HSC Accounts Board Question Paper 2025 Solution Hindi Medium

Maharashtra Board HSC Accounts 2025 Solved Paper (Hindi Medium)




HSC Accounts Board Question Paper 2025 Solution Hindi Medium
DAY — 13 | SEAT NUMBER: J-351

BOOK KEEPING & ACCOUNTANCY (50)

Time : 3 Hrs. (12 Pages) Max. Marks : 80 Date : 28.02.2025



рдк्рд░. рез. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рд╕рднी рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : [реиреж]

рдк्рд░. рез. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рд╕рднी рдЙрдкрдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдП : [реиреж]

(рдЕ) рджिрдП рдЧрдП рд╡िрдХрд▓्рдкों рдоें рд╕े рдЙрдЪिрдд рдЙрдд्рддрд░ рдХा рдЪрдпрди рдХीрдЬिрдП рддрдеा рдкूрд░्рдг рд╡ाрдХ्рдп рдкुрдиः рд▓िрдЦिрдП : (рел)

(рез) _________ рдпрд╣ рдПрдХ рдЕрджृрд╢्рдп рд╕ंрдкрдд्рддि рд╣ै।

  • (рдЕ) рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि (Goodwill)
  • (рдм) рд╕्рдХंрдз
  • (рдХ) рдирдХрдж
  • (рдб) рдЙрдкрд╕्рдХрд░
рдЙрдд्рддрд░: (рдЕ) рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि (Goodwill) рдпрд╣ рдПрдХ рдЕрджृрд╢्рдп рд╕ंрдкрдд्рддि рд╣ै।

(реи) рд▓ाрдн рди рдХрдоाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рдЦाрддे рдоें рдЖрдп рдХा рд▓ाрдЧрдд рдкрд░ рдЕрдзिрднाрд░ _________ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

  • (рдЕ) рдШाрдЯा
  • (рдм) рдл़ाрдпрджा
  • (рдХ) рдЖрдзिрдХ्рдп (рдмреЭрдиा)
  • (рдб) рдиुрдХрд╕ाрди
рдЙрдд्рддрд░: рд▓ाрдн рди рдХрдоाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рдЦाрддे рдоें рдЖрдп рдХा рд▓ाрдЧрдд рдкрд░ рдЕрдзिрднाрд░ (рдХ) рдЖрдзिрдХ्рдп рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

(рей) рдЬрдм рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдоूрд▓्рдп рдШрдЯрддा рд╣ै рддो рд▓ाрдн рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा _________ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

  • (рдЕ) рд╡िрдХрд▓िрдд (Debit)
  • (рдм) рд╕рдоाрдХрд▓िрдд (Credit)
  • (рдХ) рдЕрдзिрдХ
  • (рдб) рдмрд░ाрдмрд░
рдЙрдд्рддрд░: рдЬрдм рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдоूрд▓्рдп рдШрдЯрддा рд╣ै рддो рд▓ाрдн рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा (рдЕ) рд╡िрдХрд▓िрдд (Debit) рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

(рек) рд╡िрд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпрдп (Dissolution expenses) _________ рдЦाрддे рдоें рдЬрдоा рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं।

  • (рдЕ) рд░ोрдХीрдХрд░рдг (рд╡рд╕ूрд▓ी)
  • (рдм) рд░ोрдХ / рдмैंрдХ
  • (рдХ) рдкूँрдЬी
  • (рдб) рдХрд░्рдЬ़
рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпрдп (Dissolution expenses) (рдм) рд░ोрдХ / рдмैंрдХ рдЦाрддे рдоें рдЬрдоा рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं।

(рел) рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी _________ рд╣ोрддा рд╣ै।

  • (рдЕ) рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी
  • (рдм) рдЖрд╣рд░्рддा
  • (рдХ) рднुрдЧрддाрдирдХрд░्рддा (Payee)
  • (рдб) рдкृрд╖्рдаांрдХрд░्рддा
рдЙрдд्рддрд░: рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी (рдЕ) рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ोрддा рд╣ै।


HSC Accounts Board Papers with Solution

Book Keeping and Accountancy


(рдм) рд╡ाрдХ्рдп рдкूрд░्рдг рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП : (рел)

(рдм) рд╡ाрдХ्рдп рдкूрд░्рдг рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП : (рел)

(рез) рд╡्рдпाрдкाрд░ рдЦाрддा _________ рд╡्рдпрдп рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ (Direct)

(реи) рдЖрдп рдФрд░ рд╡्рдпрдп рдХा рдЦाрддा _________ рдЦाрддा рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдиाрдордоाрдд्рд░ (Nominal)

(рей) рдоृрддрдХ рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХे рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ рдЦाрддों рдХो рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг рдХे _________ рдХी рдУрд░ рджिрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рджेрдпрддा (Liability)

(рек) рд╕्рдеाрдпी рдЬрдоा (fixed deposit) рдЦाрддा _________ рд╕рдоूрд╣ рдоें рдЖрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдиिрд╡ेрд╢ (Investments)

(рел) рдпрджि рдПрдХ рд╕ाрдЭेрджाрд░ (partner) рдиे рдПрдХ рд╕ंрдкрдд्рддि рд▓े рд▓ी рд╣ै, рддो рдлिрд░ _________ рдЦाрддा рд╡िрдХрд▓िрдд (debit) рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдкूँрдЬी (Capital)



(рдХ) рд╡िрд╕ंрдЧрдд / рдЕрд▓рдЧ рд╢рдм्рдж рдкрд╣рдЪाрдиिрдП : (рел)

(рдХ) рд╡िрд╕ंрдЧрдд / рдЕрд▓рдЧ рд╢рдм्рдж рдкрд╣рдЪाрдиिрдП : (рел)

(рез) рдордЬ़рджूрд░ी рдЦाрддा, рд╡ेрддрди рдЦाрддा, рдЕрдзिрдХाрд░ рд╢ुрд▓्рдХ рдЦाрддा, рдЖрдпाрдд рд╢ुрд▓्рдХ рдЦाрддा

рдЙрдд्рддрд░: рд╡ेрддрди рдЦाрддा (рдпрд╣ рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡्рдпрдп рд╣ै, рдЕрди्рдп рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡्рдпрдп рд╣ैं)।

(реи) рдорд╢ीрди рдЦाрддा, рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдЦाрддा, рд╕ंрдЧрдгрдХ рдЦाрддा, рдХिрд░ाрдпा рдЦाрддा

рдЙрдд्рддрд░: рдХिрд░ाрдпा рдЦाрддा (рдпрд╣ рдиाрдордоाрдд्рд░ рдЦाрддा рд╣ै, рдЕрди्рдп рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ/рд╕ंрдкрдд्рддि рдЦाрддे рд╣ैं)।

(рей) рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдзि рдЦाрддा, рдЙрдд्рддрдорд░्рдг-рдЦाрддा (creditors account), рдорд╢ीрди рдЦाрддा, рдкूँрдЬी рдЦाрддा

рдЙрдд्рддрд░: рдорд╢ीрди рдЦाрддा (рдпрд╣ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╣ै, рдЕрди्рдп рджेрдпрддा рдкрдХ्рд╖ рдХी рдорджे рд╣ैं)।

(рек) рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдЖрд╣рд░्рддा, рдЖрд╣ाрд░्рдпी, рднुрдЧрддाрдирдХрд░्рддा

рдЙрдд्рддрд░: рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी (рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ै, рдЕрди्рдп рд╡िрдиिрдордп рд╡िрдкрдд्рд░ рдХे рдкрдХ्рд╖рдХाрд░ рд╣ैं)।

(рел) рджिрдЦрддी рдХीрдордд, рдмреЭрддी рдХीрдордд, рдЫूрдЯ рдкрд░, рдХрд░्рдЬ़ рдкрд░

рдЙрдд्рддрд░: рдХрд░्рдЬ़ рдкрд░ (рдЕрди्рдп рд╕рднी рдЕंрд╢ рдиिрд░्рдЧрдорди рдХी рд╢рд░्рддें рд╣ैं)।



(рдб) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХрдерди рд╕े рдЖрдк рд╕рд╣рдордд рд╣ैं рдпा рдЕрд╕рд╣рдордд, рд▓िрдЦिрдП : (рел)

(рдб) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХрдерди рд╕े рдЖрдк рд╕рд╣рдордд рд╣ैं рдпा рдЕрд╕рд╣рдордд, рд▓िрдЦिрдП : (рел)

(рез) рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा рдпрд╣ рдПрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд╣рдордд

(реи) рдоुрдиाрдлा рдиा рд╣ोрдиा рд╣ी 'рдоुрдиाрдлा-рди-рдХрд░рд╡ाрддी (рдЧैрд░-рдоुрдиाрдлा)' рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд╣рдордд

(рей) рдПрдХ рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕ाрдеी рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рд╕े рдмाрд╣рд░ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा (outgoing) рдкाрд░्рдЯрдирд░ рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд╣рдордд

(рек) рдХिрд╕ी рдирдП рдкाрд░्рдЯрдирд░ рдХे рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдкрд░ рд▓ाрдн-рдЕрдиुрдкाрдд рдХी рдЧрдгрдиा рдХी рдЬाрддी рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд╕рд╣рдордд (рдд्рдпाрдЧ рдЕрдиुрдкाрдд рдХी рдЧрдгрдиा рдХी рдЬाрддी рд╣ै)।

(рел) рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рдХ्рддрд╡्рдпों (statement) рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг рдХा рд╣ी рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрд╕рд╣рдордд (рдЗрд╕рдоें рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддा рдЖрджि рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं)।


Q. 2

рдк्рд░рд╢्рди реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХा рдк्рд░рд╡ेрд╢ (Admission of Partner)

рд╡िрдХрд▓्рдк (рдЕ): рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХा рдк्рд░рд╡ेрд╢ (рджीрдкрдХ, рдЕрднिрд╖ेрдХ рдФрд░ рдЖрджिрдиाрде)

рдлрд░्рдо рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рдкुрдиःрдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддा / рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा

рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹)
рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдЦाрддा (Furniture A/c) 4,400 рд╕्рдХंрдз рдЦाрддा (Stock A/c) 4,000
рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. рдЦाрддा (R.D.D. A/c) 3,200 рднूрдоि рдПрд╡ं рдЗрдоाрд░рдд рдЦाрддा (Land & Building) 1,600
рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдХो (рд╣ाрдиि):
  рджीрдкрдХ (3/4) 1,500
  рдЕрднिрд╖ेрдХ (1/4) 500
2,000
рдпोрдЧ (Total) 7,600 рдпोрдЧ (Total) 7,600

рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рд▓ेрдЦे (Partners' Capital Accounts)

рд╡िрд╡рд░рдг рджीрдкрдХ рдЕрднिрд╖ेрдХ рдЖрджिрдиाрде рд╡िрд╡рд░рдг рджीрдкрдХ рдЕрднिрд╖ेрдХ рдЖрджिрдиाрде
рдкुрдиःрдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЦाрддे рд╕े (рд╣ाрдиि) 1,500 500 - рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा (Bal b/d) 1,20,000 40,000 -
рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े (рд╡ाрдкрд╕ी) 25,500 8,500 - рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдзि (General Reserve) 12,000 4,000 -
рд╢ेрд╖ рд▓े рдЬाрдпा рдЧрдпा (Bal c/d) 1,20,000 40,000 40,000 рд░ोрдХреЬ/рдмैंрдХ рдЦाрддे рдХो (рдкूँрдЬी) - - 40,000
рдк्рд░рд╕िрдж्рдзी (Goodwill) 15,000 5,000 -
рдпोрдЧ (Total) 1,47,000 49,000 40,000 рдпोрдЧ (Total) 1,47,000 49,000 40,000

* рдЯिрдк्рдкрдгी: рдирдпा рдЕрдиुрдкाрдд (3:1:1)। рдХुрд▓ рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдкूँрдЬी: 2,00,000 (рджीрдкрдХ 1,20,000, рдЕрднिрд╖ेрдХ 40,000, рдЖрджिрдиाрде 40,000)।


рез рдЕрдк्рд░ैрд▓ реирежрезреп рдХो рдирдИ рд╕ंрд╕्рдеा рдХा рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг (New Balance Sheet)

рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) рд░ाрд╢ि (₹) рд░ाрд╢ि (₹) рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) рд░ाрд╢ि (₹)
рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рд▓ेрдЦे: рднूрдоि рдПрд╡ं рдЗрдоाрд░рдд (32,000 + 1,600) 33,600
  рджीрдкрдХ 1,20,000 рдпंрдд्рд░ рддрдеा рд╕ंрдпंрдд्рд░ 60,000
  рдЕрднिрд╖ेрдХ 40,000 рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (22,000 - 4,400) 17,600
  рдЖрджिрдиाрде 40,000 2,00,000 рд╕्рдХंрдз (40,000 + 4,000) 44,000
рд╡िрд╡िрдз рдЙрдд्рддрдорд░्рдг (Creditors) 80,000 рд╡िрд╡िрдз рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors) 64,000
рдЕрдзिрдХोрд╖ рдЕрдзिрд╡िрдХрд░्рд╖ (Bank Overdraft) 42,000 рдШрдЯाрдпा: рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. (5%) (3,200)
  рдмाрд╣рд░ी рд░ाрд╢ि 60,800
рдирдЧрдж/рд░ोрдХреЬ (Cash) * 1,06,000
рдпोрдЧ (Total) 3,22,000 рдпोрдЧ (Total) 3,22,000

рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдиोрдЯ: рд░ोрдХреЬ рдЦाрддा (Cash A/c)
рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ेрд╖ (80,000) + рдЖрджिрдиाрде рдХी рдкूँрдЬी (40,000) + рдк्рд░рд╕िрдж्рдзी (20,000) = 1,40,000
рдШрдЯाрдпा: рджीрдкрдХ рдХो рднुрдЧрддाрди (25,500) - рдЕрднिрд╖ेрдХ рдХो рднुрдЧрддाрди (8,500) = рдЕंрддिрдо рд╢ेрд╖ (1,06,000)

--- рдЕрдерд╡ा (OR) ---

рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдиिрд╡ृрдд्рддि (Retirement of Partner)

рд╡िрдХрд▓्рдк (рдм): рдиिрд╡ृрдд्рддि (рдЖрджिрдд्рдп, рдЖрдЬिंрдХ्рдп рдФрд░ рдЕрд░ुрдг)

рдлрд░्рдо рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рд▓ाрднाрд▓ाрдн рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा (Profit & Loss Adjustment Account)

рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹)
рд╕्рдХंрдз рдЦाрддा (Stock A/c) 875 рдЙрдд्рддрдорд░्рдг рдЦाрддा (Creditors A/c) 100
рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдЦाрддा (Furniture A/c) 125 рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдХो (рд╣ाрдиि):
рдпंрдд्рд░ рдЦाрддा (Machinery A/c) 5,000   рдЖрджिрдд्рдп (5/10) 3,175
рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. рдЦाрддा (R.B.D.D. A/c) 450   рдЖрдЬिंрдХ्рдп (3/10) 1,905
  рдЕрд░ुрдг (2/10) 1,270
6,350
рдпोрдЧ (Total) 6,450 рдпोрдЧ (Total) 6,450

рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рд▓ेрдЦे (Partners' Capital Accounts)

рд╡िрд╡рд░рдг рдЖрджिрдд्рдп рдЖрдЬिंрдХ्рдп рдЕрд░ुрдг рд╡िрд╡рд░рдг рдЖрджिрдд्рдп рдЖрдЬिंрдХ्рдп рдЕрд░ुрдг
рд▓ाрднाрд▓ाрдн рд╕рдоाрдпोрдЬрди (рд╣ाрдиि) 3,175 1,905 1,270 рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा (Bal b/d) 21,000 18,500 16,600
рдЕрд░ुрдг рдХा рдХрд░्реЫ рдЦाрддा (Loan) - - 18,830 рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдзि (Reserve Fund) 3,750 2,250 1,500
рд╢ेрд╖ рд▓े рдЬाрдпा рдЧрдпा (Bal c/d) 26,575 21,845 - рдк्рд░рд╕िрдж्рдзी рдЦाрддा (Goodwill) 5,000 3,000 2,000
рдпोрдЧ (Total) 29,750 23,750 20,100 рдпोрдЧ (Total) 29,750 23,750 20,100

рез рдЕрдк्рд░ैрд▓ реирежреиреж рдХो рдирдИ рд╕ंрд╕्рдеा рдХा рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг (New Balance Sheet)

рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) рд░ाрд╢ि (₹) рд░ाрд╢ि (₹) рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) рд░ाрд╢ि (₹)
рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рд▓ेрдЦे: рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors) 9,000
  рдЖрджिрдд्рдп 26,575 рдШрдЯाрдпा: рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. (5%) (450)
  рдЖрдЬिंрдХ्рдп 21,845 48,420   рдмाрд╣рд░ी рд░ाрд╢ि 8,550
рдЙрдд्рддрдорд░्рдг (Creditors) 10,450 рд╕्рдХंрдз (Stock) 8,750
рдШрдЯाрдпा: рдЕрдкрд▓िрдЦिрдд (Written-off) (100) 10,350 рдШрдЯाрдпा: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (10%) (875)
рдЕрд░ुрдг рдХा рдХрд░्реЫ рдЦाрддा (Loan A/c) 18,830   рдмाрд╣рд░ी рд░ाрд╢ि 7,875
рдпंрдд्рд░ (Machinery) 50,000
рдШрдЯाрдпा: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (10%) (5,000)
  рдмाрд╣рд░ी рд░ाрд╢ि 45,000
рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture) 2,500
рдШрдЯाрдпा: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (5%) (125)
  рдмाрд╣рд░ी рд░ाрд╢ि 2,375
рдк्рд░рд╕िрдж्рдзी (Goodwill) 10,000
рдирдХрдж (Cash) 3,800
рдпोрдЧ (Total) 77,600 рдпोрдЧ (Total) 77,600

Q. 3

рдк्рд░рд╢्рди рей. рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдХा рд╡िрд╕рд░्рдЬрди (Dissolution of Partnership Firm)

(рдЕ) рдЬीрд╡рди рд╕्рдЯोрд░्рд╕ рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें (In the books of Jeevan Stores)

рез. рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा (Realisation Account)

рд╡िрд╡рд░рдг (Particulars) рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг (Particulars) рд░ाрд╢ि (₹)
рд╡िрд╡िрдз рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (рдЦाрддा рд╣рд╕्рддांрддрд░िрдд): рд╡िрд╡िрдз рджेрдпрддाрдПँ (рдЦाрддा рд╣рд╕्рддांрддрд░िрдд):
рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि (Goodwill) 45,600 рдЙрдд्рддрдорд░्рдг (Creditors) 28,800
рдпंрдд्рд░ (Machinery) 73,000 рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ (Bills Payable) 21,600
рдоोрдЯрд░рдЧाреЬी (Motor Car) 1,67,600 50,400
рднрд╡рди (Building) 1,02,000 рд╢рд░्рдоिрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा (рднрд╡рди рд▓िрдпा) 1,23,600
рдиिрд╡ेрд╢ (Investment) 62,400 рдЙрд░्рдоिрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा (рд╕ंрдкрдд्рддि рд▓ी):
рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors) 30,600 (рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि + рд╕्рдХंрдз + рдЕрдзрдорд░्рдг) 1,21,200
рд╕्рдХंрдз (Stock) 45,000 рдмैंрдХ рдЦाрддा (рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡рд╕ूрд▓ी):
5,26,200 (рдоोрдЯрд░рдЧाреЬी + рдпंрдд्рд░) 1,82,760
рдЙрд░्рдоिрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा (рджेрдпрддा рднुрдЧрддाрди): рд▓ीрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा (рдиिрд╡ेрд╢ рд▓िрдпा) 55,440
(рдЙрдд्рддрдорд░्рдг + рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░) 50,400 рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे (рд╣ाрдиि):
рдмैंрдХ рдЦाрддा (рд░ोрдХीрдХрд░рдг рд╡्рдпрдп) 6,800   рд╢рд░्рдоिрд▓ा 20,000
  рдЙрд░्рдоिрд▓ा 20,000
  рд▓ीрд▓ा 10,000
50,000
рдХुрд▓ рдпोрдЧ 5,83,400 рдХुрд▓ рдпोрдЧ 5,83,400

реи. рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХे рдкूँрдЬी рдЦाрддे (Partners' Capital Accounts)

рд╡िрд╡рд░рдг рд╢рд░्рдоिрд▓ा рдЙрд░्рдоिрд▓ा рд▓ीрд▓ा рд╡िрд╡рд░рдг рд╢рд░्рдоिрд▓ा рдЙрд░्рдоिрд▓ा рд▓ीрд▓ा
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рдХो (рд╕ंрдкрдд्рддि рд▓ी) 1,23,600 - - рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा 2,27,160 1,44,000 1,08,000
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рдХो (рд╕ंрдкрдд्рддि рд▓ी) - 1,21,200 - рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рд╕े (рджेрдпрддा) - 50,400 -
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рдХो (рд╕ंрдкрдд्рддि рд▓ी) - - 55,440
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рдХो (рд╣ाрдиि) 20,000 20,000 10,000
рдмैंрдХ рдЦाрддा рдХो (рдЕंрддिрдо рднुрдЧрддाрди) 83,560 53,200 42,560
рдХुрд▓ рдпोрдЧ 2,27,160 1,94,400 1,08,000 рдХुрд▓ рдпोрдЧ 2,27,160 1,94,400 1,08,000

рей. рдмैंрдХ рдЦाрддा (Bank Account)

рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹)
рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा 3,360 рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рдХो (рд╡्рдпрдп) 6,800
рд░ोрдХीрдХрд░рдг рдЦाрддा рд╕े (рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡рд╕ूрд▓ी) 1,82,760 рд╢рд░्рдоिрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा рдХो 83,560
рдЙрд░्рдоिрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा рдХो 53,200
рд▓ीрд▓ा рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा рдХो 42,560
рдХुрд▓ рдпोрдЧ 1,86,120 рдХुрд▓ рдпोрдЧ 1,86,120

--- рдЕрдерд╡ा (OR) ---

рдк्рд░рд╢्рди рей. (рдЕрдерд╡ा) рд╡िрдиिрдордп рд╡िрдкрдд्рд░ (Bills of Exchange)

(рдЕ) рдоाрдирд╕ी рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рд░ोрдЬрдиाрдордЪा рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯिрдпाँ / рд░ोрдЬрдХीрд░्рдж (Journal Entries in the books of Mansi)

рджिрдиांрдХ рд╡िрд╡рд░рдг (Particulars) рдЦाрддा рдкृ. рдиाрдоे/рд╡िрдХрд▓िрдд (₹) рдЬрдоा/рд╕рдоाрдХрд▓िрдд (₹)
рез. рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдХрдиिрдХा рдХे рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рд╡िрдкрдд्рд░ рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рдФрд░ рд╢ेрд╖ рд░ाрд╢ि рдЪेрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ।)
реирез,режрежреж
рел,режрежреж


реирем,режрежреж
реи. рдмंрд╕рд░ी рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рд╡िрдкрдд्рд░ рдмंрд╕рд░ी рдХो рдкृрд╖्рдаांрдХिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।)
реирез,режрежреж
реирез,режрежреж
рей. рдХрдиिрдХा рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдмंрд╕рд░ी рдХे рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдкृрд╖्рдаांрдХिрдд рд╡िрдкрдд्рд░ рдЕрдиाрджрд░िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЖрд▓ोрдХрди/рдирдХрд░ाрдИ рд╡्рдпрдп рджेрдп рд╣ुрдЖ।)
реирез,реиреореж
реирез,реиреореж
рек. рдХрдиिрдХा рдХा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдм्рдпाрдЬ рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдм्рдпाрдЬ рдк्рд░рднाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।)
ремрелреж
ремрелреж
рел. рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдХрдиिрдХा рдХे рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдирдП рд╡िрдкрдд्рд░ рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ।)
реирез,репрейреж
реирез,репрейреж
рем. рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд (Dr)
   рдк्рд░ाрдк्рдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддे рд╕े
(рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: рдирдпा рд╡िрдкрдд्рд░ рд╕рдХाрд░ा рдЧрдпा / рднुрдЧрддाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ।)
реирез,репрейреж
реирез,репрейреж
рдХुрд▓ рдпोрдЧ рез,резреи,ренрепреж рез,резреи,ренрепреж

(рдм) рдХрдиिрдХा рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें : рдоाрдирд╕ी рдХा рдЦाрддा (Mansi's A/c in the books of Kanika)

рджिрдиांрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹) рджिрдиांрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹)
рез. рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा рдХो реирез,режрежреж рез. рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा реирем,режрежреж
рез. рдмैंрдХ рдЦाрддा рдХो рел,режрежреж реи. рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा рд╕े (рдЕрдиाрджрд░िрдд) реирез,режрежреж
рек. рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ рдЦाрддा рдХो (рдирдпा рдмिрд▓) реирез,репрейреж реи. рдЖрд▓ोрдХрди рд╡्рдпрдп/рдирдХрд░ाрдИ рд╡्рдпрдп рд╕े реиреореж
рей. рдм्рдпाрдЬ рдЦाрддा рд╕े ремрелреж
рдХुрд▓ рдпोрдЧ рекрен,репрейреж рдХुрд▓ рдпोрдЧ рекрен,репрейреж



Q. 4
рдк्рд░. рек. рд╢ेрдпрд░ों рдХा рдиिрд░्рдЧрдорди (Issue of Shares)

рдк्рд░рд╢्рди: рдкрд░िрдорд▓ рдХंрдкрдиी рд▓िрдоिрдЯेрдб рдиे ₹ реиреж рдк्рд░рддि рджрд░ рд╡ाрд▓ा рдХुрд▓ рез,режреж,режрежреж рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рднाрдЧ/рд╣िрд╕्рд╕ा рдиिрд░्рдЧрдоिрдд рдХिрдпा। (рдЖрд╡ेрджрди ₹ рео, рдЖрд╡ंрдЯрди ₹ рем, рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा ₹ рек, рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा ₹ реи)। рд╕рднी рд░ाрд╢िрдпाँ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИं।

рдЙрдд्рддрд░:

рдкрд░िрдорд▓ рдХंрдкрдиी рд▓िрдоिрдЯेрдб рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рд░ोрдЬрдХीрд░्рдж рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯिрдпाँ

рджिрдиांрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рдЦाрддा рдкृ. рд╡िрдХрд▓рди (₹) рд╕рдоाрдХрд▓рди (₹)
рез рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рдЦाрддे рд╕े
(рез,режреж,режрежреж рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ рео рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ)
рео,режреж,режрежреж
  рео,режреж,режрежреж
реи рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЖрд╡ेрджрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े
(рдЖрд╡ेрджрди рд░ाрд╢ि рдХो рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा)
рео,режреж,режрежреж
  рео,режреж,режрежреж
рей рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े
(рез,режреж,режрежреж рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ рем рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рд░ाрд╢ि рджेрдп рд╣ुрдИ)
рем,режреж,режрежреж
  рем,режреж,режрежреж
рек рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЖрд╡ंрдЯрди рдЦाрддे рд╕े
(рдЖрд╡ंрдЯрди рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ)
рем,режреж,режрежреж
  рем,режреж,режрежреж
рел рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े
(рез,режреж,режрежреж рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ рек рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рджेрдп)
рек,режреж,режрежреж
  рек,режреж,режрежреж
рем рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддे рд╕े
(рдк्рд░рдердо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ)
рек,режреж,режрежреж
  рек,режреж,режрежреж
рен рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдкूँрдЬी рдЦाрддे рд╕े
(рез,режреж,режрежреж рдЕंрд╢ों рдкрд░ ₹ реи рдк्рд░рддि рдЕंрд╢ рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рджेрдп)
реи,режреж,режрежреж
  реи,режреж,режрежреж
рео рдмैंрдХ рдЦाрддा ... рд╡िрдХрд▓िрдд
    рдкूрд░्рд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЕंрд╢ рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рдЦाрддे рд╕े
(рдЕंрддिрдо рдпाрдЪрдиा рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ)
реи,режреж,режрежреж
  реи,режреж,режрежреж
рдХुрд▓ рдпोрдЧ (Total) рекреж,режреж,режрежреж рекреж,режреж,режрежреж

OR
рдЕрдерд╡ा (OR)

рдк्рд░рд╢्рди: рд╕ंрдЧрдгрдХीрдп рд▓ेрдЦांрдХрди рдк्рд░рдгाрд▓ी/рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (CAS) рдХा рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░:

рд╕ंрдЧрдгрдХीрдп рд▓ेрдЦांрдХрди рдк्рд░рдгाрд▓ी (Computerised Accounting System - CAS) рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं:

  1. рдЧрддि (Speed): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд▓ेрдЦांрдХрди рдХाрд░्рдпों рдХो рдоाрдирд╡ीрдп рдХ्рд╖рдорддा рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмрд╣ुрдд рддेрдЬ рдЧрддि рд╕े рдиिрд╖्рдкाрджिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдФрд░ рдЦाрддे рддुрд░ंрдд рддैрдпाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
  2. рд╢ुрдж्рдзрддा (Accuracy): рд╕ंрдЧрдгрдХीрдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рдЧрдгрдиा рдХी рдд्рд░ुрдЯिрдпाँ рдирдЧрдг्рдп рд╣ोрддी рд╣ैं। рдпрджि рдЗрдирдкुрдЯ рдбेрдЯा рд╕рд╣ी рд╣ै, рддो рдкрд░िрдгाрдо рд╣рдоेрд╢ा рд╕рдЯीрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
  3. рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдпрддा (Reliability): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдердХाрди рдпा рдКрдм рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдП рдмिрдиा рдПрдХ рд╣ी рдХाрдо рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рд╕рдоाрди рд╕рдЯीрдХрддा рдХे рд╕ाрде рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд░िрдкोрд░्рдЯ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╣ोрддी рд╣ै।
  4. рдЕрдж्рдпрддрди рдЬाрдирдХाрд░ी (Real-time Information): рдЗрд╕рдоें рдбेрдЯा рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯि рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╕рднी рдЦाрддे рд╕्рд╡рддः рдЕрдкрдбेрдЯ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рдмंрдзрди рдХो рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рд╡िрдд्рддीрдп рд╕्рдеिрддि рдХी рддाрдЬ़ा рдЬाрдирдХाрд░ी рдоिрд▓рддी рд╣ै।
  5. рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा (Security): рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдФрд░ рдПрди्рдХ्рд░िрдк्рд╢рди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдд्рддीрдп рдбेрдЯा рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬो рдоैрдиुрдЕрд▓ рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЕрдзिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै।
  6. рд╕्рд╡рдЪाрд▓рди (Automation): рдХेрд╡рд▓ рд╡ाрдЙрдЪрд░/рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯि рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै; рдЦाрддा-рдмрд╣ी, рддрд▓рдкрдЯ рдФрд░ рдЕंрддिрдо рдЦाрддे рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рд╡рдЪाрд▓िрдд рд░ूрдк рд╕े рдмрди рдЬाрддे рд╣ैं।


Q. 5

рдк्рд░. рел. рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु (Death of Partner)

рд╡िрдХрд▓्рдк (рдЕ): рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु (рдорд╣ेрди्рдж्рд░, рд╕ुрд░ेрди्рдж्рд░ рдФрд░ рдирд░ेрди्рдж्рд░)

рдлрд░्рдо рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХा рдкूँрдЬी рдЦाрддा

рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг рд░ाрд╢ि (₹)
рдЖрд╣рд░рдг (рд╕्рд╡рдЦрд░्рдЪ) рдЦाрддे рд╕े 2,700 рд╢ेрд╖ рд▓ाрдпा рдЧрдпा 12,000
рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХे рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХा рдЛрдг рдЦाрддा 38,800 рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдзि рдЦाрддा (2/10) 3,200
(рд╕ंрддुрд▓िрдд рд░ाрд╢ि) рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि (Goodwill) рдЦाрддा 18,000
рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЙрдЪंрдд рдЦाрддा 2,000
рд╡ेрддрди рдЦाрддा 3,600
рдкूँрдЬी рдкрд░ рдм्рдпाрдЬ рдЦाрддा 300
рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा 2,400
(рд▓ाрдн)
рдХुрд▓ рдпोрдЧ 41,500 рдХुрд▓ рдпोрдЧ 41,500

рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ (Working Notes):

(рез) рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХे рд╣िрд╕्рд╕े рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि (Goodwill) рдХी рдЧрдгрдиा:
рдФрд╕рдд рд▓ाрдн = (рейреж,режрежреж + реирел,режрежреж + реирел,режрежреж + рекреж,режрежреж) / рек = рез,реиреж,режрежреж / рек = ₹ рейреж,режрежреж.
рдлрд░्рдо рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдзि = рдФрд╕рдд рд▓ाрдн × рдХ्рд░рдп рдХे рд╡рд░्рд╖ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा
= рейреж,режрежреж × рей = ₹ репреж,режрежреж.
рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा = репреж,режрежреж × (реи/резреж) = ₹ резрео,режрежреж.

(реи) рдоृрдд्рдпु рдХी рддिрдеि рддрдХ рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХे рд▓ाрдн рдХी рдЧрдгрдиा:
(рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓ाрдн рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░)
рей рдорд╣ीрдиे рдХा рд▓ाрдн = рекреж,режрежреж × (рей/резреи) = ₹ резреж,режрежреж.
рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХा рд▓ाрдн рдоें рд╣िрд╕्рд╕ा = резреж,режрежреж × (реи/резреж) = ₹ реи,режрежреж (рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЙрдЪंрдд рдЦाрддा).

(рей) рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЦाрддा (рдЧрдгрдиा):
рдЬрдоा (Credit): рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдоें рд╡ृрдж्рдзि (+резрек,резрежреж)
рдиाрдоे (Debit): рд╕्рдХंрдз рдоें рдХрдоी (-рейрежреж), рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдоें рдХрдоी (-рез,реорежреж)
рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн = резрек,резрежреж - реи,резрежреж = резреи,режрежреж.
рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा (реи/резреж) = ₹ реи,рекрежреж.

(рек) рдкूँрдЬी рдкрд░ рдм्рдпाрдЬ:
резреи,режрежреж × резреж% × (рей/резреи) = ₹ рейрежреж.


--- рдЕрдерд╡ा ---

рд╡िрдд्рддीрдп рд╡िрд╡рд░рдгों рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг (AOFS)

рд╡िрдХрд▓्рдк (рдм): рдЕрдиुрдкाрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг

(рдЕ) рдЪрд▓ рдЕрдиुрдкाрдд (Current Ratio):

рд╕ूрдд्рд░: рдЪрд▓ рдЕрдиुрдкाрдд = рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि / рдЪрд▓ рджाрдпिрдд्рд╡

рез. рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Current Assets) рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиा:
рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि = рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╕ंрдкрдд्рддि - рд╕्рдеिрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि
рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि = реиреи,режрежреж - резреж,режрежреж = резреи,режрежреж

реи. рдЪрд▓ рджाрдпिрдд्рд╡ (Current Liabilities) рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиा:
рдЪрд▓ рджाрдпिрдд्рд╡ = рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╕ंрдкрдд्рддि - рд╡िрдиिрдпोрдЬिрдд рдкूँрдЬी
рдЪрд▓ рджाрдпिрдд्рд╡ = реиреи,режрежреж - реиреж,режрежреж = реи,режрежреж

рей. рдЧрдгрдиा:
рдЪрд▓ рдЕрдиुрдкाрдд = резреи,режрежреж / реи,режрежреж = рем / рез

рдЪрд▓ рдЕрдиुрдкाрдд = рем : рез


(рдм) рд╢ुрдж्рдз-рд▓ाрдн рдЕрдиुрдкाрдд (Net Profit Ratio):

рд╕ूрдд्рд░: рд╢ुрдж्рдз-рд▓ाрдн рдЕрдиुрдкाрдд = (рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн / рд╡िрдХ्рд░рдп) × резрежреж

рез. рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн рдХी рдЧрдгрдиा:
рд╡िрдХ्рд░рдп = ренрем,режрежреж
рдШрдЯाрдпा: рдмिрдХ्рд░ी рдХिрдП рдЧрдП рдоाрд▓ рдХा рдоूрд▓्рдп = (релреи,режрежреж)
рд╕рдХрд▓ рд▓ाрдн = реирек,режрежреж
рдШрдЯाрдпा: рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЦрд░्рдЪा = (резреи,режрежреж)
рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн = резреи,режрежреж

реи. рдЕрдиुрдкाрдд рдХी рдЧрдгрдиा:
рд╢ुрдж्рдз-рд▓ाрдн рдЕрдиुрдкाрдд = (резреи,режрежреж / ренрем,режрежреж) × резрежреж
= (резреирежреж / ренрем)
= резрел.ренреореп...

рд╢ुрдж्рдз-рд▓ाрдн рдЕрдиुрдкाрдд = резрел.ренреп%

Q. 6

рдк्рд░. рем. рд▓ाрдн рди рдХрдоाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рд▓ेрдЦे (NPO) [резреи]

рднाрдиुрдмाрдИ рдорд╣िрд▓ा рд╕ेрд╡ा рдХेрди्рдж्рд░ рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рдЖрдп рдФрд░ рд╡्рдпрдп рдЦाрддा
рейрез рдоाрд░्рдЪ, реирежреиреж рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП

рд╡्рдпрдп (Expenditure) рд░ाрд╢ि (₹) рдЖрдп (Income) рд░ाрд╢ि (₹)
рдмिрдЬрд▓ी рдЦрд░्рдЪ (Electricity Charges)
  (реирел,режрежреж - рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдХे рен,режрежреж)
резрео,режрежреж рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╢ुрд▓्рдХ (Subscriptions)
  (рекрел,режрежреж + рдЕрджрдд्рдд рей,режрежреж)
рекрео,режрежреж
рдордЬ़рджूрд░ी/рд╡ेрддрди (Wages)
  (реиреи,режрежреж - рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдХे рео,режрежреж + рдЕрджрдд्рдд рекрелреж)
резрек,рекрелреж рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдк्рддिрдпाँ (Other Receipts) рел,режрежреж
рд▓ेрдЦрди-рд╕ाрдордЧ्рд░ी (Stationery)
  (рей,режрежреж - рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдХे рез,режрежреж)
реи,режрежреж рди्рдпूрдирддा (рдЖрдп рдкрд░ рд╡्рдпрдп рдХा рдЖрдзिрдХ्рдп) рей,реирелреж
рднाрдб़ा рдПрд╡ं рдХрд░ (Rent & Taxes) резрез,реорежреж
рдпाрдд्рд░ा рдЦрд░्рдЪा (Travelling Expenses) рео,режрежреж
рдЙрдкрд╕्рдХрд░ рдкрд░ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation) реи,режрежреж
рдпोрдЧ релрем,реирелреж рдпोрдЧ релрем,реирелреж

рднाрдиुрдмाрдИ рдорд╣िрд▓ा рд╕ेрд╡ा рдХेрди्рдж्рд░ рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг (Balance Sheet)
рейрез рдоाрд░्рдЪ, реирежреиреж рдХो

рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) рд░ाрд╢ि (₹) рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) рд░ाрд╢ि (₹)
рдкूँрдЬी рдиिрдзि (Capital Fund)
рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ेрд╖: рекреж,режрежреж
рдЬोрдб़ें: рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╢ुрд▓्рдХ: реирео,режрежреж
рдШрдЯाрдПं: рди्рдпूрдирддा: (рей,реирелреж)
ремрек,ренрелреж рдпंрдд्рд░ (Machinery) резреж,режрежреж
рдЕрдЧ्рд░िрдо рдк्рд░ाрдк्рдд рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╢ुрд▓्рдХ (реирежреиреж-реирез) рей,режрежреж рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture)
  (реиреж,режрежреж - рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг реи,режрежреж)
резрео,режрежреж
рдЕрджрдд्рдд рдордЬ़рджूрд░ी/рд╡ेрддрди рекрелреж рд╕рд░рдХाрд░ी рдмॉрди्рдб (Govt. Bonds) рем,релрежреж
рдмрдХाрдпा рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╢ुрд▓्рдХ (реирежрезрео-резреп)
(рео,релрежреж - реи,режрежреж)
рем,релрежреж
рд╣рд╕्рддрд╕्рде рд░ोрдХ (Cash in hand) рек,режрежреж
рдмैंрдХीрдп рд░ोрдХ (Cash at Bank) реиреж,реирежреж
рдмрдХाрдпा рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╢ुрд▓्рдХ (реирежрезреп-реиреж) рей,режрежреж
рдпोрдЧ ремрео,реирежреж рдпोрдЧ ремрео,реирежреж
Q. 7

рдк्рд░. рен. рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдХे рдЕंрддिрдо рдЦाрддे (Partnership Final Accounts) [резреи]

рд░ाрдЬрди рдФрд░ рд░ोрд╣िрдд рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рд▓ाрдн-рд╣ाрдиि рдЦाрддा
рейрез рдоाрд░्рдЪ, реирежреиреж рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП

рд╡िрд╡рд░рдг (Particulars) рд░ाрд╢ि (₹) рд╡िрд╡рд░рдг (Particulars) рд░ाрд╢ि (₹)
рдмीрдоा (Insurance)
  рдШрдЯाрдПं: рдкूрд░्рд╡рджрдд्рдд (Prepaid)
30,000
(6,000)
24,000
рд╕рдХрд▓ рд▓ाрдн (Gross Profit) b/d 69,000
рд╡ेрддрди (Salaries) 10,000
рдиिрд░्рдпाрдд рд╢ुрд▓्рдХ (Export Duty) 5,000
рдм्рдпाрдЬ (Interest) 2,000
рдмैंрдХ рдХрд░्рдЬ़ рдкрд░ рдЕрджрдд्рдд рдм्рдпाрдЬ (O/S Interest on Bank Loan) 3,000
рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation):
  рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди (Land & Building)
  рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture)

9,000
4,000
13,000
рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдбूрдмрдд рдЛрдг (Further Bad Debts)
  рдЬोреЬें: рдирд╡ीрди рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. (New R.D.D.)
2,000
2,500
4,500
рд╢ुрдж्рдз рд▓ाрдн (Net Profit) (рдкूँрдЬी рдЦाрддों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд):
  рд░ाрдЬрди
  рд░ोрд╣िрдд

3,750
3,750
7,500
рдХुрд▓ (Total) 69,000 рдХुрд▓ (Total) 69,000

рд░ाрдЬрди рдФрд░ рд░ोрд╣िрдд рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें

рд╕्рдеिрддि-рд╡िрд╡рд░рдг (Balance Sheet)
рейрез рдоाрд░्рдЪ, реирежреиреж рдХो

рджेрдпрддाрдПँ (Liabilities) рд░ाрд╢ि (₹) рд╕ंрдкрдд्рддिрдпाँ (Assets) рд░ाрд╢ि (₹)
рд╕ाрдЭेрджाрд░ों рдХी рдкूँрдЬी (Partners' Capital)
рд░ाрдЬрди (1,00,000 + 3,750)
рд░ोрд╣िрдд (1,00,000 + 3,750)

1,03,750
1,03,750
2,07,500
рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди (Land & Building)
рдШрдЯाрдПं: рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation)
1,00,000
(9,000)
91,000
10% рдмैंрдХ рдХрд░्рдЬ़ (10% Bank Loan)
рдЬोреЬें: рдЕрджрдд्рдд рдм्рдпाрдЬ (O/S Interest)
60,000
3,000
63,000
рдЙрдкрд╕्рдХрд░ (Furniture)
рдШрдЯाрдПं: 5% рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг (Depreciation)
80,000
(4,000)
76,000
рджेрдп рд╡िрдкрдд्рд░ (Bills Payable) 19,000 рдЕрдзрдорд░्рдг (Debtors)
рдШрдЯाрдПं: рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдбूрдмрдд рдЛрдг (Further Bad Debts)
рдШрдЯाрдПं: рдирд╡ीрди рд╕ं.рдЛ.рд╕ं. 5% (New R.D.D.)
52,000
(2,000)
(2,500)
47,500
рдкूрд░्рд╡рджрдд्рдд рдмीрдоा (Prepaid Insurance) 6,000
рдЕंрддिрдо рд╕्рдХंрдз (Closing Stock) 69,000
рдХुрд▓ (Total) 2,89,500 рдХुрд▓ (Total) 2,89,500

рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЯिрдк्рдкрдгी (Working Note): рднूрдоि рд╡ рднрд╡рди рдкрд░ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг

рдХुрд▓ рдоूрд▓्рдп: ₹ 1,00,000

  • рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ेрд╖ (12 рдорд╣ीрдиों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ): 60,000 × 10% = 6,000
  • 1 рдЬुрд▓ाрдИ 2019 рдХो рдкрд░िрд╡рд░्рдзрди (9 рдорд╣ीрдиों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ): 40,000 × 10% × 9/12 = 3,000

рдХुрд▓ рдЕрд╡рдХ्рд╖рдпрдг = 6,000 + 3,000 = ₹ 9,000

Name Page No. 1 Name Page No. 2 Name Page No. 3 Name Page No. 4 Name Page No. 5 Name Page No. 6 Name Page No. 7 Name Page No. 8 Name Page No. 9 Name Page No. 10 Name Page No. 11 Name Page No. 12