рдмрд╣ीрдЦाрддा рдПрд╡ं рд▓ेрдЦाрдХрд░्рдо (Book Keeping & Accountancy)
HSC рдмोрд░्рдб рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░ рд╣рд▓ - рдоाрд░्рдЪ 2024
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдмोрд░्рдб | рд╕ेрдЯ J-901 (H) | рд╣िंрджी рдоाрдз्рдпрдо рдкूрд░्рдг рд╣рд▓
рдк्рд░. рез. рдиिрдо्рдиांрдХिрдд рд╕рднी рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : (20 рдЕंрдХ)
(рдЕ) рдЧुрдЯ (рд╕рдоूрд╣) рд╕े рдЕрд╕ंрдЧрдд рд╢рдм्рдж рдкрд╣рдЪाрдиिрдП :
- (рез) рдЕрднिрджрдд्рдд рдкूँрдЬी, рдк्рд░ाрд░्рдеिрдд рдкूँрдЬी, рдпाрдЪिрдд рдкूँрдЬी, рд╡рд╕ूрд▓ рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी, рд╕рдорддा рдЕंрд╢
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдорддा рдЕंрд╢ (Equity Share)
- (реи) рднрд╡рди, рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░, рдЙрдкрд╕्рдХрд░, рдпंрдд्рд░
рдЙрдд्рддрд░: рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ (Bills Payable)
- (рей) рд╡िрдкрдд्рд░ рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд░рдЦрдиा, рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдиिрдХрд░ाрдИ (рдЯिрдк्рдкрдг), рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░ाрдкрдг, рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдкृрд╖्рдаांрдХрди
рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдиिрдХрд░ाрдИ / рдЯिрдк्рдкрдг (Noting of Bill)
- (рек) рдЕंрдХेрдХ्рд╖рдг рд╢ुрд▓्рдХ, рдмीрдоा, рд╡ैрдж्рдпрдХीрдп рд╡्рдпрдп, рдЪिрд▓्рд▓рд░ рдк्рд░ाрдк्рддि
рдЙрдд्рддрд░: рдЪिрд▓्рд▓рд░ рдк्рд░ाрдк्рддि (Sundry Receipts)
- (рел) рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि, рдЙрдд्рддрдорд░्рдг, рд╡िрдиिрдпोрдЧ, рдкूँрдЬी
рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрдиिрдпोрдЧ (Investments)
HSC Accounts Board Papers with Solution
Book Keeping and Accountancy
- Accounts - March 2025 - English Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2025 - Marathi Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2025 - Hindi Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2024 English Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2024 - Marathi Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2024 - Hindi Medium Download Answer Key
- Accounts - July 2023 - English Medium Download Answer Key
- Accounts - March 2022 View
- Accounts - March 2020 View
- Accounts - March 2014 View
- Accounts - October 2014 View
- Accounts - March 2015 View
- Accounts - July 2015 View
- Accounts - March 2016 View
- Accounts - July 2016 View
- Accounts - July 2017 View
- Accounts - March 2017 View
- Accounts - March 2018 View
- Accounts - July 2018 View
- Accounts - March 2019 View
(рдм) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╡िрдзाрди рд╕े рдЖрдк рд╕рд╣рдордд рдпा рдЕрд╕рд╣рдордд рд╣ैं рд▓िрдЦिрдП :
- (рез) рд▓ाрдн рдк्рд░ाрдк्рдд рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрд╕्рдеा рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг рддैрдпाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддी।
рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд╕рд╣рдордд (Disagree)
- (реи) рдЪाрд▓ू рд▓ेрдЦा рд╕рджैрд╡ рд╡िрдХрд▓рдиाрдзिрдХ्рдп (Debit Balance) рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд╕рд╣рдордд (Disagree)
- (рей) рд╡िрдиिрдордп рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдЕрд░्рде рд╕рд╢рд░्рдд рдЖрдЬ्рдЮा рд╕े рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд╕рд╣рдордд (Disagree)
- (рек) рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрдзि рдФрд░ рд╕ंрдЪिрдд рд▓ाрдн рдоें рд╣िрд╕्рд╕ेрджाрд░ी рдХा рд╣рдХрджाрд░ рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд╣рдордд (Agree)
- (рел) рд╡िрд╕рд░्рдЬрди (рд╕рдоाрдкрди) рдХे рд╕рдордп рд░ोрдХ/рдмैंрдХ рд▓ेрдЦा рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдмंрдж рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд╣рдордд (Agree)
(рдХ) рджिрдП рдЧрдП рдкрд░्рдпाрдпों рдоें рд╕े рдЙрдЪिрдд рдкрд░्рдпाрдп рдЪुрдирдХрд░ рд╡िрдзाрди рдкुрди: рд▓िрдЦिрдП :
- (рез) рд╕ंрд╕्рдеा рд╕рдоाрдкрди рдХे рд╕рдордп рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ рдПрд╡ं рджेрдпрддाрдПँ __________ рд▓ेрдЦों рдХो рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░: (рдХ) рд░ोрдХीрдХрд░рдг / рд╡рд╕ूрд▓ी (Realisation)
- (реи) рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рд╕ंрд▓ेрдЦ рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдЛрдг рдкрд░ __________ рджрд░ рд╕े рдм्рдпाрдЬ рджेрдп рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: (рдм) рем%
- (рей) рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдХोрдИ рднी рд╕ंрдкрдд्рддि рд░рдЦ рд▓ेрдиे рдкрд░ __________ рд▓ेрдЦा рд╡िрдХрд▓िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: (рдм) рдкूँрдЬी (Capital)
- (рек) рдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХो рджेрдп рд░ाрд╢ि рд░ोрдХ рди рджेрдиे рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рдкूँрдЬी рд▓ेрдЦे рдХा рдЖрдзिрдХ्рдп __________ рд▓ेрдЦे рдХो рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░: (рдЕ) рдЛрдг (рдХрд░्рдЬ) (Loan)
- (рел) рдЖрдп-рд╡्рдпрдп рд▓ेрдЦा рдПрдХ __________ рд▓ेрдЦा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: (рдб) рдЕрд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ / рдиाрдордоाрдд्рд░ (Nominal)
(рдб) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╡िрдзाрдиों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдкрд░्рдпाрдпी рд╢рдм्рдж / рд╢рдм्рдж рд╕рдоूрд╣ рд▓िрдЦिрдП :
- (рез) рдЯैрд▓ी (Tally) рд╕ंрдЧрдгрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЗрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддी рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░: рдорд░्рдХेंрдЯाрдЗрд▓ / рдЕрдиुрдк्рд░рдпोрдЧ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ (Mercantile / Application Software)
- (реи) рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдордз्рдп рдХिрдпा рдЧрдпा рд▓िрдЦिрдд рд╕рдордЭौрддा।
рдЙрдд्рддрд░: рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рд╕ंрд▓ेрдЦ (Partnership Deed)
- (рей) рдРрд╕ी рд╕ंрдкрдд्рддि рдЬिрд╕े рд╕рд╣рдЬрддा рд╕े рд░ोрдХ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░: рддрд░рд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Liquid Asset)
- (рек) рдоृрдд рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╡्рдпрдХ्рддि।
рдЙрдд्рддрд░: рдХाрдиूрдиी рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी / рдиिрд╖्рдкाрджрдХ (Legal Heir / Executor)
- (рел) рдЖрдп-рд╡्рдпрдп рдЦाрддे рдХा рд╡िрдХрд▓рди рд╢ेрд╖।
рдЙрдд्рддрд░: рдХрдоी / рдШाрдЯा (Deficit)
рдк्рд░. реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХा рдк्рд░рд╡ेрд╢ (рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा) [10 рдЕंрдХ]
рдлрд░्рдо рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рд░ोрдЬрдиाрдордЪा рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯिрдпाँ (Journal Entries):
рдлрд░्рдо рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें
рд░ोрдЬрдиाрдордЪा рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯिрдпाँ
| рджिрдиांрдХ | рд╡िрд╡рд░рдг | рдЦा.рдкृ. | рд╡िрдХрд▓рди (₹) | рд╕рдоाрдХрд▓рди (₹) |
|---|---|---|---|---|
| 2020 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 |
рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े рдЧीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (рдкुрд░ाрдиे рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि рд╡िрддрд░िрдд рдХी рдЧрдИ) |
3,750 | 2,250 1,500 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд░ीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (рдирдП рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдкूँрдЬी рдирдХрдж рд▓ाрдИ рдЧрдИ) |
15,000 | 15,000 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддे рд╕े (рдирдП рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЦ्рдпाрддि рдирдХрдж рд▓ाрдИ рдЧрдИ) |
7,500 | 7,500 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े рдЧीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (рдЦ्рдпाрддि рдкुрд░ाрдиे рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдоें рд╡िрддрд░िрдд рдХी рдЧрдИ) |
7,500 | 4,500 3,000 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture) рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рднрд╡рди (Building) рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддे рд╕े (рд╕ंрдкрдд्рддिрдпों рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХा рд▓ेрдЦा рдХिрдпा) |
975 4,500 |
5,475 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ं.рдЛ.рдиि. (R.D.D.) рдЦाрддे рд╕े (R.D.D. рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХा рд▓ेрдЦा рдХिрдпा) |
300 | 300 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕्рдХंрдз (Stock) рдЦाрддे рд╕े рдпंрдд्рд░ (Machinery) рдЦाрддे рд╕े (рд╕ंрдкрдд्рддिрдпों рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рдХрдоी рдХा рд▓ेрдЦा рдХिрдпा) |
2,175 | 1,800 375 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рд╕ीрддा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдЧीрддा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े (рдкुрд░ाрдиे рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдзी рдЦ्рдпाрддि рдЖрд╣рд░िрдд рдХी рдЧрдИ) |
2,250 1,500 |
3,750 |
|
| рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1 | рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े рдЧीрддा рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдкрд░ рд▓ाрдн рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХिрдпा) |
3,000 | 1,800 1,200 |
|
| рдХुрд▓ рдпोрдЧ (TOTAL) | 48,450 | 48,450 |
рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ (Working Notes)
рез. рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддा (Revaluation Account)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рд╕ं.рдЛ.рдиि. (R.D.D.) рдЦाрддे рд╕े | 300 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдЦाрддे рд╕े | 975 |
| рд╕्рдХंрдз рдЦाрддे рд╕े | 1,800 | рднрд╡рди рдЦाрддे рд╕े | 4,500 |
| рдпंрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े | 375 | ||
| рд▓ाрдн (рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд): | |||
| рд╕ीрддा (3/5) | 1,800 | ||
| рдЧीрддा (2/5) | 1,200 | ||
| рдпोрдЧ | 5,475 | рдпोрдЧ | 5,475 |
реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे (Partners' Capital Accounts)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд╕ीрддा | рдЧीрддा | рд░ीрддा | рд╡िрд╡рд░рдг | рд╕ीрддा | рдЧीрддा | рд░ीрддा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े | 2,250 | 1,500 | - | рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 22,500 | 18,000 | - |
| рд╢ेрд╖ рд▓े рдЧрдП (Bal c/d) | 28,800 | 22,200 | 15,000 | рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि | 2,250 | 1,500 | - |
| рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े | - | - | 15,000 | ||||
| рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддे рд╕े | 4,500 | 3,000 | - | ||||
| рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддे рд╕े | 1,800 | 1,200 | - | ||||
| рдпोрдЧ | 31,050 | 23,700 | 15,000 | рдпोрдЧ | 31,050 | 23,700 | 15,000 |
рей. рд░ोрдХреЬ / рдмैंрдХ рдЦाрддा (Cash / Bank Account)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 11,250 | рд╕ीрддा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 2,250 |
| рд░ीрддा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 15,000 | рдЧीрддा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 1,500 |
| рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддा | 7,500 | рд╢ेрд╖ рд▓े рдЧрдП | 30,000 |
| рдпोрдЧ | 33,750 | рдпोрдЧ | 33,750 |
рек. рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг (1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2020 рдХो)
| рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рдкूँрдЬी рдЦाрддे: | рдмैंрдХ | 30,000 | |
| рд╕ीрддा | 28,800 | рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ | 5,700 |
| рдЧीрддा | 22,200 | рджेрдирджाрд░ (31,200 - 1,500) | 29,700 |
| рд░ीрддा | 15,000 | рд╕्рдХंрдз (18,000 - 1,800) | 16,200 |
| рд▓ेрдирджाрд░ (Creditors) | 18,750 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (7,050 + 975) | 8,025 |
| рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ (Bills Payable) | 15,000 | рдпंрдд्рд░ (7,500 - 375) | 7,125 |
| рдмैंрдХ рдЛрдг | 24,000 | рднрд╡рди (22,500 + 4,500) | 27,000 |
| рдпोрдЧ | 1,23,750 | рдпोрдЧ | 1,23,750 |
рдЕрдерд╡ा - рдк्рд░. реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдиिрд╡ृрдд्рддि [10 рдЕंрдХ]
рд╢िрд╡рд╢рдХ्рддि рдЯ्рд░ेрдбрд░्рд╕ (рд░ाрдЬ, рд░ाрд╣ुрд▓, рдиिрддिрди 5:2:3). рд░ाрд╣ुрд▓ 1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2020 рдХो рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ुрдП।
рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | |
|---|---|---|---|---|
| рд╕ंрдпंрдд्рд░ рд╡ рдпंрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े (10%) | 4,800 | рднрд╡рди рдЦाрддे рд╕े (рд╡ृрдж्рдзि) | 6,000 | |
| рд╕ं.рдЛ.рдиि. (R.D.D.) рдЦाрддे рд╕े (1,500 рддрдХ рд╡ृрдж्рдзि) | 300 | рд╕्рдХंрдз рдЦाрддे рд╕े (рд╡ृрдж्рдзि) | 11,400 | |
| рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдкрд░ рд▓ाрдн (рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें): рд░ाрдЬ (5/10) рд░ाрд╣ुрд▓ (2/10) рдиिрддिрди (3/10) |
6,150 2,460 3,690 |
|||
| рдпोрдЧ | 17,400 | рдпोрдЧ | 17,400 |
рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрдЬ | рд░ाрд╣ुрд▓ | рдиिрддिрди | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрдЬ | рд░ाрд╣ुрд▓ | рдиिрддिрди |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддा (рдЕрдкрд▓ेрдЦрди) | 7,500 | - | 4,500 | рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 54,000 | 48,000 | 26,400 |
| рд░ाрд╣ुрд▓ рдХा рдЛрдг рдЦाрддा | - | 66,660 | - | рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि | 10,500 | 4,200 | 6,300 |
| рд╢ेрд╖ рд▓े рдЧрдП | 63,150 | - | 31,890 | рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди (рд▓ाрдн) | 6,150 | 2,460 | 3,690 |
| рдЦ्рдпाрддि рдЦाрддा (рд╕ृрдЬिрдд) | - | 12,000 | - | ||||
| рдпोрдЧ | 70,650 | 66,660 | 36,390 | рдпोрдЧ | 70,650 | 66,660 | 36,390 |
рдирдИ рдлрд░्рдо рдХा рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг (1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2020 рдХो)
| рджेрдпрддाрдПँ | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| рдкूँрдЬी рдЦाрддे: рд░ाрдЬ рдиिрддिрди |
63,150 31,890 |
95,040 | рднрд╡рди рдЬोреЬे: рд╡ृрдж्рдзि (Appreciation) |
60,000 6,000 |
66,000 |
| рд░ाрд╣ुрд▓ рдХा рдЛрдг рдЦाрддा | 66,660 | рд╕ंрдпंрдд्рд░ рд╡ рдпंрдд्рд░ рдШрдЯाрдПं: рд╣्рд░ाрд╕ (Depreciation) |
48,000 (4,800) |
43,200 | |
| рд▓ेрдирджाрд░ | 30,000 | рд╕्рдХंрдз | 42,000 | ||
| рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ | 1,800 | рджेрдирджाрд░ рдШрдЯाрдПं: рд╕ं.рдЛ.рдиि. (R.D.D.) |
25,200 (1,500) |
23,700 | |
| рдмैंрдХ | 18,600 | ||||
| рдпोрдЧ | 1,93,500 | рдпोрдЧ | 1,93,500 |
рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ (Working Notes):
1. рд╕्рдХंрдз (Stock): рдкुрд╕्рддрдХ рдоूрд▓्рдп ₹30,600. рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХिрдд ₹42,000. рд╡ृрдж्рдзि = ₹11,400.
2. R.D.D.: рдкुрд░ाрдиा RDD ₹1,200. рдирдпा RDD ₹1,500. рд╣ाрдиि = ₹300.
3. рдЦ्рдпाрддि (Goodwill): рдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕ाрдЭेрджाрд░ (рд░ाрд╣ुрд▓) рдХी рдЦ्рдпाрддि рд╕ृрдЬिрдд (raised) рдХी рдЧрдИ = ₹12,000. рдЗрд╕े рд╢ेрд╖ рд╕ाрдЭेрджाрд░ों (рд░ाрдЬ рдФрд░ рдиिрддिрди) рдж्рд╡ाрд░ा рдирдП рдЕрдиुрдкाрдд 5:3 рдоें рдЕрдкрд▓ेрдЦिрдд (Written off) рдХिрдпा рдЧрдпा।
рд░ाрдЬ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा: 12,000 × 5/8 = ₹7,500.
рдиिрддिрди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा: 12,000 × 3/8 = ₹4,500.
1. рд╕्рдХंрдз (Stock): рдкुрд╕्рддрдХ рдоूрд▓्рдп ₹30,600. рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХिрдд ₹42,000. рд╡ृрдж्рдзि = ₹11,400.
2. R.D.D.: рдкुрд░ाрдиा RDD ₹1,200. рдирдпा RDD ₹1,500. рд╣ाрдиि = ₹300.
3. рдЦ्рдпाрддि (Goodwill): рдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕ाрдЭेрджाрд░ (рд░ाрд╣ुрд▓) рдХी рдЦ्рдпाрддि рд╕ृрдЬिрдд (raised) рдХी рдЧрдИ = ₹12,000. рдЗрд╕े рд╢ेрд╖ рд╕ाрдЭेрджाрд░ों (рд░ाрдЬ рдФрд░ рдиिрддिрди) рдж्рд╡ाрд░ा рдирдП рдЕрдиुрдкाрдд 5:3 рдоें рдЕрдкрд▓ेрдЦिрдд (Written off) рдХिрдпा рдЧрдпा।
рд░ाрдЬ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा: 12,000 × 5/8 = ₹7,500.
рдиिрддिрди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा: 12,000 × 3/8 = ₹4,500.
рдк्рд░. рей. рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдХा рд╡िрд╕рд░्рдЬрди (рд▓ाрд▓, рдмाрд▓, рдкाрд▓) [10 рдЕंрдХ]
рез. рд░ोрдХीрдХрд░рдг / рд╡рд╕ूрд▓ी рдЦाрддा (Realisation Account)
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рд╡िрд╡िрдз рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд): рдпंрдд्рд░ 50,000 рд╡िрдиिрдпोрдЧ 24,000 рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors) 55,000 рд╕्рдХंрдз 20,000 |
1,49,000 |
рд╕ं.рдЛ.рдиि. (R.D.D.) рдЦाрддे рд╕े | 3,000 |
| рдмैंрдХ рдЦाрддा (рд╡िрд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпрдп) | 3,000 | рд╡िрд╡िрдз рджेрдпрддाрдПँ (рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд): рдЙрдд्рддрдорд░्рдг (Creditors) 48,000 рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ 14,000 |
62,000 |
| рдмैंрдХ рдЦाрддा (рджाрдпिрдд्рд╡ рднुрдЧрддाрди): рдЙрдд्рддрдорд░्рдг 48,000 рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ 14,000 |
62,000 |
рдмैंрдХ рдЦाрддा (рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡рд╕ूрд▓ी): рдпंрдд्рд░ 45,000 рд╕्рдХंрдз 18,000 рд╡िрдиिрдпोрдЧ 21,000 рдЕрдзрдорд░्рдг 45,000 |
1,29,000 |
| рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдкрд░ рд▓ाрдн (рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें): рд▓ाрд▓ (2/5) рдмाрд▓ (2/5) рдкाрд▓ (1/5) |
1,600 1,600 800 4,000 |
рдмैंрдХ рдЦाрддा (рдЦ्рдпाрддि рд╡рд╕ूрд▓ рд╣ुрдИ) | 24,000 |
| рдпोрдЧ | 2,18,000 | рдпोрдЧ | 2,18,000 |
реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд▓ाрд▓ (₹) | рдмाрд▓ (₹) | рдкाрд▓ (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд▓ाрд▓ (₹) | рдмाрд▓ (₹) | рдкाрд▓ (₹) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддा (рд╣ाрдиि) | 7,200 | 7,200 | 3,600 | рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 60,000 | 20,000 | 20,000 |
| рдмैंрдХ рдЦाрддा (рдЕंрддिрдо рднुрдЧрддाрди) | 56,800 | 16,800 | 18,400 | рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि рдЦाрддा | 2,400 | 2,400 | 1,200 |
| рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (рд▓ाрдн) | 1,600 | 1,600 | 800 | ||||
| рдпोрдЧ | 64,000 | 24,000 | 22,000 | рдпोрдЧ | 64,000 | 24,000 | 22,000 |
рей. рдмैंрдХ рдЦाрддा
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 4,000 | рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (рд╡्рдпрдп) | 3,000 |
| рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ) | 1,29,000 | рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (рджाрдпिрдд्рд╡) | 62,000 |
| рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (рдЦ्рдпाрддि) | 24,000 | рд▓ाрд▓ рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 56,800 |
| рдмाрд▓ рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 16,800 | ||
| рдкाрд▓ рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा | 18,400 | ||
| рдпोрдЧ | 1,57,000 | рдпोрдЧ | 1,57,000 |
рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ (Working Notes):
-
рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ंрдЪिрддि рдХा рд╡िрддрд░рдг (рджाрдпिрдд्рд╡ рдкрдХ्рд╖):
рдХुрд▓ рд░ाрд╢ि = ₹ 6,000 (рдЕрдиुрдкाрдд 2:2:1)
рд▓ाрд▓ = 6,000 × 2/5 = ₹ 2,400
рдмाрд▓ = 6,000 × 2/5 = ₹ 2,400
рдкाрд▓ = 6,000 × 1/5 = ₹ 1,200 -
рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддे рдХा рд╡िрддрд░рдг (рд╕ंрдкрдд्рддि рдкрдХ्рд╖ - рд╣ाрдиि):
рдХुрд▓ рд░ाрд╢ि = ₹ 18,000 (рдЕрдиुрдкाрдд 2:2:1)
рд▓ाрд▓ = 18,000 × 2/5 = ₹ 7,200
рдмाрд▓ = 18,000 × 2/5 = ₹ 7,200
рдкाрд▓ = 18,000 × 1/5 = ₹ 3,600 -
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рд▓ाрдн/рд╣ाрдиि рдХी рдЧрдгрдиा:
рдХुрд▓ рдЬрдоा (рдЖрдп/рджाрдпिрдд्рд╡) = ₹ 2,18,000
рдХुрд▓ рдиाрдоे (рд╡्рдпрдп/рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ) = ₹ 2,14,000
рд▓ाрдн = 2,18,000 - 2,14,000 = ₹ 4,000 (рд╡िрддрд░рдг 1600:1600:800)
рдЕрдерд╡ा - рдк्рд░. рей. рд╡िрдиिрдордп рд╡िрдкрдд्рд░ (рд╢्рд░ी рдЕрд░рд╡िंрдж рдХी рдкुрд╕्рддрдХें) [10 рдЕंрдХ]
| рджिрдиांрдХ | рд╡िрд╡рд░рдг | рдЦा.рдкृ. | рд╡िрдХрд▓рди (₹) | рд╕рдоाрдХрд▓рди (₹) |
|---|---|---|---|---|
| (A) | рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдмैंрдХ рд╡्рдпрдп (Charges) рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдгाрд░्рде рднेрдЬे рдЧрдП рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े (рд╕ैрдо рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдХा рднुрдЧрддाрди рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдмैंрдХ рд╡्рдпрдп рдЪुрдХाрдпा) |
29,800 200 |
30,000 |
|
| (B) | рдиीрдиा рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдЕрд░ुрдг рдХे рдЦाрддे рд╕े (рдиीрдиा рдХा рдкृрд╖्рдаांрдХिрдд рд╡िрдкрдд्рд░ рдЕрдиाрджрд░िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЕрд░ुрдг рдиे рдиिрдХрд░ाрдИ рд╡्рдпрдп рдЪुрдХाрдпा) |
25,400 | 25,400 |
|
| (C) | рдЬрдп рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े (рднुрдиाрдпा рдЧрдпा рд╡िрдкрдд्рд░ рдЕрдиाрджрд░िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдмैंрдХ рдиे рдиिрдХрд░ाрдИ рд╡्рдпрдп рдЪुрдХाрдпा) |
35,500 | 35,500 |
|
| (D) | рд╕ाрдЧрд░ рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╡िрдХ्рд░рдп рдЦाрддे рд╕े (рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЙрдзाрд░ рдоाрд▓ рдмेрдЪा) |
20,000 | 20,000 |
|
| рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕ाрдЧрд░ рдХे рдЦाрддे рд╕े (рд╕ाрдЧрд░ рдиे рд╡िрдкрдд्рд░ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा) |
20,000 | 20,000 |
||
| (E) | рд░ोрдХрдб़ / рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдЫूрдЯ / рд╡рдЯाрд╡ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े (рдиीрддा рдиे рджेрдп рддिрдеि рд╕े рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдкрдд्рд░ рдХा рдиिрд╡рд░्рддрди рдХिрдпा) |
16,000 500 |
16,500 |
рдк्рд░. рек. рдЕंрд╢ों рдХा рдиिрд░्рдЧрдорди (рдоोрд╣िрдиी рдХंрдкрдиी рд▓िрдоिрдЯेрдб) [8 рдЕंрдХ]
| рд╡िрд╡рд░рдг | рдЦा.рдкृ. | рд╡िрдХрд▓рди (₹) | рд╕рдоाрдХрд▓рди (₹) |
|---|---|---|---|
| рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рдЦाрддे рд╕े (22,000 рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ 20 рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд) |
4,40,000 | 4,40,000 |
|
| рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (рдЖрд╡ेрджрди рд░ाрд╢ि рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд) |
4,40,000 | 4,40,000 |
|
| рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (22,000 рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ 30 рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рд░ाрд╢ि рджेрдп) |
6,60,000 | 6,60,000 |
|
| рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рдЦाрддे рд╕े (рдЖрд╡ंрдЯрди рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд) |
6,60,000 | 6,60,000 |
|
| рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (22,000 рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ 20 рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рджेрдп) |
4,40,000 | 4,40,000 |
|
| рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддे рд╕े (рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд) |
4,40,000 | 4,40,000 |
|
| рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдж्рд╡िрддीрдп рдПрд╡ं рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े (22,000 рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ 30 рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рджेрдп) |
6,60,000 | 6,60,000 |
|
| рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд рд╕рдорддा рдЕंрд╢ рдж्рд╡िрддीрдп рдПрд╡ं рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддे рд╕े (рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд) |
6,60,000 | 6,60,000 |
рдЕрдерд╡ा - рдк्рд░. рек. рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ीрдХृрдд рд▓ेрдЦांрдХрди рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
- рдЧрддि (Speed): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ीрдХृрдд рд▓ेрдЦांрдХрди рдк्рд░рдгाрд▓िрдпाँ рдбेрдЯा рдХो рд╕ंрд╕ाрдзिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं рдФрд░ рдоैрдиुрдЕрд▓ рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмрд╣ुрдд рддेрдЬी рд╕े рд░िрдкोрд░्рдЯ рддैрдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ैं।
- рд╢ुрдж्рдзрддा (Accuracy): рдЪूंрдХि рдЧрдгрдиाрдПं рд╕्рд╡рдЪाрд▓िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं, рдЗрд╕рд▓िрдП рдд्рд░ुрдЯिрдпों рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рди्рдпूрдирддрдо рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
- рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдпрддा (Reliability): рдоाрдирдХीрдХृрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПं рд╕ुрд╕ंрдЧрдд рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╡िрдд्рддीрдп рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।
- рдоाрдкрдиीрдпрддा (Scalability): рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै, рд╕िрд╕्рдЯрдо рдбेрдЯा рдХी рдмрдв़рддी рдоाрдд्рд░ा рдХो рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рд╕ंрднाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा (Security): рдбेрдЯा рдХो рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдиुрдХрд╕ाрди рдпा рдЕрдирдзिрдХृрдд рдкрд╣ुंрдЪ рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдмैрдХрдЕрдк рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рд╕्рд╡рдЪाрд▓िрдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ рдиिрд░्рдоाрдг (Automated Document Production): рдмीрдЬрдХ (Invoices), рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдиोрдЯ्рд╕ рдФрд░ рдХ्рд░рдп рдЖрджेрд╢ рд╕्рд╡рдЪाрд▓िрдд рд░ूрдк рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдк्рд░. рел. рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु (рд╕ुрд░ेрд╢, рдирд░ेрд╢, рдкрд░ेрд╢) [8 рдЕंрдХ]
рез. рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा (Profit & Loss Adjustment A/c)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдЦाрддे рд╕े (10% рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг) | 20,000 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдЦाрддे рд╕े (рд╡ृрдж्рдзि) | 20,000 |
| рд╕ं.рдЛ.рдиि. (RDD) рдЦाрддे рд╕े (рд╡ृрдж्рдзि) | 7,500 | рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे (рд╣ाрдиि): рд╕ुрд░ेрд╢ рдирд░ेрд╢ рдкрд░ेрд╢ |
2,500 2,500 2,500 |
| рдпोрдЧ | 27,500 | рдпोрдЧ | 27,500 |
реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд╕ुрд░ेрд╢ | рдирд░ेрд╢ | рдкрд░ेрд╢ | рд╡िрд╡рд░рдг | рд╕ुрд░ेрд╢ | рдирд░ेрд╢ | рдкрд░ेрд╢ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| рд▓ा.рд╣ा. рд╕рдоाрдпोрдЬрди (рд╣ाрдиि) | 2,500 | 2,500 | 2,500 | рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 2,50,000 | 1,00,000 | 1,00,000 |
| рд╕ुрд░ेрд╢ рдХे рдиिрд╖्рдкाрджрдХ рдХा рдЛрдг рдЦाрддा | 2,55,000 | - | - | рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЙрдЪंрдд рдЦाрддा | 7,500 | - | - |
| рд╢ेрд╖ рд▓े рдЧрдП | - | 97,500 | 97,500 | ||||
| рдпोрдЧ | 2,57,500 | 1,00,000 | 1,00,000 | рдпोрдЧ | 2,57,500 | 1,00,000 | 1,00,000 |
рей. рдирдИ рдлрд░्рдо рдХा рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг (Balance Sheet as on 1 July 2019)
| рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| рдкूँрдЬी рдЦाрддे: рдирд░ेрд╢ рдкрд░ेрд╢ |
97,500 97,500 |
рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди (-) рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг |
2,00,000 (20,000) 1,80,000 |
| рд╕ुрд░ेрд╢ рдХे рдиिрд╖्рдкाрджрдХ рдХा рдЛрдг | 2,55,000 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (+) рд╡ृрдж्рдзि |
1,50,000 20,000 1,70,000 |
| рд╡िрд╡िрдз рдЙрдд्рддрдорд░्рдг | 1,50,000 | рдЕрдзрдорд░्рдг (-) рд╕ं.рдЛ.рдиि. |
1,50,000 (7,500) 1,42,500 |
| рд░ोрдХрдб़ рд╢ेрд╖ | 1,00,000 | ||
| рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЙрдЪंрдд рдЦाрддा | 7,500 | ||
| рдпोрдЧ | 6,00,000 | рдпोрдЧ | 6,00,000 |
рд╕ुрд░ेрд╢ рдХे рд▓ाрдн рдХे рд╣िрд╕्рд╕े рдХी рдЧрдгрдиा:
рдФрд╕рдд рд▓ाрдн = ₹ 90,000
рдЕрд╡рдзि (1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рд╕े 30 рдЬूрди) = 3 рдоाрд╣
рд╕ुрд░ेрд╢ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा = 90,000 × (3/12) × (1/3) = ₹ 7,500.
рдФрд╕рдд рд▓ाрдн = ₹ 90,000
рдЕрд╡рдзि (1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рд╕े 30 рдЬूрди) = 3 рдоाрд╣
рд╕ुрд░ेрд╢ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा = 90,000 × (3/12) × (1/3) = ₹ 7,500.
рдЕрдерд╡ा - рдк्рд░. рел. рд╡िрдд्рддीрдп рд╡िрд╡рд░рдгों рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг (AOFS) [8 рдЕंрдХ]
рдКрд░्рдз्рд╡ाрдзрд░ рдЖрдп рд╡िрд╡рд░рдг (Vertical Income Statement) - рджिрдП рдЧрдП рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддे рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░।
рдКрд░्рдз्рд╡ाрдзрд░ рдЖрдп рд╡िрд╡рд░рдг
31 рдоाрд░्рдЪ, 2020 рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП
| рдХ्рд░. рд╕ं. | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|
| 1. | рд╡िрдХ्рд░рдп (Sales) | 6,00,000 | |
| 2. | рдШрдЯाрдПं: рдмेрдЪे рдЧрдП рдоाрд▓ рдХी рд▓ाрдЧрдд (Cost of Goods Sold) | ||
| рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕्рдХंрдз (Opening Stock) | 50,000 | ||
| рдЬोрдб़ें: рдХ्рд░рдп (Purchases) | 4,50,000 | ||
| рдЬोрдб़ें: рдЧाрдб़ी рднाрдб़ा (Carriage) | 20,000 | ||
| рдЬोрдб़ें: рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡्рдпрдп (Direct expenses) | 30,000 | ||
| рдЬोрдб़ें: рдордЬрджूрд░ी (Wages) | 50,000 | ||
| 6,00,000 | |||
| рдШрдЯाрдПं: рдЕंрддिрдо рд╕्рдХंрдз (Closing Stock) | (1,50,000) | (4,50,000) | |
| 3. | рд╕рдХрд▓ рд▓ाрдн (Gross Profit) | 1,50,000 | |
| 4. | рдШрдЯाрдПं: рдкрд░िрдЪाрд▓рди рд╡्рдпрдп (Operating Expenses) | ||
| рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╡्рдпрдп (Office Expenses) | 62,500 | ||
| рд╡िрдд्рддीрдп рд╡्рдпрдп (Finance Expenses) | 15,000 | ||
| рд╡िрдХ्рд░рдп рд╡्рдпрдп (Selling Expenses) | 50,000 | ||
| 5. | рдХुрд▓ рдкрд░िрдЪाрд▓рди рд╡्рдпрдп | (1,27,500) | |
| 6. | рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн (Net Profit) | 22,500 |
рдк्рд░. рем. рдЕрд▓ाрднрдХाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा (рдбॉ. рдЕрдиिрд╢ рдХोрд░рдЧांрд╡рдХрд░) [12 рдЕंрдХ]
рдбॉ. рдЕрдиिрд╢ рдХोрд░рдЧांрд╡рдХрд░ (1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2019 рдХो рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╢ुрд░ू рдХिрдпा)
рдЖрдп-рд╡्рдпрдп рдЦाрддा
31 рдоाрд░्рдЪ 2020 рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡्рдпрдп (Expenditure) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) | рдЖрдп (Income) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| рдФрд╖рдзिрдпाँ (Drugs) рдШрдЯाрдПं: рдЕंрддिрдо рд╕्рдХंрдз |
14,000 (2,000) |
12,000 | рднेंрдЯ рд╢ुрд▓्рдХ (Visit Fees) рдЬोрдб़ें: рдЕрдк्рд░ाрдк्рдд/рдЕрджрдд्рдд |
20,000 4,000 |
24,000 |
| рд╡ेрддрди рдЬोрдб़ें: рдЕрджрдд्рдд |
24,000 2,000 |
26,000 | рдФрд╖рдзाрд▓рдп рд╕े рдк्рд░ाрдк्рддि рдЬोрдб़ें: рдЕрдк्рд░ाрдк्рдд/рдЕрджрдд्рдд |
60,000 1,000 |
61,000 |
| рдХिрд░ाрдпा рдЬोрдб़ें: рдЕрджрдд्рдд |
12,000 1,000 |
13,000 | рд╡िрд╡िрдз рдк्рд░ाрдк्рддिрдпाँ | 10,000 | |
| рд╡ाрд╣рди рд╡्рдпрдп (60%) | 4,800 | ||||
| рд▓ेрдЦрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी | 1,000 | ||||
| рд╡िрдж्рдпुрдд рд╢ुрд▓्рдХ | 10,000 | ||||
| рдиिрдпрдд рдХाрд▓िрдХ (Journals) | 1,000 | ||||
| рдоूрд▓्рдпрд╣्рд░ाрд╕: рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (16k рдкрд░ 8%) рдЙрдкрдХрд░рдг (рджिрдпा рдЧрдпा) |
1,280 1,000 |
2,280 | |||
| рдЖрдзिрдХ्рдп (рдЖрдп рдХा рд╡्рдпрдп рдкрд░ рдЕрдзिрдХ्рдп) | 24,920 | ||||
| рдпोрдЧ | 95,000 | рдпोрдЧ | 95,000 |
рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг (31 рдоाрд░्рдЪ 2020 рдХो)
| рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| рдкूँрдЬी рдиिрдзि (рдирдХрдж рд▓ाрдИ рдЧрдИ) рдЬोрдб़ें: рдЖрдзिрдХ्рдп рдШрдЯाрдПं: рдЖрд╣рд░рдг (30k + 3.2k рд╡ाрд╣рди) |
50,000 24,920 (33,200) |
41,720 | рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture) рдШрдЯाрдПं: рдоूрд▓्рдпрд╣्рд░ाрд╕ |
16,000 (1,280) |
14,720 |
| рдЕрджрдд्рдд рд╡्рдпрдп: рдХिрд░ाрдпा рд╡ेрддрди |
1,000 2,000 |
3,000 | рдЙрдкрдХрд░рдг (Equipment) рдШрдЯाрдПं: рдоूрд▓्рдпрд╣्рд░ाрд╕ |
20,000 (1,000) |
19,000 |
| рдФрд╖рдзिрдпों рдХा рд╕्рдХंрдз | 2,000 | ||||
| рдЕрдк्рд░ाрдк्рдд/рдЕрджрдд्рдд рдЖрдп: рднेंрдЯ рд╢ुрд▓्рдХ рдФрд╖рдзाрд▓рдп |
4,000 1,000 |
5,000 | |||
| рд░ोрдХрдб़ рд╢ेрд╖ | 4,000 | ||||
| рдпोрдЧ | 44,720 | рдпोрдЧ | 44,720 |
рдЖрд╣рд░рдг рдкрд░ рдЯिрдк्рдкрдгी: рдирдХрдж рдЖрд╣рд░рдг ₹30,000 + рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рд╡ाрд╣рди рд╡्рдпрдп рдХा 40% (8,000 рдХा 40% = ₹3,200)। рдХुрд▓ рдЖрд╣рд░рдг = ₹33,200।
рдк्рд░. рен. рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдЕंрддिрдо рдЦाрддे (рдоाрдоा рдФрд░ рдХाрдХा) [12 рдЕंрдХ]
рдоाрдоा рдФрд░ рдХाрдХा (рд▓ाрдн рд╡िрднाрдЬрди рд╕рдоाрди)
рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддा
31 рдоाрд░्рдЪ 2019 рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП
рд╡िрдХрд▓рди (Dr.)рд╕рдоाрдХрд▓рди (Cr.)
| рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╡िрд╡рд░рдг | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| рдмीрдоा рдШрдЯाрдПं: рдкूрд░्рд╡рджрдд्рдд |
30,000 (7,500) |
22,500 | рд╕рдХрд▓ рд▓ाрдн (Gross Profit) рд▓ाрдпा рдЧрдпा | 69,000 | |
| рд╡ेрддрди | 10,000 | рдм्рдпाрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд | 3,000 | ||
| рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░ | 5,000 | ||||
| рдЛрдг рдкрд░ рдм्рдпाрдЬ рдЬोрдб़ें: рдЕрджрдд्рдд |
2,000 1,000 |
3,000 | |||
| рдбूрдмрдд рдЛрдг (рдирдпा) рдЬोрдб़ें: рд╕ं.рдЛ.рдиि. (рдирдпा 5%) |
2,000 2,500 |
4,500 | |||
| рдоूрд▓्рдпрд╣्рд░ाрд╕ / рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг: рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди (рдЯिрдк्рдкрдгी 1) рдлрд░्рдиीрдЪрд░ (80k рдкрд░ 5%) |
9,000 4,000 |
13,000 | |||
| рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн (рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд): рдоाрдоा (1/2) рдХाрдХा (1/2) |
7,000 7,000 |
14,000 | |||
| рдпोрдЧ | 72,000 | рдпोрдЧ | 72,000 |
рд╕्рдеिрддि рд╡िрд╡рд░рдг (31 рдоाрд░्рдЪ 2019 рдХो)
| рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) | рд░ाрд╢ि (₹) | рд░ाрд╢ि (₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| рдкूँрдЬी рдЦाрддे: рдоाрдоा (1L + 7k NP) рдХाрдХा (1L + 7k NP) |
1,07,000 1,07,000 |
2,14,000 | рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдШрдЯाрдПं: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг |
1,00,000 (9,000) |
91,000 |
| 10% рдмैंрдХ рдЛрдг рдЬोрдб़ें: рдЕрджрдд्рдд рдм्рдпाрдЬ |
60,000 1,000 |
61,000 | рдлрд░्рдиीрдЪрд░ рдШрдЯाрдПं: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг |
80,000 (4,000) |
76,000 |
| рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ | 16,000 | рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors) рдШрдЯाрдПं: рдбूрдмрдд рдЛрдг рдШрдЯाрдПं: рд╕ं.рдЛ.рдиि. (5%) |
52,000 (2,000) (2,500) |
47,500 | |
| рдкूрд░्рд╡рджрдд्рдд рдмीрдоा | 7,500 | ||||
| рдЕंрддिрдо рд╕्рдХंрдз | 69,000 | ||||
| рдпोрдЧ | 2,91,000 | рдпोрдЧ | 2,91,000 |
рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ (Working Notes):
1. рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдкрд░ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation):
рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ेрд╖: ₹60,000 (1,00,000 рдХुрд▓ - 40,000 рд╡ृрдж्рдзि).
₹60,000 рдкрд░ 1 рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП 10% = ₹6,000.
рд╡ृрдж्рдзि ₹40,000 рдкрд░ 9 рдорд╣ीрдиे (рдЬुрд▓ाрдИ рд╕े рдоाрд░्рдЪ) рдХे рд▓िрдП 10% = ₹3,000.
рдХुрд▓ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг = ₹9,000.
2. рд╕ं.рдЛ.рдиि. (RDD) рдХी рдЧрдгрдиा:
рдЕрдзрдорд░्рдг: ₹52,000
рдШрдЯाрдПं: рдбूрдмрдд рдЛрдг (рдирдпा): ₹2,000
рд╢ेрд╖ рд░ाрд╢ि: ₹50,000
₹50,000 рдкрд░ 5% RDD = ₹2,500.
1. рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдкрд░ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation):
рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ेрд╖: ₹60,000 (1,00,000 рдХुрд▓ - 40,000 рд╡ृрдж्рдзि).
₹60,000 рдкрд░ 1 рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП 10% = ₹6,000.
рд╡ृрдж्рдзि ₹40,000 рдкрд░ 9 рдорд╣ीрдиे (рдЬुрд▓ाрдИ рд╕े рдоाрд░्рдЪ) рдХे рд▓िрдП 10% = ₹3,000.
рдХुрд▓ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг = ₹9,000.
2. рд╕ं.рдЛ.рдиि. (RDD) рдХी рдЧрдгрдиा:
рдЕрдзрдорд░्рдг: ₹52,000
рдШрдЯाрдПं: рдбूрдмрдд рдЛрдг (рдирдпा): ₹2,000
рд╢ेрд╖ рд░ाрд╢ि: ₹50,000
₹50,000 рдкрд░ 5% RDD = ₹2,500.