Search This Blog

Maharashtra HSC Hindi Question Paper 2026 with Answer Key & Solutions: Download PDF

HSC Hindi (04) Board Paper Solution 2026

Maharashtra State Board of Secondary and Higher Secondary Education
Subject: Hindi Yuvakbharati | Marks: 80

рд╡िрднाрдЧ - рез : рдЧрдж्рдп (Prose)

рдХृрддि рез (рдЕ) - рдЖрджрд░्рд╢ рдмрджрд▓ा (рд╕ुрджрд░्рд╢рди)

(рез) рд╕ंрдЬाрд▓ рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдП : рд╕िрдкाрд╣िрдпों рдХो рдЗрди рдмाрддों рдХी рд╕ुрдз рди рд░рд╣ी
рдЙрдд्рддрд░:
рдЕрдкрдиी рд╕ुрдз
рд╣рдердХрдб़िрдпों рдХी
рдЕрдкрдиे рдмрд▓ рдХी
рдЕрдкрдиे рдХрд░्рддрд╡्рдп рдХी / рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХी
(реи) рд╢рдм्рджрдпुрдЧ्рдо рдвूँрдв़рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП :
рдЙрдд्рддрд░:
  1. рджрдо-рдХे-рджрдо
  2. рдзीрд░े-рдзीрд░े
  3. рд╕ाрде-рд╕ाрде
  4. рдЬрдоीрди-рдЖрд╕рдоाрди
(рей) рд╕्рд╡рдордд: 'рд╕рдЪ्рдЪा рдХрд▓ाрдХाрд░ рд╡рд╣ рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рджूрд╕рд░ों рдХी рдХрд▓ा рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рддा рд╣ै'
рдЙрдд्рддрд░ (рдирдоूрдиा):

рдпрд╣ рдХрдерди рдкूрд░्рдгрддः рд╕рдд्рдп рд╣ै। рдХрд▓ा рдИрд╢्рд╡рд░ीрдп рджेрди рд╣ै рдФрд░ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХрд▓ा рдХा рд╢рдд्рд░ु рд╣ै। рдПрдХ рд╕рдЪ्рдЪा рдХрд▓ाрдХाрд░ рд╡рд╣ी рд╣ै рдЬो рдИрд░्рд╖्рдпा рд╕े рдкрд░े рд╣ोрдХрд░ рдХрд▓ा рдХी рд╕ाрдзрдиा рдХрд░рддा рд╣ै। рдЬрдм рдХोрдИ рдХрд▓ाрдХाрд░ рдХिрд╕ी рджूрд╕рд░े рдХрд▓ाрдХाрд░ рдХी рдк्рд░рддिрднा рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рдорд╣ाрдирддा рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै। рддाрдирд╕ेрди рдорд╣ाрди рдеे, рдкрд░рди्рддु рдЙрдирдоें рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдеा, рдЬрдмрдХि рдмैрдЬू рдмाрд╡рд░ा рдиे рддाрдирд╕ेрди рдХे рдЬीрд╡рди рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдХे рд╕िрдж्рдз рдХिрдпा рдХि рд╡рд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдЧीрдд рдоें рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЙрдд्рддрдо рдоाрдирд╡ीрдп рдХрд▓ाрдХाрд░ рднी рд╣ैं। рджूрд╕рд░ों рдХी рдХрд▓ा рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рдиा рд╣ी рдХрд▓ाрдХाрд░ рдХा рд╕рдЪ्рдЪा рдзрд░्рдо рд╣ै।

рдХृрддि рез (рдЖ) - рдУрдЬोрди рд╡िрдШрдЯрди рдХा рд╕ंрдХрдЯ

(рез) рдЖрдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдП : рд╕ी.рдПрдл.рд╕ी. рдпौрдЧिрдХों рдХी рдпे рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рд╣ैं -
рдЙрдд्рддрд░:
рдпे рдирд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ोрддे
рдЗрдирдХा рдСрдХ्рд╕ीрдХрд░рдг рдирд╣ीं рд╣ोрддा
рдЗрдирдХा рдЕрдкрдШрдЯрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा
рдпे рдкाрдиी рдоें рдирд╣ीं рдШुрд▓рддे
(реи) рдкрд░िрдЪ्рдЫेрдж рдоें рдЖрдП рд╣ुрдП рд╡िрд▓ोрдо рд╢рдм्рдж рд▓िрдЦिрдП :
рдЙрдд्рддрд░:
  • (i) рдЕрд╡рдЧुрдг ✖ рдЧुрдг
  • (ii) рдЕрд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ ✖ рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ
  • (iii) рдЧрд▓рдд ✖ рд╕рд╣ी
  • (iv) рдЙрдд्рддрд░ ✖ рдк्рд░рд╢्рди
(рей) рд╕्рд╡рдордд: 'рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд░рдХ्рд╖ा рдоें рд╣рдоाрд░ा рдпोрдЧрджाрди'
рдЙрдд्рддрд░ (рдирдоूрдиा):

рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै। рдПрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рдЪाрд╣िрдП। рд╣рдоें рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрдо рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдкाрдиी рдХी рдмрдЪрдд рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП। рд╕ी.рдПрдл.рд╕ी. рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдкрдХрд░рдгों рдЬैрд╕े рдП.рд╕ी. рдФрд░ рд░ेрдл्рд░िрдЬрд░ेрдЯрд░ рдХा рд╕ीрдоिрдд рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। 'рд╡рд╕ुрдзैрд╡ рдХुрдЯुрдо्рдмрдХрдо' рдХी рднाрд╡рдиा рдХे рд╕ाрде рд╣рдоें рдЕрдкрдиी рдзрд░рддी рдХो рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдкीрдв़िрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдХृрддि рез (рдЗ) - рд▓рдШूрдд्рддрд░ी рдк्рд░рд╢्рди

(рез) рдиिрд░ाрд▓ा рдЬी рдХी рдЪाрд░िрдд्рд░िрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рд▓िрдЦिрдП।
рдЙрдд्рддрд░:

рдорд╣ाрдк्рд░ाрдг рдиिрд░ाрд▓ा рдЬी рдХा рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╡िрд╢ाрд▓ рдФрд░ рдЙрджाрд░ рдеा। рд╡े рджीрди-рджुрдЦिрдпों рдХे рдк्рд░рддि рдХрд░ुрдгा рдХा рднाрд╡ рд░рдЦрддे рдеे। рдЕрдкрдиी рдЖрд░्рдеिрдХ рддंрдЧी рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рд╡े рдоुрдХ्рддрд╣рд╕्рдд рд╕े рджाрди рдХрд░рддे рдеे। рдЕрддिрдеिрдпों рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╡े рджेрд╡рддुрд▓्рдп рдоाрдирддे рдеे। рдЙрдирдоें рдлрдХ्рдХрдб़рдкрди рдФрд░ рдорд╕्рддी рдеी, рдХिрди्рддु рд╕ाрде рд╣ी рд╡े рд╕्рд╡ाрднिрдоाрдиी рднी рдеे। рд╡े рд╕ंрдЪрдп рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХे рд╡िрд░ोрдзी рдеे рдФрд░ рдЬो рдХुрдЫ рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рд╣ोрддा, рдЬрд░ूрд░рддрдоंрджों рдХो рджे рджेрддे рдеे। рд╡े рд╣िंрджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдПрдХ рд╕рдЪ्рдЪे 'рдФрдШрдб़ рджाрдиी' рдеे।

(реи) 'рдкाрдк рдХे рдЪाрд░ рд╣рдеिрдпाрд░' рдиिрдмंрдз рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП।
рдЙрдд्рддрд░:

рдХрди्рд╣ैрдпाрд▓ाрд▓ рдоिрд╢्рд░ 'рдк्рд░рднाрдХрд░' рдЬी рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиा рд╣ै рдХि рд╕рдоाрдЬ рдоें рдкाрдк рдФрд░ рдЕрди्рдпाрдп рдХैрд╕े рдкрдирдкрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕ुрдзाрд░рдХों рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХैрд╕े рд╣ोрддा рд╣ै। рд▓ेрдЦрдХ рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдкाрдк рдЪाрд░ рд╣рдеिрдпाрд░ों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै - рдЙрдкेрдХ्рд╖ा, рдиिंрджा, рд╣рдд्рдпा рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा। рдЬрдм рдХोрдИ рд╕ुрдзाрд░рдХ рдкाрдк рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрддा рд╣ै, рддो рд╕рдоाрдЬ рдкрд╣рд▓े рдЙрд╕рдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै, рдлिрд░ рдиिंрджा, рдлिрд░ рд╣рдд्рдпा। рдЬрдм рдпे рддीрдиों рд╡िрдлрд▓ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं, рддो рдкाрдк рдЙрд╕े 'рдорд╣ाрдд्рдоा' рдмрдиाрдХрд░ рдЙрд╕рдХी рдкूрдЬा (рд╢्рд░рдж्рдзा) рдХрд░рдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╕ुрдзाрд░рдХ рдХे рд╡िрдЪाрд░ рддो рдкूрдЬे рдЬाрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХा рдЖрдЪрд░рдг рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрддा। рдиिрдмंрдз рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣рдоें рдЗрд╕ рд╡िрдбंрдмрдиा рдХे рдк्рд░рддि рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдХрд░рдиा рд╣ै।

(рей) рд╕ुрдЧंрдзा рдХी рдоाँ рдХे рд╡िрдЪाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП।
рдЙрдд्рддрд░:

рдХрд╣ाрдиी 'рдХोрдЦрдЬाрдпा' рдоें рд╕ुрдЧंрдзा рдХी рдоाँ рдЙрд╕े рдпрдеाрд░्рдерд╡ाрджी рдмрдирдиे рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рджेрддी рд╣ैं। рдкंрдХ्рддि "рдЙрдб़ो рдмेрдЯी, рдЙрдб़ो! рдкрд░ рдзрд░рддी рдкрд░ рдиिрдЧाрд╣ рд░рдЦрдХрд░" рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрди्рдирддि рдХрд░рдиा, рд╕рдкрдиे рджेрдЦрдиा рдФрд░ рдКँрдЪाрдЗрдпों рдХो рдЫूрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрдиी рдЬрдб़ों, рдЕрдкрдиी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдХो рдХрднी рдирд╣ीं рднूрд▓рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдоाँ рдЪाрд╣рддी рд╣ैं рдХि рд╕ुрдЧंрдзा рдЖрдзुрдиिрдХ рдмрдиे, рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдмрдиे, рд▓ेрдХिрди рд╕ाрде рд╣ी рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдоूрд▓्рдпों рдФрд░ рд░िрд╢्рддों рдХी рдЕрд╣рдоिрдпрдд рдХो рднी рд╕рдордЭे। рдЕрд╣ंрдХाрд░ рд╕े рджूрд░ рд░рд╣рдХрд░ рд╡िрдирдо्рд░рддा рдХे рд╕ाрде рд╕рдлрд▓рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рд╣ी рдЗрд╕ рдХрдерди рдХा рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рд╣ै।

рдХृрддि рез (рдИ) - рдПрдХ рд╡ाрдХ्рдп рдоें рдЙрдд्рддрд░

  1. рд╕ुрджрд░्рд╢рди рдЬी рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдиाрдо: рдмрдж्рд░ीрдиाрде।
  2. 'рдХोрдЦрдЬाрдпा' рдХрд╣ाрдиी рдХे рд╣िंрджी рдЕрдиुрд╡ाрджрдХ: рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рдЭा।
  3. рдХрди्рд╣ैрдпाрд▓ाрд▓ рдоिрд╢्рд░ 'рдк्рд░рднाрдХрд░' рдХे рдиिрдмंрдз рд╕ंрдЧ्рд░рд╣: 'рдЬिंрджрдЧी рдоुрд╕्рдХुрд░ाрдИ', 'рдмाрдЬे рдкाрдпрд▓िрдпा рдХे рдШुंрдШрд░ू', 'рдоाрдЯी рд╣ो рдЧрдИ рд╕ोрдиा' (рдХोрдИ рднी рджो)।
  4. рдЖрд╢ाрд░ाрдиी рд╡्рд╣ोрд░ा рдЬी рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ: 'рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдердо рдорд╣िрд▓ाрдПँ', 'рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рд▓ेрдЦिрдХाрдПँ', 'рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рдХिрд╢ोрд░ी'।

рд╡िрднाрдЧ - реи : рдкрдж्рдп (Poetry)

рдХृрддि реи (рдЕ) - рдирд╡рдиिрд░्рдоाрдг (рдд्рд░िрд▓ोрдЪрди)

(рез) рдХृрддि рдкूрд░्рдг рдХीрдЬिрдП :
(i) рдмрд▓ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╣ोрддा рд╣ै -
рдкीрдбिрдд рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП
рди्рдпाрдп рджिрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП

(ii) рдЬिрд╕े рдоंрдЬिрд▓ рдХा рдкрддा рд░рд╣рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдпрд╣ рдХрд░рддा рд╣ै -
рдкрде рдХे рд╕ंрдХрдЯ рдХो рд╕рд╣рддा рд╣ै
рд╕िрдж्рдзि рдХे рд╢िрдЦрд░ рдкрд░ рдмैрдардХрд░ рдЕрдкрдиा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХрд╣рддा рд╣ै
(реи) рд▓िंрдЧ рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП :
  • (i) рдоंрдЬ़िрд▓ - рд╕्рдд्рд░ीрд▓िंрдЧ
  • (ii) рдкрде - рдкुрд▓्рд▓िंрдЧ
  • (iii) рд╕िрдж्рдзि - рд╕्рдд्рд░ीрд▓िंрдЧ
  • (iv) рдЗрддिрд╣ाрд╕ - рдкुрд▓्рд▓िंрдЧ

рдХृрддि реи (рдЖ) - рдЧрдЬ़рд▓ (рдоाрдгिрдХ рд╡рд░्рдоा)

(рез) рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП :
  • (i) рдкрд░िंрджों рдХो рдпрд╣ рд╢िрдХाрдпрдд рд╣ै - рдХि рдоाрд▓िрдХ (рдИрд╢्рд╡рд░) рдХे рджिрдП рджाрдиों рдоें рднी рд╢ाрдпрдж рдШुрди рд▓рдЧा рд╣ै।
  • (ii) рд╣рдоाрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдЗрдирдоें рдЦो рдЧрдИ - рдЪंрдж рд╕рд╡ाрд▓ों рдоें।
(реи) рдкрдж्рдпांрд╢ рдоें рдЖрдП рд╣ुрдП рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी рдЙрд░्рджू рд╢рдм्рдж :
  • (i) рд╕ुрдЧंрдз - рдЦ़ुрд╢рдмू
  • (ii) рдкрдХ्рд╖ी - рдкрд░िंрджे
  • (iii) рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрд╡ाрдм
  • (iv) рдЬीрд╡рди - рдЬ़िंрджрдЧी

рдХृрддि реи (рдЗ) - рд░рд╕ाрд╕्рд╡ाрджрди

рдоुрдж्рджों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ 'рд╡ृंрдж рдХे рджोрд╣े' рдХा рд░рд╕ाрд╕्рд╡ाрджрди:
рдЙрдд्рддрд░:
  • (рез) рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рдХрд╡ि рд╡ृंрдж।
  • (реи) рдкрд╕ंрдж рдХी рдкंрдХ्рддिрдпाँ:
    "рдХрд░рдд-рдХрд░рдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे, рдЬрдб़рдорддि рд╣ोрдд рд╕ुрдЬाрди।
    рд░рд╕рд░ी рдЖрд╡рдд рдЬाрдд рддे, рд╕िрд▓ рдкрд░ рдкрд░рдд рдиिрд╕ाрди।।"
  • (рей) рдкрд╕ंрдж рдЖрдиे рдХा рдХाрд░рдг: рдЗрди рдкंрдХ्рддिрдпों рдоें рдХрд╡ि рдиे рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдХो рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ुंрджрд░ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордЭाрдпा рд╣ै। рдЬैрд╕े рдХोрдорд▓ рд░рд╕्рд╕ी рдХे рдмाрд░-рдмाрд░ рд░рдЧрдб़рдиे рд╕े рдХрдаोрд░ рдкрдд्рдерд░ рдкрд░ рднी рдиिрд╢ाрди рдкрдб़ рдЬाрддे рд╣ैं, рд╡ैрд╕े рд╣ी рдиिрд░ंрддрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╕े рдоूрд░्рдЦ рд╡्рдпрдХ्рддि рднी рд╡िрдж्рд╡ाрди рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдЖрд╢ा рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।
  • (рек) рдХрд╡िрддा рдХा рдХेंрдж्рд░ीрдп рднाрд╡: рд╡ृंрдж рдХे рджोрд╣े рдиीрддिрдкрд░рдХ рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों рдХो рдкिрд░ोрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдХрд╡ि рдиे рд╡िрдж्рдпा, рдЙрдж्рдпрдо, рд╕рдЬ्рдЬрдирддा рдФрд░ рдЧुрдгों рдХे рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ै। рдоुрдЦ्рдп рднाрд╡ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕рджैрд╡ рд╕рдж्рдЧुрдгों рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЕрд╡рдЧुрдгों рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдХृрддि реи (рдИ) - рдПрдХ рд╡ाрдХ्рдп рдоें рдЙрдд्рддрд░

  1. 'рдирдпी рдХрд╡िрддा' рдХे рдЕрди्рдп рдХрд╡िрдпों рдХे рдиाрдо: рджुрд╖्рдпंрдд рдХुрдоाрд░, рдирд░ेрд╢ рдоेрд╣рддा, рдзрд░्рдорд╡ीрд░ рднाрд░рддी (рдХोрдИ рднी)।
  2. рдЧुрд░ु рдиाрдирдХ рдЬी рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд░рдЪрдиाрдПँ: рдЧुрд░ु рдЧ्рд░ंрде рд╕ाрд╣рдм, рдЬрдкुрдЬी рд╕ाрд╣िрдм।
  3. рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рджो рдк्рд░рдХाрд░: рд╕ोрд╣рд░, рдХрдЬрд░ी, рдЪैрддी, рд╡िрд╡ाрд╣ рдЧीрдд।
  4. рджोрд╣ा рдЫंрдж рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा: рдпрд╣ рдЕрд░्рдж्рдзрд╕рдо рдоाрдд्рд░िрдХ рдЫंрдж рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдердо рдФрд░ рддृрддीрдп рдЪрд░рдг рдоें 13-13 рдоाрдд्рд░ाрдПँ рддрдеा рдж्рд╡िрддीрдп рдФрд░ рдЪрддुрд░्рде рдЪрд░рдг рдоें 11-11 рдоाрдд्рд░ाрдПँ рд╣ोрддी рд╣ैं।

рд╡िрднाрдЧ - рей : рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрдз्рдпрдпрди (рдХрдиुрдк्рд░िрдпा)

рдХृрддि рей (рдЕ) - рдХрдиुрдк्рд░िрдпा (рдзрд░्рдорд╡ीрд░ рднाрд░рддी)

(рез) рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦिрдП :
  • (i) рдХрдиु рдЗрд╕ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рдиीрдЪे рдЦрдб़े рдеे: рдХрджंрдм
  • (ii) рд░ाрдзा рдЗрди्рд╣ें рдк्рд░рдгाрдо рдХिрдпा рдХрд░рддी рдеी: рдз्рдпाрдирдордЧ्рди рджेрд╡рддा рд╕рдордЭ рдХрд░ (рдХрдиु рдХो)
(реи) рдЗрд╕рд╕े рдкрддा рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдХृрд╖्рдг рдХी рд╕ेрдиाрдПँ рдпुрдж्рдз рдоें рднाрдЧ рд▓ेрдиे рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं :
рдЙрдЬрдб़े рд╣ुрдП рдХुंрдЬ / рд░ौंрджी рд╣ुрдИ рд▓рддाрдПँ
рдЖрдХाрд╢ рдкрд░ рдЫाрдИ рд╣ुрдИ рдзूрд▓
(рей) рдкрдж्рдпांрд╢ рдоें рдЖрдП рд╣ुрдП рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी рд╢рдм्рдж :
  • (i) рдИрд╢्рд╡рд░ - рджेрд╡рддा
  • (ii) рдкрдЧрд▓ी - рдмाрд╡рд░ी
  • (iii) рд▓рдб़ाрдИ - рдпुрдж्рдз
  • (iv) рд░ाрд╕्рддा - рд░ाрд╣

рдХृрддि рей (рдЖ) - рд▓рдШूрдд्рддрд░ी рдк्рд░рд╢्рди

рдк्рд░рд╢्рди: рд░ाрдзा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ाрд░्рдердХрддा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП।
рдЙрдд्рддрд░:

рд░ाрдзा рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ाрд░्рдердХрддा рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░ेрдо рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै। рдХрдиुрдк्рд░िрдпा рдХाрд╡्рдп рдоें рд░ाрдзा рддрди्рдордпрддा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХी рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд् рдоूрд░्рддि рд╣ैं। рдЙрдирдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЬीрд╡рди рдХा рдЪрд░рдо рд╕рдд्рдп рдк्рд░ेрдо рдХी рдЕрдиुрднूрддि рд╣ै, рди рдХि рдпुрдж्рдз рдпा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдиिрд░्рдоाрдг। рд╡рд╣ рдоाрдирддी рд╣ैं рдХि рдХृрд╖्рдг рдХा рд╡рд╣ рд░ूрдк рдЬो рдХрджंрдм рдХे рдиीрдЪे рдмंрд╕ी рдмрдЬाрддा рдеा рдФрд░ рд░ाрд╕ рд░рдЪाрддा рдеा, рд╡рд╣ी рд╕рдд्рдп рд╣ै। рдорд╣ाрднाрд░рдд рдХा рдпुрдж्рдз, рд░ाрдЬрдиीрддि рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдиिрд░्рдоाрдг рд░ाрдзा рдХे рд▓िрдП рдиिрд░рд░्рдердХ рд╣ैं рдпрджि рдЙрдирдоें рдк्рд░ेрдо рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ै। рд░ाрдзा рдХी рджृрд╖्рдЯि рдоें рд╡рд╣ рдХ्рд╖рдг рд╕ाрд░्рдердХ рд╣ै рдЬрдм рд╡рд╣ рдХृрд╖्рдг рдХे рд╕ाрде рдкूрд░्рдг рддрди्рдордпрддा рдоें рдЬीрддी рдеी। рдк्рд░ेрдо рд╣ी рд╕ृрд╖्рдЯि рдХा рдоूрд▓ рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХा рд╕ाрд░ рд╣ै।

рд╡िрднाрдЧ - рек : рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд╣िंрджी

рдХृрддि рек (рдЕ) - рдлीрдЪрд░ рд▓ेрдЦрди / рд╕ूрдд्рд░ рд╕ंрдЪाрд▓рди

(рез) рдкрд░िрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрдд्рддрд░ (рдлीрдЪрд░ рд▓ेрдЦрди):
рдлीрдЪрд░ рд▓ेрдЦрди рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ:
рдирд╡ीрдирддрдо рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕े рдкрд░िрдкूрд░्рдг
рдШрдЯрдиा рдХी рд╕рдд्рдпрддा рдЕрдерд╡ा рддрде्рдпрддा
рд╡िрд╖рдп рд╕рдорд╕ाрдордпिрдХ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░/рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдпों рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢
(реи) (i) рдк्рд░рдд्рдпрдп рдпुрдХ्рдд рд╢рдм्рдж рдвूँрдв़рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП:
  • рд╕рдд्рдп -> рд╕рдд्рдпрддा
  • рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ -> рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп
(реи) (ii) рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж рд▓िрдЦिрдП:
  • рд╕ाрд░्рдердХрддा -> рд╕ाрд░्рдердХ
  • рдЕрдЪ्рдЫाрдИ -> рдЕрдЪ्рдЫा

рдХृрддि рек (рдЖ) - рд▓рдШूрдд्рддрд░ी рдк्рд░рд╢्рди

рдм्рд▓ॉрдЧ рд▓ेрдЦрди рдоें рдмрд░рддी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓िрдП।
рдЙрдд्рддрд░:

рдм्рд▓ॉрдЧ рд▓ेрдЦрди рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдоें рдХुрдЫ рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпाँ рдмрд░рддрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै:

  1. рднाрд╖ा рдХी рдорд░्рдпाрджा: рдм्рд▓ॉрдЧ рд▓िрдЦрддे рд╕рдордп рдЕрд╕ंрд╕рджीрдп рдпा рдЕрднрдж्рд░ рднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
  2. рддрде्рдпाрдд्рдордХ рд╢ुрдж्рдзрддा: рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕рдЯीрдХ рдФрд░ рд╕рд╣ी рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП। рдЭूрдаी рдЦрдмрд░ें рдлैрд▓ाрдиे рд╕े рдмрдЪрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  3. рдХिрд╕ी рдХी рдиिंрджा рд╕े рдмрдЪें: рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि, рд╕рдоुрджाрдп рдпा рдзрд░्рдо рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рдаेрд╕ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рд╡ाрд▓ी рдмाрддें рдирд╣ीं рд▓िрдЦрдиी рдЪाрд╣िрдП।
  4. рдХॉрдкीрд░ाрдЗрдЯ: рджूрд╕рд░ों рдХी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХो рдмिрдиा рдЕрдиुрдорддि рдпा рд╢्рд░ेрдп рджिрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
  5. рд╡िрд╖рдп рдХी рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा: рд╡िрдЪाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдФрд░ рдкाрдардХ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП।

рд╕рд╣ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдирдХрд░ рд░िрдХ्рдд рд╕्рдеाрдиों рдХी рдкूрд░्рддि (MCQ):

  1. рдкрд▓्рд▓рд╡рди рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै - (ii) рд╡िрд╕्рддाрд░
  2. рдлीрдЪрд░ рд▓ेрдЦрди ______ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। (рдЧрдж्рдпांрд╢ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 'рд╕рдд्рдпрддा/рддрде्рдпрддा' рдоुрдЦ्рдп рддрдд्рд╡ рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рд╡िрдХрд▓्рдкों рдоें рд╕рдмрд╕े рдЙрдкрдпुрдХ्рдд) - (iv) рдЬ्рдЮाрдирдк्рд░рдж (рдиोрдЯ: рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рдлीрдЪрд░ 'рднाрд╡рдиा рдк्рд░рдзाрди' рд╣ोрддा рд╣ै рд╕рдоाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, рд▓ेрдХिрди рджिрдП рдЧрдП рдЧрдж्рдпांрд╢ рдоें 'рдЬाрдирдХाрд░ी' рдкрд░ рдЬोрд░ рд╣ै।)
  3. рдоैं рдЙрдж्рдШोрд╖рдХ рдХी рднूрдоिрдХा рдкूрд░ी ______ рд╕े рдиिрднाрддा рд░рд╣ा рд╣ूँ। - (iii) рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ी (рдпा рдиिрд╖्рдаा)
  4. рдЙрд▓्рд▓ू рд░ाрдд рдХे рдЕंрдзेрд░े рдоें ______ рд╕े рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं। - (iii) рд╕рд░рд▓рддा (рд╕рд╣ी рд╢рдм्рдж 'рд╕्рдкрд╖्рдЯ' рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡िрдХрд▓्рдкों рдоें 'рд╕рд░рд▓рддा' рдиिрдХрдЯрддрдо рд╣ै)।

рдХृрддि рек (рдЗ) - рдЕрдкрдаिрдд рдЧрдж्рдпांрд╢

(рез) рдЕँрдЧ्рд░ेрдЬ рд░рдордгिрдпों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ:
рд╡े рддेрдЬ рдЪрд▓рддी рдеीं (рдзीрд░े рдирд╣ीं)।
рдЙрди्рд╣ें рдЪрд▓рдиे рдоें рдердХाрд╡рдЯ рдпा рд╣ँрд╕рдиे рдоें рд▓ाрдЬ рдирд╣ीं рдЖрддी рдеी।
рд╡े рдХрд╕рд░рдд рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдШोрдб़े рдХे рд╕ाрде рдмैрда рд╕рдХрддी рдеीं।
рд╡े рдХिрд╕ी рднी рд╣िंрджुрд╕्рддाрдиी рдкрд░ рдХोрдб़े рдлрдЯрдХाрд░ рд╕рдХрддी рдеीं।
(реи) рд╡рдЪрди рдмрджрд▓рдХрд░ рд▓िрдЦिрдП :
  • (i) рд░рдордгी -> рд░рдордгिрдпाँ
  • (ii) рдмрдЪ्рдЪे -> рдмрдЪ्рдЪा
  • (iii) рдШोрдб़ा -> рдШोрдб़े
  • (iv) рдЖँрдЦें -> рдЖँрдЦ

рдХृрддि рек (рдИ) - рдкाрд░िрднाрд╖िрдХ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी (Terminology)

  • Census Officer - рдЬрдирдЧрдгрдиा рдЕрдзिрдХाрд░ी
  • Enrolment - рдиाрдоांрдХрди
  • Fixed Deposit - рд╕ाрд╡рдзि рдЬрдоा
  • Transaction - рд▓ेрди-рджेрди / рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░
  • Speed - рдЧрддि
  • Graphic Table - рдЖрд▓ेрдЦ рд╕ाрд░рдгी
  • Antiseptics - рдкूрддिрд░ोрдзी / рд░ोрдЧाрдгुрдиाрд╢рдХ
  • Output - рдЙрдд्рдкाрджрди / рдиिрд░्рдЧрдд / рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ

рд╡िрднाрдЧ - рел : рд╡्рдпाрдХрд░рдг (Grammar)

(рдЕ) рдХाрд▓ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди

  1. рдмैрдЬू рдХा рд▓рд╣ू рд╕ूрдЦ рдЧрдпा рд╣ै। (рд╕ाрдоाрди्рдп рднूрддрдХाрд▓)
    рдмैрдЬू рдХा рд▓рд╣ू рд╕ूрдЦा।
  2. рдЧрд░्рдЧ рд╕ाрд╣рдм рдиे рдЕрдкрдиे рд╡рдЪрди рдХा рдкाрд▓рди рдХिрдпा। (рд╕ाрдоाрди्рдп рднрд╡िрд╖्рдпрдХाрд▓)
    рдЧрд░्рдЧ рд╕ाрд╣рдм рдЕрдкрдиे рд╡рдЪрди рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░ेंрдЧे।
  3. рд╣рдоाрд░े рднूрдоंрдбрд▓ рдоें рд╣рд╡ा рдФрд░ рдкाрдиी рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдк्рд░рджूрд╖िрдд рд╣ुрдП рд╣ैं। (рдЕрдкूрд░्рдг рд╡рд░्рддрдоाрдирдХाрд▓)
    рд╣рдоाрд░े рднूрдоंрдбрд▓ рдоें рд╣рд╡ा рдФрд░ рдкाрдиी рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдк्рд░рджूрд╖िрдд рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं।
  4. рд╕ुрдзाрд░рдХ рдкाрдкों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдХा рдЭंрдбा рдмुрд▓ंрдж рдХрд░рддा рд╣ै। (рдкूрд░्рдг рднूрддрдХाрд▓)
    рд╕ुрдзाрд░рдХ рдиे рдкाрдкों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдХा рдЭंрдбा рдмुрд▓ंрдж рдХिрдпा рдеा।

(рдЖ) рдЕрд▓ंрдХाрд░ рдкрд╣рдЪाрдиिрдП

  1. рдкाрдпो рдЬी рдоैंрдиे рд░ाрдо рд░рддрди рдзрди рдкाрдпो। → рд░ूрдкрдХ рдЕрд▓ंрдХाрд░
  2. рдоोрддी рдХी рд▓рдб़िрдпों рд╕े рд╕ुंрджрд░, рдЭрд░рддे рд╣ैं рдЭाрдЧ рднрд░े рдиिрд░्рдЭрд░! → рдЙрдкрдоा рдЕрд▓ंрдХाрд░
  3. рдЬाрди рдкрдб़рддा рд╣ै рдиेрдд्рд░ рджेрдЦ рдмрдб़े-рдмрдб़े। → рдЙрдд्рдк्рд░ेрдХ्рд╖ा рдЕрд▓ंрдХाрд░
  4. рдЖрдирди-рдУрдк рдЙрдЬाрд╕ (рд╡рд░्рдг рдЖрд╡ृрдд्рддि) → рдЕрдиुрдк्рд░ाрд╕ рдЕрд▓ंрдХाрд░

(рдЗ) рд░рд╕ рдкрд╣рдЪाрдиिрдП

  1. рддू рджрдпाрд▓ु рджीрди рд╣ौं... → рднрдХ्рддि рд░рд╕
  2. рдПрдХ рдЕрдЪंрднा рджेрдЦा рд░े рднाрдИ... → рдЕрдж्рднुрдд рд░рд╕
  3. рдоाрдЯी рдХрд╣ै рдХुрдо्рд╣ाрд░ рд╕े... → рд╢ांрдд рд░рд╕
  4. рдХрд╣ा- рдХैрдХрдпी рдиे рд╕рдХ्рд░ोрдз... → рд░ौрдж्рд░ рд░рд╕

(рдИ) рдоुрд╣ाрд╡рд░े

  1. рдЖँрдЦें рдмिрдЫाрдиा (рдк्рд░ेрдордкूрд░्рд╡рдХ рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдиा / рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рдиा)
    рдк्рд░рдпोрдЧ: рдоाँ рдЕрдкрдиे рдмेрдЯे рдХे рдЖрдиे рдХी рд░ाрд╣ рдоें рдЖँрдЦें рдмिрдЫाрдП рдмैрдаी рдеी।
  2. рддिрд▓ рдХा рддाрдб़ рдмрдиाрдиा (рдЫोрдЯी рдмाрдд рдХो рдмрдб़ा рдХрд░рдиा)
    рдк्рд░рдпोрдЧ: рд░рдоेрд╢ рдХी рдЖрджрдд рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рд╣рд░ рдЫोрдЯी рдмाрдд рдХा рддिрд▓ рдХा рддाрдб़ рдмрдиा рджेрддा рд╣ै।
  3. рдЪрд▓ рдмрд╕рдиा (рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдиा)
    рдк्рд░рдпोрдЧ: рд▓ंрдмी рдмीрдоाрд░ी рдХे рдмाрдж рдХрд▓ рдЙрдирдХे рджाрджाрдЬी рдЪрд▓ рдмрд╕े।
  4. рдЬाрди рдмрдЦ्рд╢рдиा (рдЬीрд╡рди рджाрди рджेрдиा / рдЫोрдб़ рджेрдиा)
    рдк्рд░рдпोрдЧ: рд░ाрдЬा рдиे рджрдпा рдХрд░рдХे рд╢рдд्рд░ु рд╕ैрдиिрдХ рдХी рдЬाрди рдмрдЦ्рд╢ рджी।

(рдЙ) рд╡ाрдХ्рдп рд╢ुрдж्рдзि

  1. рдХрдпी рдмрд╕्рддीрдпाँ рдЙрдЬрдб рдЧрдИ।
    рд╢ुрдж्рдз: рдХрдИ рдмрд╕्рддिрдпाँ рдЙрдЬрдб़ рдЧрдИं।
  2. рд╣рдоें рдкूрд░ाрдиी - рдЬрд░्рдЬрд░ рд░ूрдв़िрдпों рдХो рддोрдбрдиी рд╣ै, рдЕрдЪ्рдЫी рдкрд░ंрдкрд░ाрдУ рдХो рдирд╣ीं !
    рд╢ुрдж्рдз: рд╣рдоें рдкुрд░ाрдиी-рдЬрд░्рдЬрд░ рд░ूрдв़िрдпों рдХो рддोрдб़рдиा рд╣ै, рдЕрдЪ्рдЫी рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдХो рдирд╣ीं!
  3. рдоौрд╕ि рдлिрд░ рдЙрд╕ी рдХूрд░्рд╕ी рдкрд░ рдЖрдХрд░ рдмैрда рдЧрдИ।
    рд╢ुрдж्рдз: рдоौрд╕ी рдлिрд░ рдЙрд╕ी рдХुрд░्рд╕ी рдкрд░ рдЖрдХрд░ рдмैрда рдЧрдИं।
  4. рдЖрдЬ рдХे рдмрдЪ्рдЪे рд╡ेрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рдкрд▓ рд░рд╣ी рд╣ैं !
    рд╢ुрдж्рдз: рдЖрдЬ рдХे рдмрдЪ्рдЪे рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рдкрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं!

ЁЯУД Original Board Question Paper

Question Paper Page No. 1 Question Paper Page No. 2 Question Paper Page No. 3 Question Paper Page No. 4 Question Paper Page No. 5 Question Paper Page No. 6 Question Paper Page No. 7 Question Paper Page No. 8 Question Paper Page No. 9 Question Paper Page No. 10 Question Paper Page No. 11 Question Paper Page No. 12 Question Paper Page No. 13 Question Paper Page No. 14 Question Paper Page No. 15 Question Paper Page No. 16

No comments:

Post a Comment

ро╡ிро╡ாроХро░род்родு рокெро▒்ро▒родுроо் рооுродро▓் ро╡ேро▓ைропாроХ роЕрооிро░்родроЪро░ро╕் родроЩ்роХроХ் роХோро╡ிро▓ுроХ்роХுроЪ் роЪெрой்ро▒ роироЯிроХை ро╣рой்роЪிроХா!

роЕрооிро░்родроЪро░ро╕் — роХுро┤рои்родை роироЯ்роЪрод்родிро░рооாроХ ро╣ிрои்родி роЪீро░ிропро▓்роХро│ிро▓் родройродு роироЯிрок்рокுрок் рокропрогрод்родைрод் родொроЯроЩ்роХி, рокிрой்ройро░் родெрой்ройிрои்родிроп роЪிройிрооாро╡ிро▓் рооுрой்ройрогி роХрод...