation), рдмреЭрддे рдк्рд░рджूрд╖рдг (рд╡ाрдпु, рдЬрд▓ рдФрд░ рдз्рд╡рдиि), рдЕрдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╢рд╣рд░ीрдХрд░рдг рд╕े рдХрдЪрд░ा рдк्рд░рдмंрдзрди рдХी рд╕рдорд╕्рдпा, рдФрд░ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ों рдХे рдЖрд╡ाрд╕ рдирд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рдЬैрд╕ी рдЪुрдиौрддिрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкреЬ рд░рд╣ा рд╣ै।

рд╕рдордп: 2 рдШंрдЯे | рдХुрд▓ рдЕंрдХ: 40

Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Educational Resources

SSC 10th Science Part 2 March 2024 Question Paper Solution Marathi Medium

рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЖрдгि рддंрдд्рд░рдЬ्рдЮाрди рднाрдЧ реи (рдо) - рдоाрд░्рдЪ реирежреирек рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЙрдд्рддрд░े

рдорд╣рдд्рдд्рд╡ाрдЪ्рдпा рд╕ूрдЪрдиा: рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рд╢्рдиांрдЪी рдЙрдд्рддрд░े рдмोрд░्рдбाрдЪ्рдпा рдирд╡ीрди рдЕрдн्рдпाрд╕рдХ्рд░рдоाрдиुрд╕ाрд░ рдЖрдгि рджिрд▓ेрд▓्рдпा рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░िрдХेрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд╣ेрдд.

рдк्рд░рд╢्рди рез (рдЕ) рдпोрдЧ्рдп рдкрд░्рдпाрдп рдиिрд╡рдбूрди рдд्рдпाрдЪा рдХ्рд░рдоांрдХ рд▓िрд╣ा :

(i) рдкुрдирд░्рдЬрдирди рдкрдж्рдзрддी рдХोрдгрдд्рдпा рдк्рд░ाрдг्рдпाрдд рдЖрдврд│рддे?
рдЙрдд्рддрд░: (рдб) рдк्рд▓ॅрдиेрд░ीрдпा
(ii) рд▓ॅрдХ्рдЯोрдмॅрд╕िрд▓рд╕ рдм्рд░ुрдИрд╕рдж्рд╡ाрд░े рдХोрдгрддे рдкेрдп рддрдпाрд░ рд╣ोрддे?
рдЙрдд्рддрд░: (рдб) рд╕िрдбाрд░
(iii) рдЬрдиुрдХाрддीрд▓ рди्рдпूрдХ्рд▓िрдУрдЯाрдИрдбрдЪ्рдпा рдЬाрдЧेрддीрд▓ рдмрджрд▓ाрд▓ा рдХाрдп рдо्рд╣рдгрддाрдд?
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) рдЙрдд्рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
(iv) рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ाрддीрд▓ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЕрдгुрдКрд░्рдЬा рдиिрд░्рдоिрддी рдХेंрдж्рд░ рдХोрдаे рдЖрд╣े?
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) рддाрд░ाрдкूрд░
(v) рд╕ंрдзीрдкाрдж (Arthropoda) рд╕ंрдШाрдЪे рдЙрджाрд╣рд░рдг рдУрд│рдЦा:
рдЙрдд्рддрд░: (рдЕ) рд╡िंрдЪू

рдк्рд░рд╢्рди рез (рдм) рдЦाрд▓ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा :

(i) рдЧрдЯाрддीрд▓ рд╡ेрдЧрд│ा рд╢рдм्рдж рдУрд│рдЦा: рдбрдХрдмीрд▓ рдк्рд▓ॅрдЯिрдкрд╕, рдкाрдкрд▓ेрдЯ, рд▓ंрдЧрдлीрд╢, рдкेрд░ीрдкॅрдЯрд╕.
рдЙрдд्рддрд░: рдкाрдкрд▓ेрдЯ. (рдХाрд░рдг: рдЗрддрд░ рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░ाрдг्рдпांрдиा рд╡िрд╡िрдз рд╕ंрдШांрдордзीрд▓ 'рдЬोрдбрдгाрд░े рджुрд╡े' рдо्рд╣рдЯрд▓े рдЬाрддे.)
(ii) рд╕рд╣рд╕ंрдмंрдз рд▓िрд╣ा: рдд्рд╡рдЪा : рдоेрд▓ॅрдиिрди :: рд╕्рд╡ाрджुрдкिंрдб : _________
рдЙрдд्рддрд░: рдЗрди्рд╕्рдпुрд▓िрди.
(iii) рдЪूрдХ рдХी рдмрд░ोрдмрд░: рдкाрдг्рдпाрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдХрд░ूрди рдЙрдкрдпोрдЧी рдЬीрд╡ांрдЪी рдиिрд░्рдоिрддी рдХрд░рдгे рдо्рд╣рдгрдЬे рдиीрд▓рдХ्рд░ांрддी рд╣ोрдп.
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдд्рдп (рдмрд░ोрдмрд░).
(iv) W.H.O. рдпा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд░ूрдкाрдЪे рд╡िрд╕्рддाрд░िрдд рдиाрд╡ рд▓िрд╣ा.
рдЙрдд्рддрд░: World Health Organization (рдЬाрдЧрддिрдХ рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╕ंрдШрдЯрдиा).
(v) рдпोрдЧ्рдп рдЬोрдбी рдЬुрд│рд╡ा: рдкुрд░ुрд╖ (Male)
рдЙрдд्рддрд░: (рдм) 44 + XY.

рдк्рд░рд╢्рди реи (рдЕ) рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдХाрд░рдгे рд▓िрд╣ा (рдХोрдгрддीрд╣ी рджोрди) :

(i) рдХाрд╕рд╡ाрдЪा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рдЙрднрдпрдЪрд░ рд╡рд░्рдЧाрдд рдХा рдХрд░рддा рдпेрдд рдиाрд╣ी?
рдЙрдд्рддрд░: рдХाрд╕рд╡ाрдЪी рдд्рд╡рдЪा рдХोрд░рдбी рдЖрдгि рдЦрд╡рд▓ेрдпुрдХ्рдд рдЕрд╕рддे, рддрд░ рдЙрднрдпрдЪрд░ рдк्рд░ाрдг्рдпांрдЪी рдд्рд╡рдЪा рдУрд▓рд╕рд░ рдЕрд╕рддे. рддрд╕ेрдЪ рдХाрд╕рд╡ рдХेрд╡рд│ рдлुрдл्рдлुрд╕ाрдж्рд╡ाрд░े рд╢्рд╡рд╕рди рдХрд░рддे рдЖрдгि рдЖрдкрд▓ी рдЕंрдбी рдЬрдоिрдиीрд╡рд░ рдШाрд▓рддे. рд╣ी рд╕рд░्рд╡ рд▓рдХ्рд╖рдгे рд╕рд░рдкрдЯрдгाрд▒्рдпा (Reptilia) рд╡рд░्рдЧाрдЪी рдЖрд╣ेрдд.
(ii) рдЬрд▓рд╡िрдж्рдпुрдд, рд╕ौрд░ рдЖрдгि рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬेрд▓ा рдиूрддрдиीрдХрд░рдгрдХ्рд╖рдо рдКрд░्рдЬा рдХा рдо्рд╣рдгрддाрдд?
рдЙрдд्рддрд░: рдХाрд░рдг рд╣े рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрдд рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпांрд╡рд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрд╕ूрди рддे рдХрдзीрд╣ी рди рд╕ंрдкрдгाрд░े рдЖрд╣ेрдд рдЖрдгि рдиिрд╕рд░्рдЧाрдд рд╕рддрдд рдкुрдирд░ुрдЬ्рдЬीрд╡िрдд рд╣ोрддाрдд.
(iii) рд╡्рдпाрдпाрдо рдХेрд▓्рдпाрдиंрддрд░ рдердХрд▓्рдпाрд╕ाрд░рдЦे рдХा рд╡ाрдЯрддे?
рдЙрдд्рддрд░: рдЬрдб рд╡्рдпाрдпाрдо рдХрд░рддाрдиा рд╕्рдиाрдпूंрдиा рдСрдХ्рд╕िрдЬрди рдХрдоी рдкрдбрддो, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рддिрдеे 'рд╡िрдиाॅрдХ्рд╕ी рд╢्рд╡рд╕рди' рд╣ोрдКрди рд▓ॅрдХ्рдЯिрдХ ре▓рд╕िрдб рд╕ाрдарддे. рдпाрдоुрд│े рдердХрд╡ा рдЬाрдгрд╡рддो.

рдк्рд░рд╢्рди реи (рдм) рдЦाрд▓ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рддीрди) :

(i) рдХिрд░рдгोрдд्рд╕ाрд░ी рдк्рд░рджूрд╖рдгाрдЪे рдоाрдирд╡ी рд╢рд░ीрд░ाрд╡рд░ рд╣ोрдгाрд░े рдЪाрд░ рджुрд╖्рдкрд░िрдгाрдо рд▓िрд╣ा.
рез. рдХॅрди्рд╕рд░рдЪा рдзोрдХा рд╡ाрдврддो. реи. рд╢рд░ीрд░ाрддीрд▓ рдкेрд╢ी рдирд╖्рдЯ рд╣ोрддाрдд. рей. рдЕрдиुрд╡ंрд╢िрдХ рджोрд╖ рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддाрдд. рек. рдбोрд│्рдпांрдЪे рд╡िрдХाрд░ (рдоोрддीрдмिंрджू) рд╣ोрддाрдд.
(ii) рддрдХ्рддा рдкूрд░्рдг рдХрд░ा: рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЖрд░ोрдЧ्рдпाрд╡рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХрд░рдгाрд░े рдШрдЯрдХ
Social Health Chart
рдЙрдд्рддрд░: рез. рд╢िрдХ्рд╖рдг, реи. рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддी, рей. рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╕ेрд╡ा, рек. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрддрддा.
(iii) рдЖрдкрдд्рддीрдЪ्рдпा рд╡्рдпाрдк्рддीрдЪा рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддा рд╡िрдЪाрд░ाрдд рдШ्рдпाрд╡्рдпा рд▓ाрдЧрдгाрд▒्рдпा рдЪाрд░ рдмाрдмी рд▓िрд╣ा.
рез. рдкूрд░्рд╡рддрдпाрд░ी, реи. рдЗрд╢ाрд░ा, рей. рдЖрдгीрдмाрдгीрдЪा рдЯрдк्рдкा, рек. рдкुрдирд░्рд╡рд╕рди.
(iv) рд╕ूрдХ्рд╖्рдордЬैрд╡िрдХ рдЗंрдзрдиांрдЪी рдиाрд╡े рдЖрдгि рд╡ाрдкрд░ рд╡ाрдврд╡рдгे рдХा рдЧрд░рдЬेрдЪे рдЖрд╣े?
рдЙрдд्рддрд░: рдоिрдеेрди рдЖрдгि рдЗрдеेрдиॉрд▓. рдк्рд░рджूрд╖рдг рдХрдоी рдХрд░рдг्рдпाрд╕ाрдаी рдЖрдгि рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдЗंрдзрдиांрд╡рд░ीрд▓ рдЕрд╡рд▓ंрдмिрдд्рд╡ рдХрдоी рдХрд░рдг्рдпाрд╕ाрдаी рдд्рдпांрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдЧрд░рдЬेрдЪा рдЖрд╣े.
(v) рдбी.рдПрди.рдП. рдлिंрдЧрд░рдк्рд░िंрдЯींрдЧ рдо्рд╣рдгрдЬे рдХाрдп рдЖрдгि рдд्рдпाрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдХोрдаे рд╣ोрддो?
рдЙрдд्рддрд░: рд╡्рдпрдХ्рддीрдЪ्рдпा DNA рдордзीрд▓ рд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдпрдкूрд░्рдг рдЖрд░ाрдЦрдб्рдпाрд╡рд░ूрди рдд्рдпाрдЪी рдУрд│рдЦ рдкрдЯрд╡рдгे. рдпाрдЪा рд╡ाрдкрд░ рдЧुрди्рд╣ेрдЧाрд░ी рддрдкाрд╕ рдЖрдгि рдкिрддृрдд्рд╡ рдЪाрдЪрдгीрдд рд╣ोрддो.

рдк्рд░рд╢्рди рей рдЦाрд▓ीрд▓ рдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा (рдХोрдгрддेрд╣ी рдкाрдЪ) :

(i) рдЬीрд╡рдирд╕рдд्рдд्рд╡ांрдЪी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдЖрдгि рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг:
рдЙрдд्рддрд░: рдЬीрд╡рдирд╕рдд्рдд्рд╡े рдо्рд╣рдгрдЬे рд╢рд░ीрд░ाрдЪ्рдпा рдЖрд░ोрдЧ्рдпाрд╕ाрдаी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЕрд╕рд▓ेрд▓ी рд╕ेंрдж्рд░िрдп рд╕ंрдпुрдЧे.
рез. рдЬрд▓рд╡िрдж्рд░ाрд╡्рдп: B, C.
реи. рдоेрджрд╡िрдж्рд░ाрд╡्рдп: A, D, E, K.
(ii) рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рд▓िрд╣ा: рдоूрд▓рдкेрд╢ी, рдХ्рд▓ोрдиिंрдЧ, рдЬрдиुрдХीрдпрджृрд╖्рдЯ्рдпा рдЙрди्рдирдд рдкिрдХे.
рез. рдоूрд▓рдкेрд╢ी: рдмрд╣ुрдкेрд╢ीрдп рд╕рдЬीрд╡ांрдЪ्рдпा рд╢рд░ीрд░ाрддीрд▓ рдЬ्рдпा рдкेрд╢ींрдкाрд╕ूрди рдЗрддрд░ рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рдХाрд░рдЪ्рдпा рдкेрд╢ी рддрдпाрд░ рд╣ोрддाрдд.
реи. рдХ्рд▓ोрдиिंрдЧ: рдПрдЦाрдж्рдпा рдкेрд╢ीрдЪी рдХिंрд╡ा рд╕рдЬीрд╡ाрдЪी рд╣ुрдмेрд╣ूрдм рдЕрдиुрд╡ंрд╢िрдХ рдк्рд░рддिрдХृрддी рддрдпाрд░ рдХрд░рдгे.
рей. рдЬрдиुрдХीрдп рдЙрди्рдирдд рдкिрдХे: рдмाрд╣ेрд░рдЪे рдЬрдиुрдХ рдШाрд▓ूрди рдкिрдХांрдЪ्рдпा рдЧुрдгрдзрд░्рдоाрдд рд╕ुрдзाрд░рдгा рдХेрд▓ेрд▓ी рдкिрдХे.
(iii) рдЙрддाрд░ा рдкूрд░्рдг рдХрд░ा: (рд╕рдоुрдж्рд░ाрддीрд▓ рддेрд▓ рдЧрд│рддी)
рдЙрдд्рддрд░: рез. рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдЕрдо, реи. рдШाрддрдХ, рей. рдпांрдд्рд░िрдХ, рек. рдкिрд░िрдбिрди्рд╕, рел. рдСрдХ्рд╕िрдЬрди, рем. CO2.
(iv) рдкрд╡рдирдЪрдХ्рдХी рдЖрдХृрддी рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди:
Wind Turbine
(рдЕ) рд╣ी рдЖрдХृрддी рдкрд╡рдирдЪрдХ्рдХीрдЪ्рдпा рд╡िрд╡िрдз рдШрдЯрдХांрдЪी рдЖрд╣े.
(рдм) рдКрд░्рдЬेрдЪा рд╕्рд░ोрдд: рд╡ाрд░ा.
(рдХ) рдпाрдоुрд│े рдк्рд░рджूрд╖рдг рд╣ोрдд рдиाрд╣ी рдЖрдгि рд╣ा рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрдд рдЖрд╣े, рдо्рд╣рдгूрди рддो рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгрд╕्рдиेрд╣ी рдЖрд╣े.
(v) рддрдХ्рддा рдкूрд░्рдг рдХрд░ा: рддाрдгрддрдгाрд╡ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдкрдиाрдЪे рдЙрдкाрдп
Stress Management
рдЙрдд्рддрд░: рез. рд╕ंрдЧीрдд, реи. рд╡्рдпाрдпाрдо, рей. рд╡ाрдЪрди, рек. рдЫंрдж, рел. рдиिрд╕рд░्рдЧ рдкрд░्рдпрдЯрди, рем. рдоैрджाрдиी рдЦेрд│.
(vi) рдк्рд░рдердоोрдкрдЪाрд░ рдкेрдЯीрд╕ाрдаी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕рд╣ा рд╕ाрд╣िрдд्рдпांрдЪी рдиाрд╡े:
рез. рдмँрдбेрдЬ, реи. рдХाрдкूрд╕, рей. рдбेрдЯॉрд▓, рек. рдХाрдд्рд░ी, рел. рдЪिрдХрдЯрдкрдЯ्рдЯी, рем. рдЕँрдЯीрд╕ेрдк्рдЯिрдХ рдХ्рд░ीрдо.
(vii) рдЕрд╡рд╢ेрд╖ांрдЧे рдо्рд╣рдгрдЬे рдХाрдп? рдоाрдирд╡ी рд╢рд░ीрд░ाрддीрд▓ рджोрди рдиाрд╡े рд▓िрд╣ा.
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдЬीрд╡ांрдордзीрд▓ рдиिрд░ुрдкрдпोрдЧी рдХिंрд╡ा рдЕрдкूрд░्рдг рд╡ाрдв рдЭाрд▓ेрд▓्рдпा рдЗंрдж्рд░िрдпांрдиा рдЕрд╡рд╢ेрд╖ांрдЧे рдо्рд╣рдгрддाрдд. рдЙрджा. рдоाрдХрдбрд╣ाрдб рдЖрдгि рдЕрдХ्рдХрд▓рджाрдв.
рдЙрдкрдпुрдХ्рддрддा: рдоाрдХрдбрд╣ाрдб рд╢ेрдкрдЯी рдЕрд╕рд▓ेрд▓्рдпा рдк्рд░ाрдг्рдпांрдд рдЖрдгि рдЕрдХ्рдХрд▓рджाрдв рд░рд╡ंрде рдХрд░рдгाрд▒्рдпा рдк्рд░ाрдг्рдпांрдд рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрд╕рддे.
(viii) рдк्рд░ाрдгी рдУрд│рдЦा: (рдЕ) рдХाрдЯेрд░ी рдд्рд╡рдЪा, (рдм) рдЖрднाрд╕ी рджेрд╣рдЧुрд╣ा, (рдХ) рдХрд▓्рд▓्рдпांрдж्рд╡ाрд░े рд╢्рд╡рд╕рди.
(рдЕ) рд╕ंрдШ: Echinodermata (рдЙрджा. рддाрд░ाрдоाрд╕ा).
(рдм) рд╕ंрдШ: Aschelminthes (рдЙрджा. рдЬंрдд/Ascaris).
(рдХ) рд╡рд░्рдЧ: Pisces (рдЙрджा. рд░ोрд╣ू рдоाрд╕ा).

рдк्рд░рд╢्рди рек рдЦाрд▓ीрд▓рдкैрдХी рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди рд╕ोрдбрд╡ा :

(i) рдкुрд░ुрд╖ рдк्рд░рдЬрдирди рд╕ंрд╕्рдеेрд╡рд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рддрд░े:
Male Reproductive System
(рдЕ) рд╢ुрдХ्рд░ाрдгू рдиिрд░्рдоिрддी рд╡ृрд╖рдг рдордз्рдпे рд╣ोрддे.
(рдЖ) рд▓ांрдмी: рд╕ाрдзाрд░рдг ремреж рдоाрдпрдХ्рд░ोрдоीрдЯрд░.
(рдЗ) рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд╣िрдиी рд╢ुрдХ्рд░ाрдгूंрдиा рдкुрдвे рд╡ाрд╣ूрди рдиेрддे.
(рдИ) рдЕрд░्рдзрд╕ूрдд्рд░ी (Meiosis) рд╡िрднाрдЬрдиाрдж्рд╡ाрд░े.
(рдЙ) рд╢िрд╢्рди рдЖрдгि рдк्рд░ोрд╕्рдЯेрдЯ рдЧ्рд░ंрдеी.
(ii) рдзोрдХ्рдпाрдд рдЖрд▓ेрд▓्рдпा рдк्рд░рдЬाрддींрдЪे рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг рдЖрдгि рд╕ंрд╡рд░्рдзрди:
Classification of threatened species Chart
Flow chart Answer
(a) рез. рд╕ंрдХрдЯрдЧ्рд░рд╕्рдд, реи. рджुрд░्рдоिрд│, рей. рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓, рек. рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд.
(b) рд╕ंрд╡рд░्рдзрди: рез. рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг, реи. рдк्рд░рджूрд╖рдг рд░ोрдЦрдгे, рей. рдХाрдпрдж्рдпांрдЪे рдкाрд▓рди, рек. рдЬрдирдЬाрдЧृрддी.
(c) рд░ेрдб рд▓िрд╕्рдЯ рд░ंрдЧ: рез. рдЧुрд▓ाрдмी (рд╕ंрдХрдЯрдЧ्рд░рд╕्рдд), реи. рд╣िрд░рд╡ा (рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд).
Question Paper Page 1 Question Paper Page 2 Question Paper Page 3 Question Paper Page 4 Question Paper Page 5 Question Paper Page 6 Question Paper Page 7 Question Paper Page 8 Question Paper Page 9 Question Paper Page 10 Question Paper Page 11 Visit omtexclasses.com

SSC 10th Science Part 2 March 2024 Question Paper Solution Maharashtra Board

Science and Technology Part II (E) - March 2024 Full Solution

Examination Details:
  • Subject: Science and Technology Part II (English Medium)
  • Time: 2 Hours | Max Marks: 40
  • Note: All questions are compulsory. Scientifically correct, labeled diagrams should be drawn wherever necessary.

Q. 1 (A) Choose and write correct option number as answer:

(i) Regeneration occurs in:
Answer: (D) planaria
(ii) Lactobacillus brevis gives us the beverage:
Answer: (D) cider
(iii) A minor change occurs due to change in position of any nucleotide is termed as:
Answer: (C) mutation
(iv) Atomic power plant in Maharashtra is:
Answer: (C) Tarapur
(v) Example of phylum Arthropoda is:
Answer: (A) scorpion

Q. 1 (B) Solve the following:

(i) Pick the odd man out: duckbill platypus, pomfret, lungfish, peripatus.
Answer: Pomfret. (Reason: Others are connecting links between different groups of organisms, while pomfret is a true fish).
(ii) Write co-relation: Skin: Melanin :: Pancreas: _________
Answer: Insulin (Melanin is a pigment of the skin, Insulin is a hormone secreted by the Pancreas).
(iii) State, true or false: Production of various useful aquatic organisms with the help of water is called blue revolution.
Answer: True.
(iv) Write full form of WHO.
Answer: World Health Organization.
(v) Match the pair: Male
Answer: (1) Male — (b) $44+XY$

Q. 2 (A) Give scientific reasons (any two):

(i) Though tortoise lives on land as well as in water, it cannot be included in class-Amphibia.
Answer:
  • Tortoises have dry and scaly skin, whereas amphibians have moist skin used for respiration.
  • Tortoises breathe only through lungs, while amphibians can respire through their skin (cutaneous respiration) in water.
  • Tortoises lay hard-shelled eggs on land, which is a characteristic of Class Reptilia.
(ii) Hydroelectric energy, solar energy and wind energy are called renewable energies.
Answer:
  • These energy sources are derived from natural processes that are continuous and inexhaustible.
  • Unlike fossil fuels, they are replenished by nature over short periods and do not run out with usage.
(iii) We feel tired after exercise.
Answer:
  • During vigorous exercise, the body’s demand for oxygen exceeds the supply.
  • To produce energy under these conditions, muscle cells undergo anaerobic respiration, which produces lactic acid.
  • The accumulation of lactic acid leads to muscle fatigue and the feeling of tiredness.

Q. 2 (B) Answer any three:

(i) Write four adverse effects of radiations on human body.
1. Genetic mutations in DNA can occur.
2. High risk of developing various cancers, particularly leukemia.
3. Damage to the eyes (cataracts).
4. Destruction of cells in the bone marrow and gastrointestinal tract.
(ii) Redraw and complete the given chart: Factors affecting Social Health.
Redraw and complete the given chart: Factors affecting Social Health.
Answer: The four empty circles can be completed with: (1) Financial status, (2) Education, (3) Social security, and (4) Health services.
(iii) Write any four important facts which must be thought over while considering the scope of disaster.
1. Pre-disaster phase (preparedness).
2. Warning phase (alertness).
3. Emergency phase (rescue operations).
4. Rehabilitation and Recovery phase (restoring normalcy).
(iv) Name two fuels obtained by microbial processes. Why is it necessary to increase the use of such fuels?
Answer: Methane and Ethanol. It is necessary to increase their use because they are "clean" fuels that produce less pollution, are renewable, and help reduce our reliance on depleting fossil fuels.
(v) What is DNA fingerprinting? Where is it mainly useful?
Answer: DNA fingerprinting is a laboratory technique used to identify the unique genetic pattern of an individual. It is primarily useful in forensic science (to identify criminals) and in paternity testing (to determine biological parents).

Q. 3 Answer any five:

(i) (a) What are vitamins? (b) Classify them according to their solubility. (c) Give one example of each type.
(a) Vitamins are organic compounds required in small quantities for the normal growth and maintenance of the body.
(b/c) Fat-soluble vitamins: Vitamin A, D, E, or K. Water-soluble vitamins: Vitamin B or C.
(ii) Explain the following terms: (a) Stem cells, (b) Cloning, (c) Genetically modified crops.
(a) Stem cells: Specialized cells that have the potential to develop into many different cell types in the body.
(b) Cloning: The process of producing genetically identical copies of a cell, tissue, or organism.
(c) Genetically modified crops: Crops produced by introducing specific DNA sequences from other organisms to enhance traits like yield or pest resistance.
(iii) Complete the given paragraph: Spilling of...
Answer: Spilling of petroleum oil occurs in ocean... oil may prove fatal and toxic... remove the oil layer... by mechanical method... bacteria... ability to destroy the pyridines and other chemicals... reaction of carbon with oxygen.
(iv) Observe the wind turbine picture and answer: (a) Identify diagram, (b) Source of energy, (c) Why ecofriendly?
Components of a Wind Turbine
(a) Components of a Windmill / Wind Turbine.
(b) Wind energy.
(c) It is ecofriendly because it does not involve the combustion of fuel, meaning it emits no greenhouse gases or pollutants.
(v) Complete the following chart: Hobbies helpful to overcome stress.
Complete chart: Hobbies helpful to overcome stress. [Image of hobbies for stress management chart] Answer: 1. Music/Singing, 2. Reading, 3. Gardening, 4. Painting, 5. Outdoor sports, 6. Photography.
(vi) Write names of any six materials which are to be in the first aid box.
1. Band-aids / Adhesive bandages.
2. Antiseptic liquid (like Dettol or Savlon).
3. Sterile cotton/gauze pads.
4. Adhesive tape.
5. Pair of scissors.
6. Antiseptic ointment.
(vii) (a) Define vestigial organs. (b) Write names of any two vestigial organs in the human body. (c) Write name of those animals in which these are functional.
(a) Vestigial organs are degenerated or underdeveloped useless organs of organisms.
(b) Appendix and Ear muscles (Pinna).
(c) The Appendix is functional in ruminants for cellulose digestion; Ear muscles are functional in monkeys for moving the ear pinna.
(viii) Identify: (a) Phylum with calcareous spines, (b) Phylum of small intestine dweller with pseudocoelom, (c) Class with spindle shape and gills.
(a) Phylum: Echinodermata (Example: Starfish).
(b) Phylum: Aschelminthes (Example: Ascaris).
(c) Class: Pisces (Example: Rohu/Shark).

Q. 4 Answer any one:

(i) Questions based on human male reproductive system: (a) Organ of sperm formation, (b) Length of sperm, (c) Work of vas deferens, (d) Cell division type, (e) Two unpaired organs.
Image of the human male reproductive system [Image of the human male reproductive system] (a) Testes.
(b) Approximately 60 micrometers.
(c) It carries the sperms from the epididymis toward the ejaculatory duct.
(d) Meiosis.
(e) Prostate gland and Penis.
(ii) Environmental conservation: (a) Complete flow chart of Classification of threatened species.
Environmental conservation: (a) Complete flow chart of Classification of threatened species.
Environmental conservation: (a) Complete flow chart of Classification of threatened species. Answer: 1. Endangered Species, 2. Rare Species, 3. Vulnerable Species, 4. Indeterminate Species.
(b) How can biodiversity be conserved? Give any four points.
Answer:
  • Protecting the rare species of organisms to prevent extinction.
  • Establishing national parks and sanctuaries to provide safe natural habitats.
  • Declaring 'Bio-reservoirs' to protect specific areas of high biodiversity.
  • Conserving all the local diversity of plants and animals by involving local communities.
(c) Complete the flow chart: Colour of the pages in Red List of Endangered Species.
Complete the flow chart: Colour of the pages in Red List of Endangered Species
Pink colour (Endangered)
← Red List →
Green colour (Previously Endangered/Recovered)

Answer: The empty boxes should be filled with Pink and Green respectively.

Complete the flow chart: Colour of the pages in Red List of Endangered Species
Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 For all your study Materials Visit : omtexclasses.com

резрежрд╡ीं рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рднाрдЧ рез рдоाрд░्рдЪ реирежреирек рдмोрд░्рдб рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░िрдХा рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╣рд▓ (рд╣िंрджी рдоाрдз्рдпрдо) SSC, Class 10, Science 1, Hindi Medium, Board Paper Solution, March 2024, Maharashtra Board

рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рднाрдЧ рез - рдоाрд░्рдЪ реирежреирек рдмोрд░्рдб рдЙрдд्рддрд░рдкुрд╕्рддिрдХा

рдк्рд░. рез (рдЕ) рдЙрдЪिрдд рдкрд░्рдпाрдп рд▓िрдЦिрдпे :

(i) SI рдкрдж्рдзрддि рдоें рдКрд╖्рдоा рдХी рдЗрдХाрдИ рд╣ै ________।
(рдЕ) рдХैрд▓ोрд░ी   (рдм) рдЬूрд▓   (рдХ) Kcal/kg °C   (рдб) Cal/g °C
(ii) рд╕ूрд░्рдп рдХ्рд╖िрддिрдЬ рдХे рдеोрдб़ा рдиीрдЪे рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी рд╣рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै рдЗрд╕рдХा рдХाрд░рдг рд╣ै ________।
(рдЕ) рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди   (рдм) рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдЕрдкрд╡рд░्рддрди   (рдХ) рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рд╡िрдХ्рд╖ेрдкрдг   (рдб) рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдЕрд╡рд╢ोрд╖рдг
(iii) ________ рдХाрд░्рдмोрдХ्рд╕िрд▓िрдХ рдЕрдо्рд▓ рдХा рдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ рд╕рдоूрд╣ рд╣ै।
(рдЕ) -COOH   (рдм) -CO-   (рдХ) -CHO-   (рдб) -OH
(iv) рд╕рд░рд▓ рд╕ूрдХ्рд╖्рдорджрд░्рд╢ी рдоें ________ рд▓ेंрд╕ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
(рдЕ) рдЕрд╡рддрд▓   (рдм) рд╕рдорддрд▓ोрд╡рддрд▓   (рдХ) рд╕рдорддрд▓ोрдд्рддрд▓   (рдб) рдЙрдд्рддрд▓
(v) ________ рдкрдж्рдзрддि рдоें рдкिрдШрд▓ी рд╣ुрдИ рдЯिрди рдХी рдкрд░्рдд рджूрд╕рд░ी рдзाрддु рдкрд░ рдЪрдв़ाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।
(рдЕ) рдзрдиाрдЧ्рд░ीрдХрд░рдг   (рдм) рдЯिрди рдХी рдкрд░्рдд рдЪрдв़ाрдиा   (рдХ) рдЬрд╕्рддे рдХा рд╡िрд▓ेрдкрди   (рдб) рд╕ंрдоिрд╢्рд░ीрдХрд░рдг

рдк्рд░. рез (рдм) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП :

(i) рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯे рдЖрдХाрд░ рд╡ाрд▓े рдкрд░рдоाрдгु рдХा рдиाрдо рд▓िрдЦिрдпे।
рдЙрдд्рддрд░: рд╣ीрд▓िрдпрдо (He)
(ii) рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ рдХा рдЕрдгुрд╕ूрдд्рд░ рд▓िрдЦिрдпे।
рдЙрдд्рддрд░: \(CaCO_3\)
(iii) рдХैрд▓ोрд░ीрдоाрдкी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд▓िрдЦिрдпे।
рдЙрдд्рддрд░: рдХैрд▓ोрд░ीрдоाрдкी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕ी рдкрджाрд░्рде рдХी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдКрд╖्рдоा рдзाрд░िрддा рдоोрдЬрдиे рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдКрд╖्рдоा рд╡िрдиिрдордп рдХे рдЕрдз्рдпрдпрди рд╣ेрддु рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
(iv) рдиीрдЪे рджिрдП рдЧрдпे рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрди рдбॉрдЯ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╡ाрд▓े рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдХाрд░्рдмрди рдХो рдкрд╣рдЪाрдиिрдпे :
рдЗрдеेрди рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрди рдбॉрдЯ рд╕ंрд░рдЪрдиा
рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдЗрдеेрди (\(C_2H_6\)) рдХी рд╣ै।
(v) рдЬोрдб़िрдпाँ рдоिрд▓ाрдУ : рдкाрдиी рдХा рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ
рдЙрдд्рддрд░: (c) 1.33

рдк्рд░. реи (рдЕ) рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдХाрд░рдг рд▓िрдЦिрдП (рдХोрдИ рджो) :

(i) рдЪूрдиे рдХे рдкрдд्рдерд░ рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдиे рдкрд░ рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдЧैрд╕ рдХो рддाрдЬा рдЪूрдиे рдХे рдкाрдиी рдоें рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рд╕े рдЪूрдиे рдХा рдкाрдиी рджूрдзिрдпा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рдЪूрдиे рдХे рдкрдд्рдерд░ (\(CaCO_3\)) рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдиे рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (\(CO_2\)) рдЧैрд╕ рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै। рдЬрдм рдпрд╣ рдЧैрд╕ рдЪूрдиे рдХे рдкाрдиी (\(Ca(OH)_2\)) рд╕े рдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ै, рддो рдЕрдШुрд▓рдирд╢ीрд▓ рд╕рдлेрдж рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ (\(CaCO_3\)) рдмрдирддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдкाрдиी рджूрдзिрдпा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
(ii) рд╡िрдж्рдпुрдд рдмрд▓्рдм рдоें рдХुंрдбрд▓ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЯंрдЧрд╕्рдЯрди рдзाрддु рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рдЯंрдЧрд╕्рдЯрди рдХा рдЧрд▓рдиांрдХ рдмрд╣ुрдд рдЙрдЪ्рдЪ (рд▓рдЧрднрдЧ рейрекрезреж°C) рд╣ोрддा рд╣ै। рдХुंрдбрд▓ी рд╕े рд╡िрдж्рдпुрдд рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╡рд╣ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░्рдо рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рджेрддी рд╣ै; рдЙрдЪ्рдЪ рдЧрд▓рдиांрдХ рдХे рдХाрд░рдг рдЯंрдЧрд╕्рдЯрди рдкिрдШрд▓рддा рдирд╣ीं рд╣ै।
(iii) рдЪाँрджी рдХी рд╡рд╕्рддुрдПँ рд╣рд╡ा рдХे рд╕ंрдкрд░्рдХ рдоें рдЖрдиे рдкрд░ рдХुрдЫ рд╕рдордп рдкрд╢्рдЪाрдд् рд╡े рдХाрд▓ी рдкрдб़ рдЬाрддी рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░: рдЪाँрджी рд╣рд╡ा рдоें рдоौрдЬूрдж рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рд╕рд▓्рдлाрдЗрдб рдЧैрд╕ рдХे рд╕ाрде рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЪाँрджी рдХी рд╕рддрд╣ рдкрд░ рд╕िрд▓्рд╡рд░ рд╕рд▓्рдлाрдЗрдб (\(Ag_2S\)) рдХी рдХाрд▓ी рдкрд░рдд рдЬрдоा рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рдк्рд░. реи (рдм) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП (рдХोрдИ рддीрди) :

(i) рдбोрдмेрд░ाрдпрдирд░ рдХा рдд्рд░िрдХ рдиिрдпрдо рд▓िрдЦрдХрд░ рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд▓िрдЦिрдпे।
рдиिрдпрдо: рдЬрдм рд╕рдоाрди рдЧुрдгрдзрд░्рдо рд╡ाрд▓े рддीрди рддрдд्рд╡ों рдХो рдкрд░рдоाрдгु рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдХे рдмрдв़рддे рдХ्рд░рдо рдоें рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдмीрдЪ рд╡ाрд▓े рддрдд्рд╡ рдХा рдкрд░рдоाрдгु рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рд╢ेрд╖ рджो рдХे рдФрд╕рдд рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг: рд▓िрдеिрдпрдо (6.9), рд╕ोрдбिрдпрдо (23.0), рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо (39.1)।
(ii) рдиीрдЪे рджिрдпे рдЧрдпे рдЪिрдд्рд░ рдХो рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рд▓िрдЦिрдпे :
рд╡िрдж्рдпुрдд рдЬрдиिрдд्рд░
рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рд╡िрдж्рдпुрдд рдЬрдиिрдд्рд░ (AC Generator) рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдпांрдд्рд░िрдХ рдКрд░्рдЬा рдХो рд╡िрдж्рдпुрдд рдКрд░्рдЬा рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
(iii) рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдХ рдХा рдХ्рдпा рдЕрд░्рде рд╣ै ? рдХिрд╕ी рдПрдХ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдХ рдХा рдиाрдо рд▓िрдЦिрдпे।
рдЙрдд्рддрд░: рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рдЙрдирдХी рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрдХ्рд╖ा рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд░ॉрдХेрдЯ рдХो рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдХ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг: PSLV (Polar Satellite Launch Vehicle)।
(iv) рдоुрдХ्рдд рдкрддрди рдХ्рдпा рд╣ै ? рдпрд╣ рдХрдм рд╕ंрднрд╡ рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░: рдЬрдм рдХोрдИ рдкिंрдб рдХेрд╡рд▓ рдкृрде्рд╡ी рдХे рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг рдмрд▓ рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рдЧिрд░рддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рдоुрдХ्рдд рдкрддрди рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдиिрд░्рд╡ाрдд (Vacuum) рдоें рд╕ंрднрд╡ рд╣ै।
(v) рдХिрд╕ी рдЙрдд्рддрд▓ рд▓ेंрд╕ рдХा рдиाрдн्рдпंрддрд░ 20 рд╕ेрдоी рд╣ै, рддो рдЙрд╕ рд▓ेंрд╕ рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬ्рдЮाрдд рдХीрдЬिрдпे।
рдЙрдд्рддрд░: \(f = 20 \text{ cm} = 0.2 \text{ m}\)।
рд╢рдХ्рддि \(P = \frac{1}{f(\text{m})} = \frac{1}{0.2} = +5.0 \text{ D}\)।

рдк्рд░. рей рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП (рдХोрдИ рдкाँрдЪ) :

(i) рдЙрдЪिрдд рдкрд░्рдпाрдп рдЪुрдирдХрд░ рд╡िрдзाрди рдХो рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे :
рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рд╕ंрд░ूрдкрдг рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рдЖрд╡рд░्рдд рд╕ाрд░рдгी рдХे рддрдд्рд╡ों рдХो рдЪाрд░ рдЦंрдбों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рдоूрд╣ 1 рдФрд░ 2 рдХे рддрдд्рд╡ों рдХो рдПрд╕-рдЦंрдб рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рдоूрд╣ 13 рд╕े 18 рдХे рддрдд्рд╡ों рдХो рдкी-рдЦंрдб рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЦंрдб рдХे рддрдд्рд╡ рдзाрддु, рдЕрдзाрддु рдФрд░ рдзाрддुрд╕рджृрд╢ рд╣ैं। рд╕рдоूрд╣ 3 рд╕े 12 рдХे рддрдд्рд╡ों рдХो рдбी-рдЦंрдб рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдпे рд╕рднी рддрдд्рд╡ рдзाрддु рд╣ैं। рдЕрдзोрднाрдЧ рдХी рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдХो рдПрдл-рдЦंрдб рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै।
(ii) (a) рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдШрдЯрдХों рдХे рдиाрдо рд▓िрдЦिрдпे। (b) рдХिрд╕ी рдПрдХ рдШрдЯрдХ рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдпे।
(a) рдШрдЯрдХ: рдЕрднिрдХाрд░рдХों рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдХрдгों рдХा рдЖрдХाрд░, рд╕ांрдж्рд░рддा, рддाрдкрдоाрди, рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ।
(b) рддाрдкрдоाрди: рддाрдкрдоाрди рдмрдв़рдиे рдкрд░ рдЕрднिрдХाрд░рдХों рдХे рдХрдгों рдХी рдЧрддिрдЬ рдКрд░्рдЬा рдмрдв़рддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рдЯрдХ्рдХрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрдв़рддी рд╣ै рдФрд░ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै।
(iii) рдЖрд▓ेрдЦ рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдХे рдкूрдЫे рдЧрдпे рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे :
рдкाрдиी рдХा рддाрдкрди рдЖрд▓ेрдЦ
(a) рдЖрд▓ेрдЦ рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдкाрдиी рдХे рддाрдкрди рдХा рдЖрд▓ेрдЦ (рдЧुрдк्рдд рдКрд╖्рдоा)।
(b) рд░ेрдЦा AB рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: 0°C рдкрд░ рдмрд░्рдл рдХा рдкिрдШрд▓рдиा (рд╡िрд▓ीрди рд╣ोрдиे рдХी рдЧुрдк्рдд рдКрд╖्рдоा)।
(c) рд░ेрдЦा BC рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै? рдЙрдд्рддрд░: рдкाрдиी рдХा рддाрдкрдоाрди 0°C рд╕े 100°C рддрдХ рдмрдв़рдиा।
(iv) рдиीрдЪे рджी рдЧрдпी рдЖрдХृрддिрдпों рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдХे рд╕ाрд░рдгी рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдпे :
рджृрд╖्рдЯिрджोрд╖ рддрдХ्рддा
рдоुрдж्рджेрдиिрдХрдЯ рджृрд╖्рдЯिрджोрд╖ (Myopia)рджूрд░ рджृрд╖्рдЯिрджोрд╖ (Hypermetropia)
рджोрд╖ рдХा рдиाрдордиिрдХрдЯ рджृрд╖्рдЯिрджोрд╖рджूрд░ рджृрд╖्рдЯिрджोрд╖
рдк्рд░рддिрдмिрдо्рдм рдХी рд╕्рдеिрддिрд░ेрдЯिрдиा рдХे рд╕ाрдордиेрд░ेрдЯिрдиा рдХे рдкीрдЫे
рдЙрдкрдпोрдЧी рд▓ेंрд╕рдЕрд╡рддрд▓ рд▓ेंрд╕ (Concave)рдЙрдд्рддрд▓ рд▓ेंрд╕ (Convex)
(v) рдЖрдпрдиिрдХ рдпौрдЧिрдХों рдХे рдХोрдИ рддीрди рд╕ाрдоाрди्рдп рдЧुрдгрдзрд░्рдо рд▓िрдЦिрдпे।
рез. рдЖрдпрдиिрдХ рдпौрдЧिрдХ рдаोрд╕ рдФрд░ рдХрдаोрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं।
реи. рдЗрдирдХा рдЧрд▓рдиांрдХ рдФрд░ рдХ्рд╡рдердиांрдХ рдЙрдЪ्рдЪ рд╣ोрддा рд╣ै।
рей. рдпे рдЬрд▓ीрдп рдж्рд░ाрд╡рдг рдоें рд╡िрдж्рдпुрдд рдХे рд╕ुрдЪाрд▓рдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
(vi) рдЖрдХृрддि рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдХे рдкूрдЫे рдЧрдпे рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे :
рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг
(a) рдиिрдпрдо: \(F = G \frac{m_1 m_2}{d^2}\)।
(b) рджूрд░ी рддीрди рдЧुрдиा рдХрд░рдиे рдкрд░ рдмрд▓ рез/реп рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
(c) рдПрдХ рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рджोрдЧुрдиा рдХрд░рдиे рдкрд░ рдмрд▓ рджोрдЧुрдиा рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
(vii) рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдкрд░िрдХ्рд░рдоा рд╕рдордп рдХी рдЧрдгрдиा: $R=6400 \text{ km}, h=35780 \text{ km}, v=3.08 \text{ km/s}$
рдХुрд▓ рдд्рд░िрдЬ्рдпा \(r = 42180 \text{ km}\)।
рд╕рдордп \(T = \frac{2\pi r}{v} \approx 86000 \text{ рд╕ेрдХंрдб}\) (рд▓рдЧрднрдЧ реирек рдШंрдЯे)।
(viii) рдкрд░िрдиाрд▓िрдХा рдХ्рдпा рд╣ै ? рдЖрдХृрддि рдмрдиाрдХрд░ рдиाрдоांрдХिрдд рдХीрдЬिрдпे।
рдкрд░िрдиाрд▓िрдХा
рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрдж्рдпुрддрд░ोрдзी рдЖрд╡рд░рдг рд╡ाрд▓े рддांрдмे рдХे рддाрд░ рдХो рд╕्рдк्рд░िंрдЧ рдХी рддрд░рд╣ рд▓рдкेрдЯрдиे рдкрд░ рдмрдиी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдкрд░िрдиाрд▓िрдХा рд╣ै।

рдк्рд░. рек рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ी рдПрдХ рдХा рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे :

(i) рдк्рд░िрдЬ्рдо рдЖрдХृрддि рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдХे рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे :
рдк्рд░рдХाрд╢ाрдЪे рдЕрдкрд╕्рдХрд░рдг
(a) рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा: рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рд╡िрдХ्рд╖ेрдкрдг (Dispersion)।
(b) рдЕрдзिрдХ рд╡िрдЪрд▓рди: рдмैंрдЧрдиी।
(c) рдХрдо рд╡िрдЪрд▓рди: рд▓ाрд▓।
(d) рдШрдЯрдиा: рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖।
(e) рд╡рд░्рдгрдХ्рд░рдо: рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рд╕ाрдд рд░ंрдЧों рдХी рдкрдЯ्рдЯी рдХो рд╡рд░्рдгрдХ्рд░рдо рдХрд╣рддे рд╣ैं।
(ii) рдРрд╕ीрдЯिрдХ рдЕрдо्рд▓ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдЖрдХृрддि рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдпे :
рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा
(a) рдЕрднिрдХाрд░рдХ: рдРрд╕ीрдЯिрдХ рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рд╕ोрдбिрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ।
(b) рдЧैрд╕: рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (\(CO_2\))।
(c) рдкрд░िрд╡рд░्рддрди: рдЪूрдиे рдХा рдкाрдиी рджूрдзिрдпा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
(d) рдЕрди्рдп рд╡िрдХрд▓्рдк: рд╕ोрдбिрдпрдо рдмाрдЗрдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ।
(e) рдЙрдкрдпोрдЧ: рд╕िрд░рдХा (Vinegar) рдмрдиाрдиे рдоें।
Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 Question Paper Page No. 12 Study Materials Visit : omtexclasses.com